Dare to share? How anti-disinformation policies affect online news-sharing behavior in Türkiye

Hükümetler ve sosyal medya şirketleri, çevrimiçi aktivitelerle ilgili yeni düzenlemeler geliştirerek yanlış bilginin yayılmasını engellemeye çalışmaktadır. Bu girişimler birçok durumda yanlış bilgilerin yayılmasını başarılı bir şekilde engellemiş olsa da yanlış bilgiyle alakalı farklı kavram tanımlarını çevreleyen belirsizlik nedeniyle bu tür düzenlemelerin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği durumlar da olmuştur (Cipers vd., 2023). Bu tez, devletler tarafından uygulanan yanlış bilgiyle mücadele stratejilerinin, otoriteye eğilimli devletlerde sıradan vatandaşların çevrimiçi haberlerle etkileşim biçimini nasıl etkilediğini araştırmayı amaçlamıştır. Bunu yaparken, Türkiye'deki dezenformasyon veya sansür yasası olarak da bilinen yeni dezenformasyonla mücadele düzenlemesinin haber paylaşma davranışı üzerindeki etkisini incelemiştir. 228 üniversite öğrencisi arasında 2x2 denekler arası çevrimiçi anket deneyi yöntemini kullanan çalışma, yasanın hatırlatılmasının ve çevrimiçi kimlik formlarının (anonim veya gerçek) bireylerin haber paylaşma eğilimlerini etkileyip etkilemediğini anlamayı amaçlamıştır. Yasanın hatırlatılması ve farklı çevrimiçi kimlik formlarının kullanımı bir model olarak haber paylaşımını anlamlı şekilde etkilememesine rağmen, tüm kontrol değişkenleri analize dahil edildiğinde, yasanın hatırlatılmasının haber paylaşımı ile anlamlı bir negatif ilişkisi olduğu bulunmuştur. Genel olarak çalışmanın bulguları yanlış bilgiyle mücadelede atılan yasal adımlar ve çevrimiçi ifade özgürlüğünü koruma arasında bir denge kurmanın önemini vurgulamaktadır.