An investigation on regional achievement gaps in mathematics in Turkey: A multilevel analysis of Turkey 2015 PISA data

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de İstatistiksel Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) Düzey 1 bölgeleri arasındaki matematik başarısına dair farkları, PISA 2015 Türkiye verisini kullanarak incelemektir. Çalışmanın örneklemi, PISA 2015 Türkiye verisinde yer alan, 12 İBBS Düzey 1 bölgeden tabakalı seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 187 okul ve bu okullardan seçkisiz yöntemle belirlenmiş 5895 öğrenciden oluşmaktadır. Verinin kümeli yapısı sebebiyle, analizler için HLM7 programı kullanılarak Hiyerarşik Lineer Modelleme (HLM) yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Ege Bölgesi'ndeki öğrencilerin matematik başarısı ile Orta Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'daki öğrencilerin başarısı arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. Ayrıca, Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki öğrencilerin başarıları ile Ege Bölgesi'ndeki öğrencilerin başarıları arasında sınırda anlamlı farklılık bulunmuştur. Aile değişkenleri kontrol edildiğinde; sadece Ege Bölgesi ve Doğu Karadeniz Bölgesi arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu, Ege Bölgesi ile Orta Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri arasındaki anlamlı farkın ortadan kalktığı görülmüştür. Okul değişkenleri kontrol edildiğinde ise; Ege Bölgesi ile Orta Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri arasında anlamlı farklılığın devam ettiği, diğer taraftan, Ege Bölgesi ile Doğu Karadeniz Bölgesi arasındaki sınırda anlamlı farklılığın ortadan kalktığı görülmektedir. Son olarak hem aile hem okul değişkenleri kontrol edildiğinde Ege Bölgesi ile diğer hiçbir bölge arasında öğrencilerin matematik başarısı arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Çalışmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, bölgelerin farklı değişken setlerine birbirinden farklı cevaplar verdiği görülmektedir. Fakat hem okul, hem de aile faktörleri açısından benzer olanaklar sağlandığında, Türkiye'de bölgeler arasındaki matematik başarı farklarının ortadan kalkabileceği görülmektedir.