Reproduction of the sociality of young middle class men and women in therapist-client relationship in Turkey

Terapi uygulamaları Türkiye'de son 20 yılda özellikle genç kuşaklar arasında popüler hale gelmiştir. "Terapi kültürü" kavramı bugüne kadarki analizlerin çıkış noktasını oluşturan temel kavramken, terapist ile danışan arasındaki birebir ilişkinin toplumsallığı sosyolojik literatürde az çalışılmış bir konudur. Dört terapist ve dokuz genç danışan ile yapılan derinlemesine görüşmelere dayanan bu çalışma terapist ile danışan arasındaki ikili (dyadic) ilişkinin nasıl toplumsal hale geldiğini anlamayı hedeflemiştir. 23-35 yaşları arasında çoğunlukla beyaz yakalı olan danışanların terapi deneyimlerine dayanarak bu çalışma genç orta sınıf kadın ve erkeklerin sosyalliğinin terapi içerisinde nasıl yeniden üretildiği incelemektedir. Bu araştırmanın temel bulgusu terapinin, danışanın duygularının meşruiyeti üzerinden ayrışan, üç ana işlevi olduğudur. Orta sınıf gençler örneğinde, terapinin topluma uymayan ve duygusal olarak zayıf durumdakiler için destek sağlama işlevi ön plana çıkarken, hem danışanlar hem de terapistler terapi kliniğini danışanın zayıflıklarını rahatlıkla ifade edebileceği bir güvenli bölge olarak tahayyül etmektedir. Danışanın sosyalliği danışanın üzerinde baskı oluşturan etkenlerin fark edilmesi ve terapi öncesinde ve terapi sürecinde danışanın çevresinde bulunan kaynakların terapist tarafından dikkate alınmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu sosyallik temelinde terapist ile danışan arasında bir ittifak kurulmaktadır. Bu ittifakın kolaylaştırıcı boyutlarından biri de terapist ve danışan arasındaki sınıfsal benzerliktir. Sonuç olarak, bu ittifak danışanın terapi sürecinde geliştirmek istediği sosyal çevresine olan uyumluluğunun ve rahatlığının referans noktasını oluşturmaktadır. Danışanın terapi kliniği içerisinde ifade ettiği tercih edilmiş zayıflıkları da toplumsal cinsiyet noktasında farklılaşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Terapist-danışan ilişkisi, sosyallik, ikili grup (dyad), toplumsal cinsiyet, orta sınıf