The factors affecting the urban creative mobility in Turkey: A case perspective of academicians of ÖYP

Çağdaş kapitalist dünya, son yıllarda ekonomik büyüme ve birikim için uzmanlaşmış, katma değerli üretim ve yaratıcılığı öne çıkaran gündemi takip etmektedir. Ekonomik olarak gelişmiş ülkelerin şehirleri, ekonomilerini yaratıcı üretim ve kalkınmayı sağlayan sektörlere çevirdi. Bu tür arayışların kilit bileşeni, yaratıcı üretime dahil olan bireylerdir. Bu bireylerin oldukça yaratıcı, hareketli oldukları ve kaliteli bir yaşam standardı izledikleri varsayılmaktadır (Florida, 2012). Bu nedenle, bir yerin mekansal faktörlerinin, bu yaratıcı bireylerin konum tercihini belirledikleri üzerinde durulmaktadır. Florida (2012/2002) tarafından akademi sektöründe bu tür kişilerin bulunduğu ileri sürülmektedir. Türkiye'de ÖYP (Öğretim Elemanı Yetiştirme Programı) üyeleri, farklı şehirleri kapsayan akademisyen yetiştirme ve dağıtma programının bir parçasıdır. Çalışacakları yer tercihleri yerleşecekleri şehri de belirlemektedir. Bu araştırma, yaratıcı bireyler olarak akademisyenlerin mekansal anlamda bir şehire yönelme ve kalıcı kalma kararlarında hangi kentsel faktörlerin etkili olduğunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Makro ölçekte, görece gelişmiş kentlere yönelik tercihlerin daha fazla olup olmadığını anlamak için kısmi korelasyon analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre, seçilen üniversitelerin akademik başarısı ne olursa olsun, ÖYP'li akademisyenlerde büyükşehirlere yönelik bir tercih süreci söz konusudur. Mikro ölçekte ise ÖYP akademisyenleri ile literatürde yer alan "hard and soft locational factors" yaklaşımı ve "ekonomik gelişmişliğin 3T'si" temel alınarak bir anket yapılmıştır. Sonuçlar, "hard locational" faktörlerin hala önemli olduğunu gösterirken, "soft locational" faktörlerin de yaratıcı bireyleri cezbetme ve tutmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir.