Türkiye'deki geomatik mühendisleri arasında yaşam standartları ve karbon ayak izi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu çalışma, Türkiye'deki önemli sivil toplum kuruluşlarından olan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne bağlı 10000'in üzerinde üyesi bulunan Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası üyelerine Google Drive üzerinde oluşturulan ve e-posta aracılığıyla üyelerin bilgilendirildiği toplam 38 sorudan oluşan "Yaşam Düzeyi Anketi"'nin sonuçlarını kapsamaktadır. Anket soruları arasında; doğum yılı, ikamet edilen şehir, cinsiyet, okul ve mezuniyet yılı gibi kişisel bilgilerin yanında karbon ayak izlerinin belirlenebilmesi amacıyla özellikle ısınma şekli tercihi, fatura tutarları, ulaşım sıklığı ve tercihleri ile yaşam standartları hakkında olan sorulara verilen cevaplar çalışmanın temelini oluşturmuştur. Anketin yapıldığı tarihte odaya kayıtlı olan yaklaşık 13000 üyeden 645 geri dönüş alınmıştır. Bu dönüş sayısı %3.8'lik bir hata payı sağlamıştır. Çalışmalarda ortalama olarak %5 hata payı kullanılmakta, %10 ve üstü bir hata payı kullanmak tavsiye edilmemektedir. Anketlere verilen bu cevaplar Google Drive tarafından, Google Spreadsheets üzerinde oluşturulan tablolara otomatik olarak işlenmiş ve katılımcıların verdikleri cevaplara göre düzenlenmiştir. Bu veriler, üzerinde düzenlemeler yapabilmek ve CBS'ye aktarabilmek için Microsoft Excel formatında dışa alınmıştır. Karbon ayak izinin (KAİ) hesaplanmasında tek bir standart yöntem bulunmamaktadır. Bu çalışmada, WWF'in hesaplayıcısı kullanılmıştır. Anket sorularına verilen cevaplara göre her bir birey için KAİ hesaplanmıştır. %87'lik kısmını erkeklerin oluşturduğu katılımcıların %23,4'ü İstanbul'da, %16,9'u Ankara'da ikamet etmektedir. "Aslen nerelisiniz?" sorusuna verilen cevaplara göre %8,2'lik bir oranla Trabzon ilk sırada, %4,8'lik bir oranla Konya ikinci sırada gelmektedir. Erkek Geomatik mühendislerinin KAİ ortalaması kişi başına 15.34 ton CO2/yıl, kadın Geomatik mühendislerinin KAİ ortalaması ise 15.29 ton CO2/yıl olarak hesaplanmıştır. Mezun olunan okul sorusunda en yüksek oran %26,8 ile Yıldız Teknik Üniversitesi, mezuniyet yılı olarak da %7,3 ile 2013 olmuştur. %34,4'lük kısım özel sektörde ücretli olarak çalışmaktadır ve %41,6'lık kısım 2800-4000 TL arasında gelire sahiptir. Gelir durumuna göre karbon ayak izleri değerlendirildiği zaman, ortaya gelir seviyesi ile doğru orantılı bir sonuç çıkmaktadır. En yüksek KAİ değeri kişi başına 16.71 ton CO2/yıl ile yüksek gelir grubundaki Geomatik mühendislerinde görüldü. Bunu 14.80 ton CO2/yıl ile orta gelir seviyesi ve 13.30 ton CO2/yıl ile düşük gelir seviyesi grubundakiler takip etmiştir. Katılanların %30,5'lik bir kısmı "Organik yiyecek tüketiyorum ve tanınmış zincir marketlerden alıyorum." cevabını vermiştir. Paketlenmiş taze gıdalar konusunda %39,2'lik bir kısım "Paketlenmiş olan hiçbir taze gıdayı almam" cevabını verirken paketlenmiş dondurulmuş gıdalar konusunda ise %47,8'lik bir oranda "Paketlenmiş olan hiçbir dondurulmuş gıdayı almam" cevabı verilmiştir. Katılanların %96,4'lük kısmı ürünlerin son kullanma tarihlerine dikkat ederim cevabını vermiştir. Mobilyalar ve elektronik aletler konusunda %81,7'lik kısım "Sadece gerekli olan mobilyaları alırım ve eskiyene kadar kullanırım." ve %58,6'lık bir kısım "Sadece gerekli olan aletleri alırım ve eskiyene kadar kullanırım." cevaplarını vermiştir. Geri dönüşüm konusunda en yüksek oran %41,6 ile "Atığımın az bir kısmını geri dönüşüme kazandırıyorum." cevabına gelmiş durumdadır. Yapılan aktiviteler konusunda ise, %53,3'lük bir kısım "Sadece yürüyüş, bisiklet vb. karbon salınımı olmayan aktivitelerde bulunuyorum." cevabını vermiştir. Yaş gruplarına göre yapılan analizlerin sonuçlarına bakılırsa, en yüksek KAİ değeri ortalama 16.25 ton CO2/yıl 40 yaş veya üstü grubunda bulunmuştur. Ortalamalara göre sıralanacak olunursa; 30-40 yaş grubu ortalama 15.47 ton CO2/yıl ve 20-30 yaş grubu da 14.25 ton CO2/yıl olarak görülmektedir. Türkiye genelinde bölgeler arasında yapılan değerlendirme sonucunda, en düşük ortalama kişi başına 14.63 ton CO2/yıl ile Karadeniz Bölgesi'nde çıkmıştır. Hemen arkasından kişi başına 14.71 ton CO2/yıl ile İç Anadolu Bölgesi gelmektedir. Türkiye genelinde iller arasında yapılan değerlendirme sonucunda, Türkiye'nin ortalama KAİ değeri kişi başına yıllık 15.34 ton CO2/yıl çıkmıştır. En düşük KAİ değeri kişi başına 9.81 ton CO2/yıl ile Kars'ta hesaplanmıştır. En yüksek KAİ değeri ise kişi başına 20.86 ton CO2/yıl ile Muş'tadır.