Türkiye'deki mülteci ergenlerin psiko-sosyal sorunlarla başa çıkmalarında dini ve manevi etkenlerin rolü

Göçmen, sığınmacı ve geçici koruma kapsamındaki bireylerin genelini kapsayan mülteci ve mülteci problemleriyle ilgili sosyoloji, psikoloji, din psikolojisi gibi birçok alanda çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Geçmişten günümüze sivillere yapılan çeşitli baskı ve zorla yerinden etme sonucunda yaşanan göçlerin etkileri hala devam etmektedir. Bu anlamda Suriye' de çeşitli travmatik olaylara şahit olan ergenlik dönemindeki (11-19) bireylerin psiko-sosyal problemlerini araştırmak ve bu alana katkı sağlamak göç alan ülke ve mülteciler açısından önemli bulunmaktadır. Bu nedenle araştırma savaş sürecinde çeşitli travmalar yaşayan ve göçe zorlanan mülteci ergenlerin psiko-sosyal sorunları ile başa çıkma sürecinde dinî-manevî etkenlerin rolünü konu almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Suriye'den savaş sonrası Türkiye'ye göç eden mülteci ergenlerin yaşadıkları bu süreçle nasıl başa çıktıklarını, başa çıkma sürecinde dinî ve manevî tutum ve davranışları ile dinî başa çıkma stillerinin zor durumlar karşısında nasıl bir etkisinin olduğu psiko-sosyal yönden ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. İstanbul'un çeşitli bölgelerinden mülteci ergen bireylerle görüşmeler yapılmıştır. Kartopu yöntemiyle katılımcılara ulaşılmıştır. Araştırma 11-19 yaş aralığındaki 50 kişiyi kapsamaktadır. Veriler içerik analizi ile incelenerek bulgulara ulaşılmıştır. Araştırma bulgularından çıkan sonuca göre ergenlik dönemindeki mülteci ergenlerin çocukluktan itibaren baskın, kaçırılma korkusu, yaralanma ve ölüm tehlikesi gibi farklı travmatik olaylara tanıklık ettikleri anlaşılmıştır. Psikolojik açıdan sarsılan ergen bireylerin başa çıkma sürecinde dinî ve manevi etkenlerin etkili bir unsur olduğu ortaya çıkmıştır. Özellikle Türkiye'de okul sürecinde olan ergen bireylere olumsuz deneyim ve yaşantıları ile başa çıkma ve topluma uyum sağlamaları için psikolojik/manevi destek sağlamanın hem bireysel hem de toplumsal açıdan faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Göç, Travma, Ergenlik, Dinî Başa Çıkma, Maneviyat