Türkiye'deki Triturus karelinii (Strauch 1870) (Urodela: Salamandridae) populasyonlarında yaş tayini: Populasyonların büyüme, yaş ve boy bakımından karşılaştırılması

TÜRK YE'DEK TRITURUS KARELINII (STRAUCH 1870) (URODELA:SALAMANDRIDAE) POPULASYONLARINDA YAŞ TAY N :POPULASYONLARIN BÜYÜME, YAŞ VE BOY BAKIMINDANKARŞILAŞTIRILMASINazan ÜZÜMÖZETTriturus karelinii'nin Türkiye'de yaşayan beş populasyonuna ait semenderlerinvücüt büyüklükleri ölçülmüş ve skeletokronolojik yöntem uygulayarak yaşları tayinedilmiştir. Bireylerin yaşları parmak kemiklerinden alınan enine kesitlerdeki yaşhalkalarının (LAG) sayılması yoluyla belirlenmiştir. Kemik kesitlerinde, birmetamorfoz çizgisi (genellikle juvenillerde) ve her yıl için bir ya da iki durgunlukçizgisi (estivasyon ve hibernasyon) gözlenmiştir. Vücut büyüklüğü (SVL) erkeklerde54.44-80.80 mm, dişilerde ise 52.46-83.70 mm arasında değişmekte olup diğer yakıntürlerde tespit edilen sonuçlarla benzerlik göstermektedir. Reşadiye populasyonuhariç tüm populasyonlarda erkek bireyler dişi bireylerden daha küçüktür. Erkek vedişi bireylerin yaşları birbirine benzer olup aralarında önemli bir fark yoktur. Hemerkek hem de dişilerin ergenliğe 3-5 yaşlarında ulaştıkları tespit edilmiştir.Maksimum yaş ya da yaşam uzunluğu erkeklerde 8-11 yıl, dişilerde ise 8-10 yılarasında değişmekte olup cinsiyetler arasında önemli bir fark bulunmamıştır.Büyüme, von Bertalanffy'in büyüme modeline göre incelenmiş, erkek ve dişibireyler için vücut büyüklüğü ile yaş arasında anlamlı bir ilişki (r2> 0.90) tespitedilmiştir. Bu modelin uygulandığı Klaros, Arifiye ve Reşadiye populasyonlarında,erkek bireylerin büyüme katsayısı (K) dişilerden daha büyüktür.Bu çalışmada T. karelinii populasyonları arasında yaş ve büyüklük bakımındanfarklılık olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu farklılığın yükseklik ve coğrafik konumabağlı olarak meydana geldiğini söylemek zordur. Bu nedenle yaş ve vücutbüyüklüğünün metamorfoz süresi, predasyon, rakipler, besin gibi başka ekolojikfaktörlerden etkilenmiş olabileceği düşünülmektedir.