Türkiye'deki yoğun bakım ünitelerinde mekanik ventilasyon uygulamalarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de ilk kez olarak Çocuk Yoğun Bakım Ünitelerinde uygulanan mekanik ventilasyon uygulamalarını değerlendirmek, mekanik ventilasyon uygulanan hastaların tanılarını, özelliklerini, kullanılan yöntemleri ve gelişen komplikasyon ve mortalite oranlarını tespit etmektir.Gereç ve yöntem: Aralık 2008- Şubat 2009 tarihleri arasında, pediatrik yoğun bakım hizmeti veren ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 8 (sekiz) merkez çalışmaya dahil edildi. Pediatrik Yoğun Bakım Ünitelerine 60 gün boyunca kabul edilen ve en az 12 saat süreyle mekanik ventilatör desteği verilen 1 ay ile 18 yaş arasındaki ardışık tüm hastalar için çalışma formu dolduruldu. Hastalar en fazla 28 gün süreyle takip edildi. Anketle; mekanik ventilasyon desteği alan hastaların demografik bilgileri, yatış endikasyonları, mekanik ventilasyon başlama nedenleri, ventilatör ve mekanik ventilasyon uygulamalarına yönelik bilgileri sorgulandı.Bulgular: Yaşları 1 ay ile 17 yaş (ortalama 3,89±4,71) olan 74'ü (% 59,7) erkek, 50'si (%40,3) kız hasta çalışmaya alındı. Yoğun bakımda entübe izlenen olguların %61,3'ünde yoğun bakıma yatış nedeni dışında altta yatan başka hastalık bulunduğu ve santral sinir sistemi patolojilerinin (%22) en sık saptanan kronik hastalık olduğu belirlendi. Hastaların 85'ine (%68,5) akut solunum yetersizliği nedeni ile mekanik ventilasyon başlandığı ve en sık hasta tanısının pnömoni (%50) olduğu belirlendi. Hastalarda en fazla kullanılan mekanik ventilasyon modunun %76,6 oranı ile basınç kontrollü senkronize aralıklı ventilasyon ve basınç desteği (SIMV±PS) olduğu tespit edildi. Pediatrik Yoğun Bakım Ünitesine kabul edilen hastalar arasında en yüksek mortalitenin intrakranial kanaması olan hastalarda olduğu (% 71,4); PIM 2 (Pediatrik Mortalite İndeksi-2 skoru)'ye göre belirlenen tahmini mortalite oranı %35,2 iken gerçekleşen mortalite oranının ise % 28,2 olduğu (Standardize mortalite oranı 0,80) tesbit edildi. Hastaların %34,7'sine kademeli ayırma, %8'ine spontan soluma testi, %25,8'ine hem spontan soluma testi hem de kademeli ayırma uygulandığı belirlendi. Başarısız ekstübasyon oranının % 13,5 olduğu; ekstübasyon başarısı açısından weaning yöntemleri arasında anlamlı fark olmadığı ancak uzun ventilasyon ve yatış süresinin başarısız ekstübasyon ile ilişkili olduğu görüldü. Ayırma süresinin ise spontan soluma denemesi yapılan hastalarda kademeli ayırma yapılanlara göre anlamlı derecede daha kısa olduğu; sedatif ajanların kullanımının uzamış entübasyon ve yatış süresi ile ilişkili olduğu saptandı.Sonuç: Türkiye'deki mekanik ventilasyon uygulamalarının başka ülkelerdeki mekanik ventilasyon uygulamaları ile benzer olduğu gözlenmiştir. Mekanik ventilasyonla ilgili bazı uygulamaların daha uzun entübasyon ve yatış süresi ile ilişkili olduğu tesbit edilmiştir.Anahtar sözcükler: Pediatrik yoğun bakım ünitesi, mekanik ventilasyon, çocuk