Türkiye'de ekonomi metinlerinin çevirisine İngilizce-Türkçe dil çifti bağlamında işlevsel bakış

Ekonomi metinlerinin çevirisi temel olarak finans, bankacılık, sigortacılık metinleri ile iş hayatında kullanılan kurumsal metinlerin çevirisini kapsamaktadır. Küreselleşme hareketleriyle birlikte çok uluslu şirketlerin kurulması ve uluslararası ticari faaliyetlerin yaygınlaşması ekonomi alanındaki çeviri etkinliğinin artmasına neden olmuştur. Bunun sonucu olarak çeviri sektöründe önemli iş hacmine sahip olan ekonomi çevirisi çevirmen ve araştırmacıların dikkatini çekmeye başlamıştır. Ekonomi çevirisiyle ilgilenen çevirmen ve araştırmacıların sayısı gün geçtikçe artış gösterse de bu alanda yapılan akademik araştırmaların diğer çeviri alanlarının gerisinde kaldığı gözlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, İngilizceden Türkçeye örnek çeviri metinler üzerinden Türkiye'deki ekonomi metinleri çevirisinin işlevselliğini sorgulamak ve bu uzmanlık alanına çeviribilimde dizgesel ve işlevsel bir üst bakış kazandırmaktır. Buradan hareketle, çalışmada İngilizce-Türkçe dil çiftinde üretilen çeviri ekonomi metinlerinde karşılaşılan edimsel, dilsel, kültürel ve biçemsel kısıtlar belirlenip, çeviribilimsel açıdan ele alınmıştır. Bütünceyi terim kullanımının en yoğun olduğu ekonomi raporları ile en az yoğun olduğu ekonomi dergileri oluşturmuştur. Bütünce kapsamındaki metinler işlevsel çeviri kuramları ve yaklaşımlarına göre incelenmiştir. İncelemeler sonucunda ekonomi metinleri çevirisinin işlevselliğinin dilsel, edimsel, kültürel ve biçemsel kısıtlara bağlı olduğu görülmüştür. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse, çevirilerin işlevselliğinin metin içi unsurlar kadar konu alanı bilgisi, metnin hitap ettiği kitlenin özellikleri, metin türü ve alt türünün özellikleri, çevirinin amacı, yayımlandığı yer ve zaman, çevirmenin araştırma becerisi gibi metin dışı unsurlardan da etkilendiği saptanmıştır. Anahtar sözcükler: Uzmanlık Çevirisi, Ekonomi metinleri çevirisi, İşlevsellik, Çeviri kısıtları, Metin türü/alt türü, Metin içi unsurlar, Metin dışı unsurlar