Türkiye'de Erken Cumhuriyet döneminde azınlık politikaları: Ermeni ve Yehudi azınlıkları örneği

Bu çalışmada, Avrupa'da tarihsel olarak kaotik bir sürecin ardından ortaya çıkan ulus devlet formunun, siyasal meşruiyet anlayışını nasıl dönüştürdüğü değerlendirilmiştir. Meşruiyetin, uhrevi referanslardan ulus ve devlete yönelmesiyle birlikte, bu model Avrupa dışındaki siyasal yapılar için de bir kurtuluş formu olarak algılanmış ve Türkiye'de de benzer bir dönüşüm süreci gözlemlenmiştir. Çalışmada Türkiye'deki ulus devlet inşasının Avrupa'dan farklı olarak yukarıdan aşağıya bir diyalektikle şekillendiği tespit edilmiştir. Yeni rejimin kurucu kadrolarının, çokkültürlü Osmanlı mirasını dönüştürme sürecinde, "biz" kimliğini homojenleştirici bir çerçevede inşa etmeyi hedeflediği değerlendirilmiştir. Bu sürecin, başta azınlık grupları olmak üzere farklı kimlikleri hazmederken kaçınılmaz olarak asimilasyon politikalarının da kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, Ermeni ve Yahudi toplumlarının Cumhuriyet'in kurucu ideolojisi karşısında nasıl konumlandığı incelenmiş; Lozan Barış Antlaşması ile azınlık statüsü kazanan bu grupların nasıl değerlendirildiği, tarihsel anlatılar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Ayrıca, ulus devlet inşasında eğitimin merkezi bir araç olarak kullanıldığına da dikkat çekilmiştir. Yeni rejim, "biz" olma halinin inşasında eğitim politikalarını ve kurumlarını etkin biçimde kullanmayı hedeflemiş; bu doğrultuda, eğitimin içerik ve yöntemlerinde kimliksel kodlar üzerinden şekillenen bir vatandaşlık anlayışı geliştirildiği tespit edilmiştir. Bu noktada genç Türkiye Cumhuriyeti'nde azınlık olarak Ermeni ve Yahudilerin ulus inşası sürecinde hâkim kimlik yanında nasıl konumlandığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.