Türkiye'de göçmenlere yönelik hoşgörüyü belirleyen faktörlerin gizli sınıf analizi ve uyum analizi ile incelenmesi

İnsanlık tarihi boyunca süregelen göç etme hali toplumları yakından ilgilendiren ve sosyolojik, psikolojik, iktisadi, siyasi olarak çeşitli sorunlara neden olabilen toplumsal bir harekettir. Göçün sebepleri arasında en temel olanı bireylerin daha iyi bir yaşama sahip olma istekleridir. Bireyler daha iyi bir yaşam hakkına sahip olmak isterken göç etme sebepleri gönüllü ya da zorunlu olabilmektedir. Savaş, doğal afet, ekonomik kriz gibi sebepler bireylerin toplu halde göç etmelerini zorunlu kılan faktörler arasındadır. Özellikle kitleler halinde göç etmek durumunda kalan bireyler gittikleri yerler için de çeşitli sosyal, siyasi, ekonomik, kültürel, dini sorunlara yol açabilmektedir. Bu problemlere yol açılmaması adına yerel halk ile göçmenler arasında kurulan dengenin sağlam olması politika üreticilerin görevidir. Son yıllarda yaşanan Arap Baharı, Suriye iç savaşı, siyasi istikrarsızlık nedeniyle meydana gelen Afganistan'daki karışıklıklar kitlesel göç hareketlerinin artmasına sebep olmuştur. Hiç şüphesiz bahsedilen toplu göç hareketlerinden oldukça fazla etkilenen ve yoğun olarak göç alan ülkelerden biri Türkiye'dir. Türkiye'de göçmen sayısındaki artış hızının yüksek olması üretilen politikaların yeterli gelmemesine sebep olarak göçmenlerle ilgili yeni politikalar üretilmesini gerekli kılmıştır. Bu nedenle yerel halk ile göçmenler arasında zaman zaman problemler yaşanır hale gelerek yerel halkın göçmenlere yönelik hoşgörü düzeylerinin azaldığı saptanmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de yaşayan bireylerin göçmenlere yönelik hoşgörülerini belirleyen faktörler araştırılmıştır. Cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çalışma durumu gibi demografik bilgilerin yanı sıra dini inanç seviyesi ve politik görüş düzeyi faktörleri baz alınarak bireylerin göçmenlere yönelik hoşgörü düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında Dünya Değerler Anketi'nin son dalgasında yer alan veriler kullanılmıştır. Ankette yer alan verilere ilk olarak Gizli Sınıf Analizi uygulanmış daha sonrasında bahsedilen faktörlerin derinlemesine incelenmesi amacıyla Uyum Analizi uygulanmıştır. Yapılan Gizli Sınıf Analizi sonucu Türkiye'de yaşayan bireylerin göçmenlere yönelik hoşgörü düzeyi açısından üç sınıfa ayrıldığı saptanmıştır. Bireylerin üç sınıfa ayrılmaları üzerinde çalışma durumu, gelir düzeyi, dini inanç düzeyi ve politik görüş düzeyi değişkenlerinin belirleyici olduğu görülmüştür. Hoşgörü düzeyini etkileten dinamikleri ayrıntılı değerlendirmek amacıyla yapılan Uyum Analizi sonucunda ise eğitim düzeyinin literatürde yer alan bilgilere paralel olarak göçmenlere yönelik hoşgörüde belirleyici bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yaş ve cinsiyet değişkenlerinin göçmenlere yönelik hoşgörüde belirleyici bir etkilerinin olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Göç, Türkiye'de Göç, Göçmen, Hoşgörü, Gizli Sınıf Analizi, Uyum Analizi.