Türkiye'de iktidar stratejilerinin bir zihniyet olarak milliyetçilik üzerinden okunması: YÖN-Devrim ve Aydınlar Ocağı örneği

Milliyetçilik teorilerindeki klasik üçlü tasnif, milliyetçiliğin bugünün toplumsal gerçekliğindeki işlevini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bugünün modern devletlerinin on yedi ve on sekizinci yüzyılda millet esasına dayalı olarak kurulmuş olması, modernleşme süreciyle milliyetçilik arasındaki ilişkinin yeniden ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmada milliyetçilik, devletin topluma uyguladığı bir simgesel şiddet olduğu kadar, toplumun da devlet alanında egemen olmaya ilişkin topladığı bir simgesel sermaye olarak ele alınmaktadır. Simgesel şiddetten sermayeye dönüşümü sağlayan boyutun, toplumun devletle yüzyıllar boyu geliştirdiği ilişkiler çerçevesine yarattığı devletçi habitus olduğu düşünülmektedir. Çalışma kapsamında Türkiye'de 1960-1980 yılları arasında, milliyetçiliğin sol ve sağ aydın gruplarının iktidar stratejilerindeki yeri ve dönüşümü ele alınmaktadır. Bu kapsamda 1962-1971 yılları arası solda YÖN-Devrim Hareketi, 1970-1980 yılları arasında ise sağda Aydınlar Ocağı incelemeye konu edilmiştir. Söz konusu hareketler hakkında literatür taraması ve betimleyici anlatım yöntemiyle yapılan inceleme sonunda, milliyetçilik ile devlet alanını ele geçirme stratejileri arasında bir bağ bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak her ne kadar aktörler devlet alanına egemen olabilseler de, açık toplumun koşulları gereği, toplum ile devlet arasındaki makasın açılması, devlete egemen olmayı başaran aydınların topluma egemen olmasının kesin olmayacağını göstermektedir. Toplumsal alanda devlet elitlerinin resmi ideolojilerine yanıt üretimleri devam etmektedir ve sürecin politik mücadeleler bağlamında kendini yeniden ürettiği sonucuna varılmıştır.