Türkiye'de inşaat sektöründe faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde dönüşümcü liderlik biçimleri üzerine bir araştırma

İnşaat sektörü Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülke için ekonomiye ve istihdama sağladığı katkı nedeniyle en fazla etki yaratan sektörlerin başında gelmektedir. Her sektörde olduğu gibi inşaat sektöründeki örgütler için de verimliliğin sağlanması, maddi ve beşeri kaynakların doğru kullanılması ve değişimlere adaptasyon süreçlerinde yöneticilerin sahip olduğu liderlik davranışları ön plana çıkmaktadır. KOBİ'ler özelinde bakıldığında ölçeklerinden dolayı esnek örgüt yapısı sayesinde olası ekonomik dalgalanmalarda kolay küçülüp büyüyebilme gibi konularda büyük ölçekli işletmelere göre avantajlı olarak kabul edebilecek iken finansal sorunlar ve yönetimle ilgili yanlışlar nedeniyle sahip oldukları avantajları devam ettiremedikleri için ömürleri kısa olmaktadır. Dolayısıyla içinde bulundukları yoğun rekabet ortamında, ekonomik değişimlere karşı dayanıklı olup aynı zamanda büyümeyi gerçekleştirebilmeleri için etkin liderlere ihtiyaçları vardır. Bu çalışma kapsamında yapılan literatür taramasında, inşaat sektöründeki yöneticilerin liderlik davranışları üzerine yapılan çalışma sayısının oldukça az olduğu görülmüştür. Özellikle Türkiye'de inşaat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerde liderlik üzerine yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Tez konusunun belirlenmesinde bu durum belirleyici olmuştur. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde literatür özeti, tezin amacı ve hipotezi gibi bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde, liderlik ve lider tanımlarına, lider ile yönetici arasındaki farklara ve liderlik ve yönetim üzerine yapılmış olan teorilere yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde Türkiye'de ve AB'de KOBİ tanımları, Türkiye ve AB'de KOBİ'lerin önemi, KOBİ'lerin sahip oldukları avantajlar ve dezavantajlar ve liderlik konusu bağlamında KOBİ'lerin yönetim sorunlarına değinilip, dönüşümcü liderlik biçiminin KOBİ'lere ne gibi faydalar sağlayacağı tartışılmıştır. Dördüncü bölümde temel yaklaşımların ne olduğu, araştırmanın tasarımı, örneklemin nasıl oluşturulup, veri toplamanın nasıl yapıldığı ve anket ile değerlendirme yönteminin ne olduğuna yer verilmiştir. Çalışmada iki bölümden oluşan anketin ilk bölümünde demografik özellikler sorgulanırken, ikinci bölümde yöneticilerin dönüşümcü liderlik biçimlerini ortaya koymak için uluslararası ge çerliliğe sahip bir envanter olan Kouzes ve Posner'ın "Liderlik Uygulamaları Envanteri (LUE) 3600 Değerlendirme-özdeğerlendirme ve gözlemci" anket formu kullanılmıştır. Bölümde LUE detaylı olarak açıklanıp, neden bu çalışmada tercih edildiğine değinilmiş, kullanılan ölçeğin ne olduğu ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise yapılan anket çalışması sonucunda elde edilen verilerin yorumlanmasına yer verilmiş ve çalışmada kullanılan LUE (özdeğerlendirme ve gözlemci) anket formları için SPSS 22 programında güvenilirlik analizi yapılmıştır. İki bölümden oluşan anketin ilk bölümündeki demografik sorulara verilen cevapların analizi tanımlayıcı çözümlemeler başlığında açıklanmış, ilişkisel çözümlemeler başlığı altında ise LUE alt boyutları doğrultusunda liderler ile izleyicilerin cevapları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Son bölüm olan altıncı bölümde ise elde edilen sonuçlar özetlenmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lider, Yönetici, İnşaat sektörü, KOBİ, LUE