Türkiye'de işgücü istatistiklerinin ekonomik performansa etkisi

Hazırlanan bu tez çalışmasında, Türkiye'de işgücü piyasasına ait temel göstergelerin ekonomik performans üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. 2005 yılının ilk çeyreğinden itibaren 2024 yılının üçüncü çeyreğine kadar olan döneme ait veriler ile istihdam oranı, işsizlik oranı, işgücüne katılım oranı, gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH), ihracat ve enflasyon gibi makroekonomik göstergeler kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak ARDL (Autoregressive Distributed Lag) modeli kullanılmıştır. Bu yöntem; işgücü göstergeleri ile ekonomik büyüme arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler test edilmesine katkı sağlamıştır. Uygulama ve analiz sonrasında elde edilen bulgular değerlendirildiğinde ise işgücüne katılım ve istihdam oranlarının ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkiler yarattığı saptanmıştır. Ayrıca elde edilen bulgu doğrultusunda işgücü piyasasının büyümeyi destekleyen yapısal bir unsur olduğu görülmüştür. Çalışmada gerçekleştirilen Granger nedensellik testleri ile ayrıca bu göstergelerin GSYİH üzerinde anlamlı bir nedensellik yarattığı ortaya çıkmıştır. Çalışma bulgularında ihracat açısından işgücüne katılımın doğrudan bir etkisi tespit edilememiş fakat GSYİH ile ihracat arasında güçlü bir ilişki gözlemlenmiştir. Yine çalışma bulguları değerlendirildiğinde enflasyon açısından ise işgücü maliyetlerinin fiyatlar üzerinde etkili olduğu saptanmış; ancak yüksek işsizlik oranlarının bu etkinin şiddetini azalttığı görülmüştür. Uluslararası yapılan karşılaştırmalar ile desteklenen bu analiz sonuçları dikkate alındığında ise Türkiye'nin işgücü piyasasının yapısal içerdiğini ortaya koymaktadır. Bu durum yüksek işsizlik, düşük kadın istihdam katılımı, kayıt dışı istihdam ve en önemlisi genç işsizliği gibi unsurların ön plana çıkmasına neden olmaktadır. Çalışma sonunda sonuç olarak, nitelikli işgücünün artırılması gerektiği, eğitim-istihdam uyumunun sağlanmasının zorunlu olduğu ve bölgesel eşitsizliklerin giderilmesinin önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye'nin sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşabilmesi açısından kritik öneme sahiptir diyebiliriz.