Türkiye'de İslamcı neslin inşası: Necip Fazıl şiirinde ideoloji ve ütopya

Bu çalışma, Türkiye'de İslamcı bir nesil inşa edilmesi sürecinde Necip Fazıl Kısakürek şiirinin oynadığı rolü araştırmaktadır. Şairin hem edebî alanı kuşatmaya dönük sunduğu öneriler hem de Türkiye'deki ideolojik alanı tahkim etmeye yönelik uzun erimli çabasıyla tam manasıyla kurucu bir figür olduğu varsayımından hareket eden çalışma, Necip Fazıl'ın bilhassa Çile'de yoğunlaşan arayışlarının poetik ve ideolojik dökümünü yapmaktadır. Şairin Çile'ye dâhil etmediği ancak son derece önemli tartışmalar içeren şiirleri de tezde analiz edilmiştir. Necip Fazıl'ın, Cumhuriyet'le birlikte doruk noktasına ulaşan seküler ulus inşasının karşıtı bir söylem kurması, onu rejime muhalif çevrelerin gayriresmî sözcüsü hâline getirmiştir. Şair özellikle Tek Parti döneminde baskı altına alınan dinsel motifleri bayraklaştırmış ve İslamcı bir ütopya yaratmak için araçsallaştırmıştır. İslamcı ideolojinin, Cumhuriyet tarihindeki en gür sesi olarak nesillerin varoluşunda derin izler bırakmıştır. Tezde, Necip Fazıl şiiri nostalji-hınç, oryantalizm-oksidentalizm, kutsal-seküler ve Eros-nomos kavram çiftleri etrafında incelenmektedir. Şairin metinleri bu kavramlar ışığında değerlendirilmekte ve şiirin taşıdığı mesajın nasıl bir kitlesel hareketlilik örgütlediği açıklığa kavuşturulmaya çalışılmaktadır. Tezde ayrıca şairin çıkardığı Ağaç ve Büyük Doğu dergileri tartışılmış ve böylece kapsamlı bir Necip Fazıl portresine ulaşılmak istenmiştir.