Türkiye'de Kültür Bakanlığına bağlı Türk Halk Müziği topluluklarında bulunan dilsiz kaval icracılarının yöre özelliklerine göre icra görüşleri

Bu yüksek lisans tezi, dilsiz kaval icrasında yöresel özelliklerin nasıl yansıtılması gerektiği sorusu etrafında şekillenmektedir. Türk Halk Müziği'nin köklü üflemeli çalgılarından biri olan dilsiz kaval, Türk Musikisi Devlet Konservatuvarlarının kurulmasıyla birlikte akademik eğitimin bir parçası hâline gelmiş ve farklı icra yaklaşımlarıyla gelişimini sürdürmüştür. Özellikle Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Türk Halk Müziği Topluluklarında görev yapan kaval icracıları, belirli bir eğitim ve mülakat sürecinden geçerek bu gelişime önemli katkılar sunmaktadır. Araştırmada, dilsiz kaval icracılarının, ait oldukları veya temsil ettikleri yörenin müzikal kimliğini icralarına ne ölçüde yansıttıkları incelenmiştir. Bu bağlamda, bir eserin icrasında dinleyiciye o yörenin hissiyatını ve karakteristik özelliklerini aktarabilmenin yolları araştırılmıştır. Dilsiz kavalı icra eden kişilerin, Türk müziğinin tarihsel gelişimiyle birlikte Türk Halk Müziği'nin yöre özelliklerini, dilsiz kavalın yapısını ve icra şekillerini de bilmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Araştırmanın temelini, Kültür Bakanlığı'na bağlı topluluklarda görev yapan dilsiz kaval icracılarıyla gerçekleştirilen görüşmeler oluşturmaktadır. Bu görüşmeler sayesinde, yöreye özgü tavır, üslup ve icra anlayışlarının kaval aracılığıyla nasıl aktarılması gerektiğine dair tecrübeye dayalı bilgiye ulaşılmıştır. Bulgular, dilsiz kavalın yalnızca teknik bir çalgı değil; aynı zamanda kültürel kimlik taşıyıcısı bir anlatım aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Tezde ayrıca Türk Müziği, Türk Halk Müziği ve dilsiz kaval enstrümanı hakkında kuramsal bilgiler sunulmuş; bu bilgiler literatür taraması ve uygulama deneyimlerine dayanan nitel görüşmelerle desteklenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma dilsiz kaval icrasında yöresel özelliklerin doğru, etkili ve hissedilir biçimde yansıtılmasının önemini ortaya koymakta; bu yönde müzik eğitimi, repertuvar aktarımı ve kültürel sürdürülebilirlik açısından önerilerde bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dilsiz Kaval, Yöresel İcra, Türk Halk Müziği, Yöre