Türkiye'de kütüphanelerarası ödünç verme: KİTS ve TÜBESS sistemlerinin değerlendirilmesi

Bilgi insanlık tarihinde en büyük güç kaynağı olmuştur. Bilgiye sahip olmak, bilgiyi en kolay ve en hızlı şekilde işleyip verimli çıktılar elde etmek, gücü elinde tutmayı sağlamaktadır. Gelişen ve değişen dünyayla birlikte artan bilgiye erişim, doğru kaynağın en hızlı ve etkili şekilde sağlanmasını gerektirmiştir. Bunu gerçekleştirecek yegâne kurumlar kütüphanelerdir. Araştırmacıların ihtiyaç duydukları kaynaklara hızlı şekilde ulaşmaları ise kütüphane kaynaklarının çeşitliliği ve ulaşılabilir olması ile mümkündür. Kütüphaneler araştırmacıların, kendi kaynaklarının yanı sıra koleksiyonlarında olmayan kaynaklara ulaşılabilmeleri için çeşitli iş birlikleri geliştirmişlerdir. Geliştirilen sistemler ile iş birliği sürecini hızlı yürüterek ödünç verme ve belge sağlama hizmeti kolaylaştırılmış, maliyeti azaltılmıştır. Bu çalışmada ilk olarak Türkiye'de ödünç verme ve belge sağlama süreçlerinde iş birliği için kullanılan KİTS ve TÜBESS sistemlerinin verileri üzerinden mevcut durum tespit edilmiştir. KİTS verilerinden elde edilen bulgulara göre coğrafi yakınlık iş birliğine etki etmekte ve iş birliği daha çok sosyal bilimlerle ilgili konularda ve basılı kaynakların paylaşımı için yapılmaktadır. Öte yandan, her iki sistemden de devlet üniversitelerinin daha çok yararlandığı ve üniversite yaşının kaynak talebine etki ettiği, kullanıcı ve koleksiyon sayılarının kaynak paylaşımında önemli bir etkisi olmadığı her iki sistem için de ortaya çıkmıştır. Ödünç verme ve belge sağlama süreçlerini yöneten kişilerle yapılan görüşmelerde coğrafi yakınlık, kargo, hızlı gönderim, iletişim ve koleksiyonu geniş olan kütüphanelerle daha fazla iş birliği yapıldığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca sistemler ile ilgili sorunlar tespit edilmiş ve kütüphaneler arası ödünç verme süreci değerlendirilmiştir. Sonuç olarak coğrafi iş birliklerinin geliştirilmesi kütüphaneler arası ödünç verme ve belge sağlama için kullanılan KİTS ve TÜBESS sistemlerinin iyileştirilerek tek ara yüz üzerinden hizmet vermesi ve bu sistemlerin kütüphane otomasyon sistemlerine entegre edilmesi önerilmektedir.