Türkiye'de mali disiplinin sağlanması açısından kamu harcamaları stratejisi: 1980-2002 dönemi analizi

Mali disiplin, kamu gelir ve giderlerinin denk olması gerektiğini ifadeeden bir kavramdır. Dünya genelinde, bu konu ile ilgili pek çok tartışmaolmuştur. Bu düşünceler iki eksende gelişmiştir. Bir tanesi sosyal devletanlayışı, diğeri ise neo-liberal yaklaşımlar çerçevesinde incelenmektedir.Kuşkusuz, mali disiplin sorunu bir ekonomide makro-ekonomik dengeleriolumsuz bir şekilde etkilemektedir. Böylelikle, ülkeler mali disiplin sorunununçözümü için çeşitli uygulamaları yürürlüğe sokmuşlardır. Bu uygulamalar,daha çok kamu harcaması ve bütçe teknikleri üzerine odaklanmıştır.Harcamaların disipline edilmesi ile ilgili olarak uygulanan bütçe teknikleri :çok yıllı bütçeleme, orta vadeli harcama programı, mali saydamlık, stratejikplanlama vb. şeklinde sıralanabilir.Türkiye'de 1980 sonrasında kamu açıkları sürekli bir şekilde artmıştır.Artan kamu açıkları, iç ve dış borç stokunu artırmıştır. Sonuç olarak;Türkiye'de mali disiplin sorunu ortaya çıkmıştır. Türkiye'de mali disiplinsorununun çözümü için 2000 yılından beri kamu harcamalarının azaltılmasıve bütçe teknikleri üzerine yoğunlaşılmıştır. Oysaki, mali disiplin sorunununnedeni, kamu gelirlerinin yetersizliğidir.Özetle, Türkiye'de mali disiplinin sağlanması için kamu harcamalarınındisipline edilmesi bağlamında, bütçe tekniklerinin uygulanması yerine kamugelirleri artırılmalıdır. Başka bir deyişle, kamu açığı sorununun çözümü içinvergi gelirleri ilk öncelik olarak düşünülmelidir. Ancak, kamu açığınınfinansmanını sağlamak için borç yönetimi politikası ön plana çıkmıştır. Borçyönetimi politikasının ön plana çıkması ise, sırayla faiz oranlarını artırmış,sıcak para politikasının ortaya çıkarmış ve bütçedeki faiz yükünü artırmıştır.Sonuç olarak geçici çözümler yerine uzun dönemli etkileri olacak vergigelirleri üzerine yoğunlaşılmalıdır.