Türkiye'de müzik öğretmenlerine verilen hizmet içi eğitimin çeşitli değişkenler açısından analizi ve ihtiyaçlarının belirlenmesi

Bu araştırma; Türkiye'de 2006 - 2021 yıllarını kapsayan dönemde MEB'in müzik öğretmenleri için düzenlediği HİE programlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, HİE programları çerçevesinde müzik öğretmenlerinin alan ile ilgili olan HİE ihtiyaçlarını tespit etme bakımından, nicel ve nitel olgularla yeterli olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bunlara ek olarak araştırmada; ülkemizdeki devlet okulları, özel okullar, güzel sanatlar liseleri (GSL) ve bilim sanat merkezlerindeki (BİLSEM) müzik alan öğretmenlerinin HİE'lerle ilgili ihtiyaçlarının yoğunlaştığı hususların (alanlar- konular) ne düzeyde olduğunu, ilgili ihtiyaçların müzik öğretmenlerinin kendi kişisel özelliklerine göre göstermiş olduğu farklılıkları saptamak ve var olan duruma göre çözüm önerileri sunulması amaçlanmıştır. Araştırma farklı bölümlere ayrılmış olup, birinci bölüm, 2006 - 2021 yılları arasındaki 16 yıllık süreçte, MEB'in müzik öğretmenleri için düzenlediği HİE programlarının niceliğini belirlemek amacına yöneliktir. Bu amaca paralel olarak, doküman analizi ile birlikte hizmet içi eğitim programlarının sayısal açıdan müzik öğretmenlerinin ihtiyaçlarına ne derecede ağırlık verildiği ve HİE sayılarının nicel verilerine dayanarak betimlenmesi ile gerçekleştirilmiştir. İkinci bölüm, Türkiye'de MEB'e bağlı olan devlet okulları, özel okullar, güzel sanatlar liseleri (GSL) ve bilim sanat merkezlerindeki (BİLSEM) müzik öğretmenlerinin HİE ihtiyaçlarının yoğunlaştığı alan ve konuların ne derecede olduğunu ortaya çıkararak, öğretmenlerin demografik özelliklerine göre ne tür farklılıklar gösterdiğini tespit etmek amacına yöneliktir. Üçüncü bölüm ise; HİE'lerin gerçekleştirildiği 2006 – 2021yılları arasındaki 16 yıllık süreçte HİE faaliyetlerinde öğretim elemanı olarak görev yapmış olan müzik eğitimcilerinin, HİE faaliyetlerinin niteliği ile ilgili görüşlerinin incelenmesine yöneliktir. Bu bölümde müzik eğitimcileri ile yapılmış olan görüşmeler betimlenerek aktarılmıştır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak; süreç – sonuç çerçevesi içinde doküman analizi yapılmış, müzik öğretmenlerinin HİE'lerle ilgili olan ihtiyaçlarını belirleyebilmek için "Anket Formu" uygulanmış ve HİE'lerde görev yapmış olan öğretim elemanlarının görüşlerini alabilmek için de "Görüşme Formu" kullanılmıştır. Müzik öğretmenlerine uygulanmış olan ankette, tabakalı örneklem yöntemi kullanılarak Türkiye'deki yedi coğrafi bölgenin farklı gelişmişlik düzeylerine sahip olan 21 ilde yer alan devlet okulları, özel okullar, GSL ve BİLSEM'lerde görev yapan 877 müzik öğretmenine uygulanmıştır. Nicel veriler frekans (f), yüzde (%) ve aritmetik ortalama (Χ) ile gösterilmiş olup, diğer ölçümler için Anova ve t –testi kullanılmış ve demografik özelliklerden kaynaklanan farklılıkların tespiti için de Scheffe Testi uygulanmıştır. Veri setinin istatistiksel olarak anlamlılığını belirlemek için ise .05 anlamlılık düzeyi seçilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, kendi içlerinde yorumlandıktan sonra birbirleriyle de ilişkilendirilerek yeni bir boyut kazandırılmıştır. Bu bulgular genel anlamda müzik öğretmenlerine yönelik olarak düzenlenen HİE'lerin nicelik bakımından yetersiz, nitelik açısından ise orta düzeyde yeterli olduğunu göstermiştir. Müzik öğretmenlerinin alan ve alan eğitimi, meslek bilgisi, genel kültür, müzik öğretim yöntem ve teknikleri ve Türk müzik kültürü ile ilgili konularda belirtmiş oldukları HİE ihtiyaçları orta düzeyde yoğunlaşmış ve müzik öğretmenlerinin öğrenim durumları, HİE katılım durumları, kıdem yılı ve HİE'lere katılım değişkenlerine ilişkin farklılıklar olduğu sonucu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına paralel olarak; planlanma, kapsam, içerik ve konular yönünden güncellenmesi, HİE'lerin müzik öğretmenlerinin hem kişisel hem de mesleki alandaki donanımlarının geliştirilebilmesi ve kalıcılığının sağlanabilmesi için sayısal olarak çoğaltılması ve müzik öğretmenlerinin meslek yaşantıları boyunca etkin ve tutarlı bir biçimde kullanabilecekleri eğitimlerin düzenlenmesi önerilmiştir.