Türkiye-Nazi Almanya'sı ilişkilerinin ekonomi politiği (1933-1945)

Bu çalışma Türkiye ve Nazi Almanya'sının iktisadi ilişkilerini politik olaylarla ilişkilendirerek anlatmaktadır. Çalışmaya, Weimar Almanya'sı dönemindeki Türk-Alman ilişkileri temel alınarak başlanmıştır. Çalışmanın asıl konusu ikinci kısımdan itibaren başlamaktadır. Bu bölümde Türk-Alman ilişkilerini geliştiren koşullara ve iki ülkenin iktisadi münasebetlerinin boyutuna değinilerek, Türkiye ekonomisindeki Alman nüfuzuna, Türkiye'nin Nazi Almanya'sına olan iktisadi bağımlılığın, ülkenin iç ve dış iktisadi faaliyetlerine ve ülkenin dış siyasetine olan etkileri incelenmiştir. Bu bağlamda savaş öncesi Türk-Alman iktisadi ilişkilerinin Türkiye'nin kaynak sıkıntısını gidermede ve kalkınma hamlelerini başarıya ulaştırmasında olumlu katkıları olduğu öte yandan 1938 yılından itibaren Hitler'in emperyalist amaçlarının iki ülke ilişkilerinde yarattığı tahribat nedeniyle Türkiye ekonomisinin bu durumdan zarar gördüğü sonucuna varılmıştır. Çalışmanın üçüncü kısmında II. Dünya Savaşı döneminde Türkiye'nin iktisadi durumuna ve savaşan taraflar arasındaki ilişkilerine değinilmiştir. Ankara'nın ülkeyi savaş dışında tutmayı başarmada uyguladığı ustaca siyaset, ülkenin iktisadi durumu ve dış ilişkileri ele alınmıştır. Hükümetin Türkiye'nin tarafsızlığını muhafaza etmek ve savaşın yarattığı ekonomik sorunları çözüme kavuşturmak için Almanya ile savaş arifesinde bozulan ilişkileri tamir etme mücadelesi diğer yandan Almanya ile Müttefikler arasında kurulan denge ve bu dengeyi oluşturmada iktisadi ilişkilerin rolü anlatılmıştır. 1933-1945 dönemindeki Türk-Alman ilişkilerinin büyük çoğunluğunu iktisadi ilişkiler oluşturmuştur. Ayrıca Türkiye tarihinde ülke ekonomisini en çok etkileyen devlet Nazi Almanya'sı olmuştur. Ancak yapılan araştırmada iki ülkenin iktisadi ilişkilerinin ayrıntılı ve kümülatif bir şekilde ele alınmadığı görülmüştür. Bu bakımdan dönemin Türk-Alman ilişkilerini, Türkiye'nin ekonomik durumunu ve en önemlisi II. Dünya Savaşı Türkiye'sini anlamak adına bu çalışmanın faydalı olacağı düşünülmektedir.