Türkiye'nin Akdeniz kıyısı Kekova bölgesi'ndeki istilacı denizkestanesi (Diadema setosum)'nin bazı biyoekolojik özelliklerinin araştırılması

Bu araştırma kapsamında, Kaş-Kekova Bölgesi'nde Haziran 2022 - Haziran 2023 tarihleri arasında, istilacı/yabancı olarak tanımlanan uzun dikenli denizkestanesi Diadema setosum (Leske, 1778) türünün bazı biyoekolojik özellikleri incelenmiştir. Örnekleme, SCUBA dalış yöntemiyle aylık periyotlar şeklinde yapılmıştır. Üç istasyonda, toplamda 992 birey örneklenmiş ve örneklerden toplam ağırlık, test çapı,test yüksekliği, gonad ağırlığı ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca gonadosomatik indeks değerleri, türün ortamda bulunma yoğunlukları ve biyokütleleri hesaplanmış, gonad besin kompozisyonu analizleri yapılmıştır. Üreme dönemi, gonadosomatik indeks değeri ve histolojik olarak tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında ayrı bir istasyon olarak belirlenen, su üstünde kalan yüzeyi 40 m çapında ve ortalama derinliği 4 m olan bir adacığın etrafı önce deniz kestanelerinden arındırılmış ve sonrasında türün zamana bağlı yayılışı gözlemlenmiştir.Ölçülen bireylerin ortalama ağırlıkları 123.10±76.23 g, ortalama test çapı 64.46±15.59 mm, ortalama test yüksekliği 33.38±8.67 mm olarak tespit edilmiştir.Gonadosomatik indeks değeri en yüksek Temmuz ayında 18.26 olarak hesaplanmıştır. Gonadların besin madde içeriklerinden protein, yağ, nem ve kül ortalamaları sırasıyla; %26.71,%34.08, %71.81 ve %11.37 olarak hesaplanmıştır. Türün örnekleme dönemi boyunca ortamda bulunma yoğunluğu ortalama 0.75 adet/10m2, biyokütlesi ortalama 99 g/10m2 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak istilacı bir tür olan D. setosum'un Kaş-Kekova Bölgesi'nde Haziran ve Temmuz aylarında yoğun olarak üreme aktivitesi gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Çalışma süresi boyunca bölgede türün yoğunluğunun azaldığı ve yayılma hızının çok fazla olmadığı tespit edilmiştir. D. setosum türünün gonadının vücuda ağırlıkça oranı ve gonad besin bileşenleri dikkate alındığında önemli bir ticari ürün olabileceği düşünülmektedir.