Türkiye'nin Batı Akdeniz kıyılarında sıcaklık ve yağışların trend analizi

Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'nin Batı Akdeniz Kıyılarındaki sıcaklık ve yağış eğilimlerinin analiz edilmesidir. Çalışmada 9 istasyonun aylık olarak alınan maksimum, minimum ve ortalama sıcaklık verileri mevsimsel olarak kullanıldı. Aynı şekilde aylık toplam yağış verileri yıllık ve mevsimlik dönemler şeklinde analiz edildi. Yöntem olarak verilerin homojenliğinin sınanmasında Kruskal-Wallis testi, trend analizi için ise Mann-Kendall ile Spearman testleri kullanıldı. Uzun yıllar eğilimi görmek için verilere Lineer regresyon analizi ile Sen Eğim tahminleyicisi testi uygulandı. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular şu şekildedir: 1) Çalışma alanı genelinde bütün istasyonlarda maksimum, minimum ve ortalama sıcaklık verilerinde artma eğilimi görülmektedir. 2) Özellikle Alanya, Finike ve Fethiye gibi şehir etkisine girmiş istasyonlarda sıcak dönemde minimum sıcaklıklardaki artış eğilimi kuvvetlidir. 3) Gazipaşa, Dalaman ve Köyceğiz gibi kırsal istasyonlardaki minimum sıcaklıklardaki zayıf artış eğilimi de dikkate alındığında Batı Akdeniz kıyılarında ısınma eğilimi dikkat çekicidir. 4) Yıllık toplam ve kış mevsimi yağışlarında Alanya, Antalya ve Dalaman istasyonlarındaki azalma dışında genel olarak bir artış eğilimi görülmektedir. 5) İlkbahar mevsiminde Antalya ve doğusundaki istasyonlarda azalma trendi belirgin iken, batısındaki istasyonlarda artış eğilimi dikkat çekmektedir. 6) Sonbahar yağışlarında Anamur, Alanya ve Dalaman istasyonlarındaki zayıf azalışa karşılık diğer istasyonlarda artış eğilimi tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu çalışma ile Akdeniz iklimi gibi kırılgan bir ekosisteme sahip çalışma alanında artan ısınma eğilimine karşılık yıl içindeki yağış desenlerindeki değişimin beşeri etkilerine farkındalık oluşturması beklenmektedir. Örneğin bölgede yağışın önemli kısmının kışın kaydedildiği düşünüldüğünde, nüfusu her yıl artan Alanya ve Antalya'da kış yağışlarında azalma su kaynakları üzerinde bir baskı oluşturacaktır. Tarım ve turizm alanında Türkiye'de önemli bir yere sahip çalışma alanında iklimde yaşanan değişim beraberinde olumsuzluklar sunma potansiyeline sahiptir. Anahtar Kelimeler: Türkiye'nin Batı Akdeniz Kıyıları, sıcaklık, yağış, mann- kendall testi, trend analizi.