Türkiye'nin dış borç sorunu ve dış borçların Türkiye ekonomisine etkileri

ÖZET Gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer alan Türkiye'nin dış borçları Osmanlı İmparatorluğuna dayanır. Osmanlı İmparatorluğundan 65 milyon dolar dış borç devralan Türkiye, 1930 yılına kadar dış borç almamış, 1930'lu yıllarda yabancıların elindeki işletmeleri millileştirmek için dış borçlanmaya gidilmiştir. Ülkemiz 1958 yılında borçlarını ödemeyerek moratoryum ilan etmiştir. İkinci beş yıllık kalkınma planı dönemi sonunda borçlanmadan kalkınmayı hedeflemiş olmasına rağmen hedefine ulaşamamıştır. 1974 ve 1978 petrol şoklarından etkilenmiş, 1979'da borçlarını erteleterek moratoryumdan kurtulmuştur. İç tasarrufların yetersizliği, ödemeler dengesi açıkları, kaynakların verimli kullanılmaması, yolsuzluklar ve faiz ödemeleri Türkiye'yi borç çıkmazına sokmuştur. Türkiye son dönemlerde borçlarını borçlanarak ödemektedir. Bu çalışmada ülkelerin borçluluk durumlarını belirten dış borçlarla ilgili rasyolarda 1980- 2000 dönemi ele alınıp, rasyoların değerlendirilmesi yapılarak dış borçların Türkiye ekonomisine etkileri incelenmiştir. Dış borçlarla ilgili rasyoları incelediğimizde Türkiye çok borçlu ülkeler sınıfında yer almakta olup, dış borçlar Türkiye ekonomisini olumsuz etkilemektedir. Türkiye'nin kriz ortamından kurtulması ve dış borçlarını azaltması için, etkin vergileme politikası izlemesi, kaynaklan ve alınan kredileri verimli kullanması, savurganlık ve yolsuzluklardan kurtulması, KİT'lerde iyileştirmeye gitmesi ve öncelikle zarar eden KİT'leri özelleştirmesi gerekir. Uzun vadeli ve faiz oranı düşük kredi bulma imkanları araştırılıp öncelikle faiz oranlan çok yüksek olan iç borçlarını azaltması ve ihracata yönelik üretimi artırıp, ihracatı artına teşvikler uygulaması gerekir. vuı %C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU