Türkiye'nin dış ticaret analizi ve ECA bölgesi ile ticari etkinliğinin değerlendirilmesi

Dış ticaret ülkelerin kalkınması ve gelişmesi için önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, dış ticaretin ülke ekonomisi için son derece önemli bir etken olması üzerine Türkiye'nin dış ticaretinin analizinin yapılması, ECA (Avrupa ve Orta Asya) ülkeleri ile ticaretinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda betimsel veri analizi ve ticaret tamamlayıcılık endeksi kullanılmıştır. Türkiye'nin dış ticaretinin betimsel analiz yapılarak 1990-2023 yılları dış ticaret seyri incelenmiştir. Böylece en çok dış ticaret gerçekleştirilen ülkeler ile ihracatı ve ithalatı en çok yapılan ürünlere ulaşılmıştır. Türkiye'nin dış ticaretinin ilerleme kaydetmesi hususunda ECA bölgesindeki ülkeler ile dış ticareti ele alınarak değerlendirme yapılmıştır. OECD verilerine göre ECA bölgesinden 46 ülkenin ticareti kolaylaştırma göstergeleri Türkiye ile birlikte değerlendirilmiştir. Türkiye'nin ihracat yapısının ECA ülkelerinin ithalat yapısı ile ne derece örtüştüğü ticaret tamamlayıcılık endeksi ile hesaplanmıştır. Bu doğrultuda, Türkiye'nin dış ticaretinin hangi ülkelerle ne ölçüde tamamlayıcı olduğu konusunda sonuçlara ulaşılmıştır. Ticaret kolaylaştırma performansları ve ticaret tamamlayıcılık endeks sonuçlarına göre, Türkiye'nin dış ticaretinin ECA bölgesinde bulunan 28 ülke ile yüksek düzeyde tamamlayıcı nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar dikkate alındığında, Türkiye'nin ticaretini daha etkili gerçekleştirebileceği ve böylelikle Türkiye dış ticaretine ve ekonomisine olumlu yansımalar olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Türkiye, dış ticaret, ECA, ticaret tamamlayıcılık endeksi, ticaret kolaylaştırma göstergeleri