Türkiye'nin dış ticaret hadleri: 2000-2023 dönemi analizi

Bu çalışma, 2000-2023 dönemi boyunca Türkiye'nin dış ticaret hadlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Dış ticaret hadleri, bir ülkenin ithalat ve ihracat fiyatları arasındaki ilişkiyi yansıtarak, ticaretin etkinliğini ve ekonomik sürdürülebilirliğini belirleyen önemli bir göstergedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin dış ticaret hadlerinin zaman içindeki değişimini analiz etmek, ülkenin ekonomik performansı hakkında önemli bilgiler sunacaktır. Çalışma, EViews ekonometri programı kullanılarak yapılan analizler üzerinden şekillendirilmiştir. Analiz, Türkiye'nin dış ticaret hadlerinin yıllar içindeki değişimini ölçmek amacıyla çeşitli ekonometri modellerine dayanmıştır. Bu modellerde, ithalat ve ihracat fiyatları arasındaki ilişkiler, ekonomik faktörler ve dış ticaretin genel yapısı göz önünde bulundurulmuştur. Döviz kuru değişimleri, enflasyon ve global ekonomik koşulların dış ticaret hadlerine olan etkileri de detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmada kullanılan ana analiz araçları, dış ticaret hadlerinin belirleyici faktörlerini ve bu faktörlerin birbirleriyle olan ilişkilerini açıklığa kavuşturmayı amaçlayan regresyon analizleri ve zaman serisi analizleridir. Özellikle, Türkiye'nin dış ticaretinin küresel ticaretle entegrasyonu, yerel ekonomik politikaların dış ticaret hadlerine etkisi ve dış ticaretin uzun vadeli sürdürülebilirliği gibi önemli faktörler üzerine odaklanılmıştır. Türkiye'nin dış ticaret hadlerinin, ithalat ve ihracat fiyatlarının yanı sıra döviz kurları, enerji fiyatları ve global ekonomik krizler gibi dışsal faktörlerden büyük ölçüde etkilendiği bulunmuştur. Türk ekonomisinin dış ticaretinde yaşanan dengesizliklerin, ekonomik büyüme ve dış borç yönetimi üzerinde uzun vadeli etkileri olabileceği ortaya konmuştur.