Türkiye'nin Mavi Vatan politikalarının Doğu Akdeniz ülkeleriyle ilişkilerine etkileri

Doğu Akdeniz bölgesi tarih boyunca hep önemli bir konumda yer almıştır. Doğu Akdeniz, konum olarak Batı'da Cebelitarık Boğazı'ndan başlayarak İspanya ve Fransa'dan geçerek İtalya ve Yunanistan'ı kapsayıp; Türkiye, Mısır, Cezayir, Suriye, Lübnan, İsrail ve Tunus gibi devletleri içine alan Avrupa, Afrika ve Asya kıtalarının kesiştiği bir noktada yer almaktadır. Bu bakımdan, çoğu gelişmekte olan ülkenin bir arada bulunduğu Doğu Akdeniz, coğrafi olarak komşu devletlerin paylaştığı bir bölgedir. Son yıllarda deniz altında keşfedilen yeni ve zengin hidrokarbon kaynakları, bu bölgeyi bir çekişme sahasına dönüştürmüş ve diplomatik düzlemde önemli ilişkilerin oluşmasına neden olmuştur. 21. yüzyılda yer altı kaynaklarının keşfedilmesiyle bölgenin önemi artmıştır. Doğu Akdeniz'i çevreleyen ülkeler, ulusal çıkarları doğrultusunda fırsatlardan ve yenilenebilir/yenilenemez kaynaklardan azami düzeyde yararlanmak istemektedir. İşte bu noktada Türkiye'nin "Mavi Vatan" politikaları devreye girmektedir. "Mavi Vatan" doktrini, Türkiye'nin denizlerdeki milli çıkarlarını koruma stratejisidir. Çalışma, "Mavi Vatan" doktrininin uluslararası ilişkiler teorileri bağlamında değerlendirilmesini ve bu doktrinin Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki bölgesel aktörlerle ilişkilerine etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezin temel iddiası, bu politikanın Türkiye'nin dış politikasında belirleyici bir çerçeve haline geldiği ve özellikle deniz yetki alanları ile enerji diplomasisi üzerinden Yunanistan, GKRY, KKTC, Filistin, İsrail, Mısır, Suriye, Lübnan ve Libya gibi ülkelerle ilişkileri şekillendirdiğidir. Nitel yöntemle yapılan analizde, Türkiye'nin stratejik yönelimi ile bölgedeki aktörlerle etkileşim biçimleri incelenmiştir. Buradan hareketle çalışmada bölgedeki ekonomik ve siyasal gelişmeler çerçevesinde olaylar ele alınmış ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki Mavi Vatan politikalarının taraflara yönelik ekonomik ve siyasi sonuçları değerlendirilmeye çalışılmış ayrıca politika önerilerinde bulunulmuştur.