1.142
Arşivlenen Tez
13
DOI Atanmış
1%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
The case of African students in Turkey: Their migration experiences, transnational identities and adaptation
This study aims to investigate sub-Saharan African students in Turkey as a case of migration and transnationalism. We would like to explore the mobility experiences, identity development, and adaptation of African students by locating the case in the wider issue of migration in Turkey as well as the development of the African diaspora identity in Turkey. The African students in Turkey demonstrate a multiplicity of intersecting identities, including local, regional, national, gender, religious, class, and international identities but they also participate in pan-African and transnational identities. Going beyond generally nation-based studies of international students in the literature, we investigate students coming from the whole continent, which enables us to observe their identities beyond national such as their pan-identities and international identities. They develop a certain level of allegiance to Turkey while maintaining strong links with their homelands, defined in local, national, and African senses. Students view their educational experience as a way of building their human capital and acting with a sense of responsibility towards the development of their home country and Africa, whether in the form of both words and actions such as remittances and return. Although there is some research on the various international students, African students seem to be less permeable to Turkish researchers. While African students must also be examined from the standpoint of education studies with regard to their learning experiences, this study aims to investigate African students in Turkey as a case of temporary migration or mobility and a case of transnational identity development. Keywords: African students, transnationalism, identity, adaptation, African diaspora
Geopolitics, nation, and empire: Construction of Russian identity through Putin's narrative on Ukraine and the world
Putin took revisionist foreign policy decisions by launching an offensive against Georgia, annexing Crimea, and after attempts of destabilization in Donbas, finally invading Ukraine. While these could be regarded as mainly strategic moves to increase power, Putin took pains to claim other less material reasons for action and made moralizing speeches and indeed wrote a historical article that he pleaded scientific without referring to historians. While Putin's moves were characterized as neo-colonialism in academia and media, he invoked concepts of Russianness, ethnic, national, and historical symbols and utilized a nationalist rhetoric. Analyzing Putin's political framing during key moments of foreign policy making, we would like to understand how he defines Russia and Russianness, to place his narrative of Russian identity, Russia's relations with Ukraine and Russia's place in the world in a historical framework, and critically evaluate his assumptions and propositions. We argue that Putin aims to reconstruct Russian "imperial-national identity" as encompassing concepts of nation, empire, and state. This type of identity enables him aims to re-assert (i) an ethnic national identity among the three Slavic nations of Russians, Ukrainians, and Belarusians and the Russian diaspora, (ii) a non-ethnic national bond non-Slavic nation of Russia and even with former Soviet peoples, thereby simultaneously constructing Russia as a nation-state and a regional hegemon.
Suriye göçünün Türkiye'nin kentleşme süreçlerine etkileri: Gaziantep kenti örneği
2011 yılında Suriye'de ortaya çıkan iç karışıklık ve savaş Suriye halkının çevre ülkelere göç etmesine yol açmış, Suriye'ye yakın bir ülke olması nedeniyle bu durum en çok Türkiye'yi etkilemiştir. Çalışmanın amacı Suriye göçünün Gaziantep'in kentleşme sürecine ve yerel yönetimlerin faaliyetlerine etkisini ortaya koymaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Türkiye'nin "Açık Kapı Politikası" uygulayarak kapılarını Suriyelilere açması hem Türkiye hem de Suriyeliler için yeni ve uzun bir sürecin başlangıcı olmuştur. Özellikle Gaziantep kenti gibi Türkiye'nin güney sınırındaki kentler bu süreçten diğer kentlere göre daha çok etkilenmişlerdir. Eylül 2022 yılı itibariyle üç buçuk milyondan fazla Suriyeli (3.656.157) "geçici koruma statüsüyle" ülkemizde bulunmaktadır. Görüşmede, Gaziantep kentinde Suriyeli nüfus yoğunluğunun kentsel hizmet ihtiyacını ve kamu harcamalarını arttırdığı ve hizmet niteliğinde değişikliğe sebep olduğu belirtilmiştir. Suriye göçü kentte beklendiği kadar büyük bir sorun yaratmamakla birlikte geçici koruma sürecinin uzamasının yerel halkın hoşgörüsünü azalttığı, sosyal yaşamı ve kentleşme sürecini olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile yapılan görüşme bu etkilerin boyutunun ortaya konulmasına katkı sağlamıştır.
From eyes of Russian media: European Union and the NATO
Sputnik News is a news agency directly affiliated with the Russian state. With the invasion of Ukraine that started on February 24, 2022, it became clearer that Sputnik came under direct control of the Russian state. Academically demonstrating that the Sputnik News is a soft tool used in the international arena by Russian state with systematically using propaganda news, manipulative news, disinformation and misinformation against Ukraine, NATO and the European Union, with the news that I scanned and coded since the beginning of the invasion. This thesis was written with the aim of the role of Sputnik News in the process of historical events and the Invasion of Ukraine has been systematically addressed and the working style of Sputnik News has been revealed.
Retesting the echo chamber research: An evaluation for social media environment in Türkiye
The echo chamber has recently been one of the hotly-debated concepts in the academic field. One reason for this is that the concept is thought to play a key role in explaining situations like polarization, fragmentation, mis/disinformation and so on. The fact that its boundaries and definition cannot be made clearly has led to intense discussions on the concept. Academic research conducted to measure the impact of the concept, on the other hand, give contradictory results. This thesis, aims to retest the research previously done by Dubois and Blank (2018) for the Turkish media environment. A survey is conducted with 810 participants using the qualitative method. The survey results illustrate that first, it is appropriate to reconsider the echo chamber concept within the theoretical framework of network/opinion polarization, as Törnberg (2018) suggested. Secondly, network polarization is only partially effective in the context of Türkiye, while opinion polarization is at a considerably high level. Third, although interest in politics and media diversity are high, the frequency of changing views is quite low. Fourth, the homophily effect is found to be quite low. The survey participants do not agree with the political content their friends share on online platforms. Fifth, interestingness and popularity/virality of news are at the forefront when reading the details of the news. In addition, reliability and informative content are important when choosing a news source. Finally, it is observed that social media platforms and internet news sites have become the primary means of getting the news.
France's intervention on Ivory Coast (2002-2011): A case of neo-colonialism
A decade of crises has seen France's permanent and multifaceted interferences in the Ivory Coast, which it considers the showcase of Françafrique and the remainder of its neocolonial power. We want to investigate the causes, nature and consequences of French intervention, why it creates an anti-French backlash in society and whether it contributes to conflict resolution in the country. We will also explore how the Ivory Coast-France relationship can be reshaped. After conducting a case study of French intervention in the Ivory Coast between 2000 and 2011 and drawing comparisons from other French interventionisms, we have found that France interferes on behalf of its own economic and geostrategic interests under its strategy of maintaining domination in the former colonies. French intervention neither resolves nor transforms conflict nor contributes democratization and sustainable development of these countries, perpetuating neocolonial dependence on France. We suggest that the international community must not endorse French intervention. A multinational organization must intervene if necessary, and the French role in former colonies must be limited to soft power rather than hard power.
Post-Fordist kamu yönetiminde kadın memurlar: Türkiye ve Moğolistan karşılaştırması
1980'li yıllarda bütün dünyaya yayılmaya başlayan Post-Fordist birikim rejimi ve düzenleme biçimiyle birlikte yönetim anlayışı değişmiş, esneklik temelli yeni uygulamalarla kadınlar işgücünün vazgeçilmez birer parçası haline gelmiştir. Ancak bu gelişme kadınların sermaye ve ataerkil kapitalist sistem tarafından ikili sömürüye maruz kalmasına yol açmıştır. Kadınların esnek çalışma uygulamaları ile sermaye tarafından ucuz işgücü kaynağı olarak kullanılması, kadın emeğinin iş yerindeki sömürüsüne sebep olmuştur. Kadınların esnek çalışma uygulamalarından kalan vakitlerini yeniden üretime ayırması ise kadın emeğinin kapitalist ataerki tarafından sömürülmesine yol açmıştır. Post-Fordist dönemde görülen bu gelişme, kamu yönetimi için de geçerli olmuş, devletler istihdam ve çalışma saatlerinde esnekliğe giderek, küresel sermayeyi kendi sınırlarına çekmenin arayışı içerisine girmiştir. Bu çalışmanın amacı, Post-Fordist dönemde Türkiye ve Moğolistan kamu yönetiminde bulunan toplumsal cinsiyet ilişkilerinin ve iki ülkenin karşılaştırılmasının yapılmasıdır. Bu amaca ulaşmak adına, Türkiye ve Moğolistan'dan seçilen toplam beş kamu kurumundan 42 kamu personeliyle yüz yüze derinlemesine mülakat yapılmış ve aynı kurumlardan toplam 178 kişiyle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Nitel ve nicel araştırma yöntemine ait veriler ayrı bölümlerde analiz edilerek değerlendirilmiştir. Nicel veriler için cinsiyet ve ülke değişkenleri kullanılarak iki farklı Mann-Whitney U Testi yapılmıştır. Sonuç bölümünde her iki yönteme ait bulgular birleştirilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın saha çalışması için etik kurul onayı alınmıştır (Karar No: 69672). Yapılan araştırmalar sonucunda, Türkiye ve Moğolistan kamu yönetiminin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine sebebiyet veren, ataerkil bir yapıya sahip olduğu anlaşılmıştır. Özellikle yükselme, hiyerarşik düzen ve kurumsal yapı içerisinde bulunan kimi uygulamalar ile hem kadın hem de erkek kamu personelinin, cinsel ayrımcılığa maruz kaldığı anlaşılmıştır. Post-Fordist döneme özgü esnek çalışma uygulamaları ve performans değerlendirmesi gibi uygulamalar da araştırma kapsamında ele alınmıştır. Buna göre, iki ülkede de esnek çalışma saatleri ve performans değerlendirme uygulamalarının hayata geçirilemediği, uygulandığındaysa cinsiyet eşitsizliklerine yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yeni kamu işletmeciliği anlayışının personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri: Devlet üniversiteleri idari personel örneği
1980'li yılların ardından küreselleşme ile tüm dünyanın hızla değişen ekonomik, toplumsal ve siyasal düzeni, kamu yönetiminde yeni arayışların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu arayışların içinde "Yeni Kamu Yönetimi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim" gibi pek çok yaklaşım ön plana çıkmıştır. Yeni bakış açıları geliştiren bu yaklaşımlarla kamu yönetiminde yeni uygulamalar da sahneye konmuştur. Kamu yönetiminin yeniden ele alınış biçimleri, kimi zaman devletler ve kamu sektörü tarafından takdir edilerek hızla benimsenmiş, kimi zaman da değişimden etkilenen çeşitli çevrelerce yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Kamu sektörünün daha verimli, etkin ve hesap verebilir hale getirilebilmesi için piyasa mekanizmalarını kullanan işletmeci ve özel sektör temelli anlayış olarak özetlenebilecek yeni kamu işletmeciliği, günümüzdeki etkili konumuyla halen araştırmaya değer bir kuram olarak varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle çalışmada, kuramsal çerçeve olarak yeni kamu işletmeciliği seçilmiştir. Çalışmada öncelikle, yeni kamu işletmeciliği yaklaşımının kuramsal desteği, temel özelikleri ile hakkındaki eleştirilere değinilmiştir. Ardından, kamu yönetimi unsurlarından olan kamu personel rejimini genel anlamda ne şekilde dönüştürdüğü ele alınmış ve Türk devlet üniversiteleri idari personeli özelinde araştırma sürdürülmüştür. Yeni kamu işletmeciliği anlayışla geliştirilen uygulama ve süreçlerin, dönüştürdüğü kamu personel rejimi ile Türkiye'de devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ve personeli üzerinde; personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamı açısından ne gibi değişikliklere yol açtığının cevabı aranmıştır. Bu cevaba ulaşmak amacıyla, Türkiye'de devlet üniversitelerinde görev yapan 389 idari personel ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca örneklem olarak seçilen devlet üniversitelerinden 6 personel birimi yöneticisi ve çeşitli statülerde görev yapan 12 idari personel ile derinlemesine mülakat çalışmaları yapılmış ve içerik analizi yöntemiyle elde edilen bulgularla anket çalışması desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda yeni kamu işletmeciliği ilke ve uygulamalarının, devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ile personelinin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri analiz edilmiş ve çalışmanın sonuç kısmında değerlendirmelere yer verilmiştir.
Migration crisis between values, populism, and xenophobia: A comparative analysis of centre-left opposition in the United Kingdom, Hungary and Türkiye
Migration, a long-standing phenomenon, has become a complex issue which challenges modern political institutions and societies. Despite claims of liberalism's dominance, recent decades have seen the rise of illiberal democracies and alternative development models. While global prosperity is widespread, unresolved political, economic, and social inequalities persist which in turn lead to a crisis in left-wing ideology. This study aims to compare the reactions of center-left parties, which are seen as representatives of leftist ideology within the liberal world order, to the migration crisis in Europe. It focuses on the United Kingdom, Hungary, and Türkiye, where right-wing parties dominate and analyze the discourses of the Labour Party, MSZP, and CHP leaders, respectively. The thesis contends that while leaders of the Labour Party and MSZP adopt pro-immigrant stances consistent with social democratic values, CHP leader Kemal Kılıçdaroğlu in Türkiye employs a xenophobic populist discourse that contradicts the party's social democrat ideology. Key Words: Migration, Immigrant, Xenophobic Populism, Social Democracy, Centre-Left.
Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarının kamu politikası sürecine etkileri hakkında karşılaştırmalı bir analiz
Türkiye'de uzun süren hükümet sistemi tartışmaları neticesinde 16 Nisan 2017'de yapılan halkoylaması ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kabul edilmiştir. 24 Haziran 2018'de yapılan seçimlerden sonra da yeni sistem fiilen uygulanmaya başlamıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, üniter devlet yapılanmasını esas alan, yürütmenin tek başlı olduğu ve yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının halk tarafından seçildiği bir sistemdir. Bu sistemde Cumhurbaşkanı, kamu politikası sürecinde baş aktör konumundadır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesiyle devlet yönetiminin merkez teşkilatında önemli değişiklikler gerçekleşmiştir. Yapılan düzenlemelerle Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı; Cumhurbaşkanlığı Makamı, İdari İşler Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlıklar, Ofisler, Politika Kurulları ve Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlar şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi mevcut kamu politikası aktörlerinin rollerinde değişiklikler yaparken kamu politikası sürecine yeni aktörleri de dâhil etmiştir. Bu çalışmaya konu olan politika kurulları da Türkiye'deki yeni kamu politikası aktörleri arasındadır. Politika kurullarına kamu politikası sürecinde önemli görevler ve yetkiler verilmiştir. Bu çalışmada Politika Kurullarının kamu politikası sürecindeki etkileri incelenmiş ve ABD'deki Başkanın Yürütme Ofisi'ndeki kurullar ile karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Bu kapsamda Politika Kurullarının kendilerine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde daha etkin hale gelebilmeleri için tavsiye ve önerilerde bulunulmuştur.
Examining the AK Party government's discourse on Syrian migrants in Türkiye through the lens of right-wing populism
This thesis aims to examine the migration discourse shaped under the AK Party government in Türkiye through the lens of right-wing populism, focusing on Syrian migrants. Populism is regarded as a dynamic political approach that manifests in diverse forms across contemporary geographical and political settings. Although there is no single universally accepted definition in the literature, populism is most commonly conceptualized as a thin-centered ideology or a political strategy built upon a dichotomy between the "pure people" and the "corrupt elites". Nonetheless, how populism is formed and functions differ considerably depending on the social, cultural, economic, and political conditions that surround it. In this respect, right-wing populism, often associated with anti-migrant sentiment and xenophobia, may offer a useful model for Western contexts. Yet, it remains insufficient for explaining the diverse practices that emerge in other political and cultural environments. Prominently, anti-migrant and xenophobic discourses and policies in Western right-wing populist movements receive widespread public support. The politicization and securitization of migration serve as instruments strongly associated with right-wing populism. Within the study, the AK Party, often classified as right-wing populist in the literature, is examined as an example that diverges from conventional definitions of right-wing populism. Instead of adopting the anti-migrant discourse prevalent in Western contexts, the AK Party demonstrates an inclusive approach toward migrants, distinguishing it from conventional definitions of right-wing populism in the literature. In this regard, the study conducts a thematic analysis of various speeches by President Recep Tayyip Erdoğan in the context of migration. This analysis aims to reveal how the AK Party's migration discourse diverges from the anti-migrant narratives of right-wing populist parties in the West. In doing so, it seeks to understand how Syrian migrants are positioned within the "us versus them" dichotomy in the discourse.
Yeni kamu işletmeciliği yaklaşımı bağlamında Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede MALE sınıfı insansız hava araçlarının rolü ve etkinliği
İklim değişikliğinin etkisiyle artan orman yangınları, Türkiye'de yangın yönetimi politikalarının yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, Yeni Kamu İşletmeciliği yaklaşımı doğrultusunda, MALE sınıfı İHA'ların Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede, yangın öncesi, sırası ve sonrasındaki rol ve etkinliklerini kamu yönetimi bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, afet yönetiminin dinamik doğasını analiz etmek üzere Karmaşık Sistemler Teorisi'nden; yangın yönetiminin çok aşamalı yapısını kavramsallaştırmak amacıyla ise Bütüncül Yangın Yönetimi yaklaşımından da yararlanılmıştır. Esnek, öğrenen ve çok aktörlü afet yönetimi anlayışının gelişmesine katkı sağlayabilecek bu teknolojiler, afetlere karşı daha hazırlıklı, veriye dayalı ve etkin müdahale kapasitesi sunmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel sorusu şudur: Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede MALE sınıfı İHA'ların çok aşamalı yangın yönetimi süreçlerine katkısı nasıl şekillenmektedir ve bu katkıların yönetsel, teknik ve stratejik boyutları nelerdir? Yangınların sıklığı ve şiddetindeki artış, daha hızlı, güvenli ve veri temelli müdahale yöntemlerine duyulan ihtiyacı artırmakta; bu çerçevede İHA teknolojileri, afet yönetiminde stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, Orman Genel Müdürlüğü ile AFAD personelleriyle yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler betimsel ve tematik analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışma, MALE sınıfı İHA'ların yangınların erken tespiti, yayılımının izlenmesi, karar destek süreçlerinin güçlendirilmesi, tahliye planlarının hazırlanması ve yangın sonrası hasar tespiti gibi çok yönlü işlevleri üstlendiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, bu sistemlerin uzun süre havada kalabilme, geniş alanları yüksek çözünürlükte tarayabilme ve riskli bölgelerde insan müdahalesi olmadan görev icra edebilme gibi avantajları sayesinde operasyonel ve stratejik değer taşıdığını göstermektedir. Ancak, hava sahası koordinasyonu, görüntü iletim kesintileri, veri paylaşımı eksiklikleri ve kurumsal deneyim yetersizliği gibi teknik ve yönetsel zorlukların, İHA'ların etkinliğini sınırladığı da belirlenmiştir. Çalışma; MALE sınıfı İHA'ların taktiksel, kurumsal ve yönetişimsel dönüşüm kapasitesine sahip stratejik araçlar olduğunu ortaya koymakta; bu doğrultuda teknoloji yatırımları, veri temelli karar sistemleri, etik yönetişim ilkeleri ve uluslararası iş birliklerini içeren bütüncül politika önerileri sunmaktadır. Ayrıca, bu sistemlerin eğitim süreçlerinde, kurumsal hafızanın oluşturulmasında ve karar destek mekanizmalarının geliştirilmesinde kullanılmaya başlanması, çalışmanın literatüre özgün katkılarından biri olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: MALE Sınıfı İnsansız Hava Araçları, Orman Yangınlarıyla Mücadele, Yeni Kamu İşletmeciliği, Bütüncül Yangın Yönetimi, Karmaşık Sistemler Teorisi
Türk itfaiye hizmetlerinin tarihi süreç içerisindeki dönüşümünün merkezi ve yerel yönetimler bağlamında karşılaştırmalı bir analizi
Yangın insanlık tarihi kadar eski bir afet türü olmakla birlikte modern dönemlere kadar yangınla mücadele konusunda oluşturulmuş bir teşkilatlanma mevcut değildir. Modern dönemlerin getirdiği sanayileşme, şehirleşme ve teknolojik gelişmeler yangınların boyutunu ve içeriğini de değiştirmiştir. Türk İtfaiye Teşkilatı yönetim modeli olarak bu gelişmelere kayıtsız kalmamıştır. Tulumbacılardan bu yana sürekli gelişen bir yapı ile günümüz yangınla mücadele organizasyonuna ulaşılmıştır. Bu tarihi süreçte Türk İtfaiye Teşkilatı'nın yönetim modeli açısından geçirdiği süreç çalışmada incelenmiş, literatüre katkı sağlayacak yeni bir tarihsel dönemlendirme yapılmıştır. Günümüz Türk İtfaiye Teşkilatı birbirinden bağımsız çok farklı hiyerarşiler altında organize olan, yönetim modeli açısından merkezi ve yerel yönetimlerin, ayrıca özel kurum ve kuruluşların uhdesinde görev yapan karma bir yapıdır. Bu karma yapının olumlu ve olumsuz yanları olmakla birlikte günümüz Türk İtfaiye Teşkilatı'nın ihtiyacı olan ve başta yangın olmak üzere bütün afet türleriyle mücadelede etkinliğini sağlayacak yönetim modeline karşılık gelmemektedir. Yapılan çalışma neticesinde Türk İtfaiye Teşkilatı'nın görev ve sorumluluklarının geçmişe nazaran çok genişlediği, yangına müdahaleden ziyade her türlü afetle mücadele eden bir birim haline geldiği, bu yönüyle beledi bir hizmetten ziyade merkezi bir güvenlik hizmeti sunduğu, merkezi yönetimin sağladığı diğer güvenlik/kolluk hizmetleriyle benzeştiği örnekler üzerinden analiz edilmiş, sunulan hizmetin etkinliği açısından yeni bir yönetim modeline ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada belirlenen kıstaslar neticesinde bu yeni modelin daha merkezi bir yapıda olması gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak günümüz Türk İtfaiye Teşkilatı'nın yaşadığı sorunların büyük kısmının karma yönetim yapısından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
State and intelligence agencies in democracy and authoritarianism: A comparison of Tussia and the United States of America
This study aims to comparatively analyze the institutional conduct of intelligence agencies across different regime types. The analysis, conducted within the context of autonomy, transparency, accountability, and institutional integrity, identified the United States and Russia as case studies. These two countries were chosen because they have contributed largely to the evolution of modern-day intelligence, also intelligence institutions do not have a sufficient place in democratization studies in the literature. In this arrangement, the research question is to understand how democratic and authoritarian regimes practice with their intelligence agencies through key factors including autonomy, transparency, accountability and whether they maintain their institutional integrity? The research was using qualitative research methods through a comparative case study most different system design with theoretical framing of historical institutionalism. This method examines whether the intelligence agencies of the US and Russia, which differ in terms of regimes and institutions, exhibit similar or different behaviors. The study analyzes notable intelligence events in both countries from the beginning of the 21st century until the start of the coronavirus pandemic in 2019, examining how institutional structures and stated values align. The data accessed indicate that, under a democratic government, US intelligence agencies most of the time demonstrate grave failures in transparency, accountability, and autonomy. Under an authoritarian structure in Russia, it is seen that a clearly established institutional framework related to these values does not exist, and the distinction between intelligence agencies and the state appears to be becoming indistinct with the loss of institutional integrity. Keywords: Intelligence Agencies, Democracy, Authoritarianism, US Intelligence, Russian Intelligence
Sömürge döneminden günümüze Pakistan polis teşkilatı
Bu tez, Pakistan polis teşkilatının güncel sorunlarını, kökenlerini ve gelişimini tarihsel kuramcılık perspektifiyle analiz etmektedir. Çalışma, modern bir devlet kurumundan farklı olarak, sömürgeci bir iktidar tarafından baskı ve kontrol aracı olarak inşa edilen polisin, Pakistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından dahi etkisini nasıl koruduğunu araştırmaktadır. Bu kapsamda, sivil polislikten farklı bir model olan İrlanda polis teşkilatının da bir prototip olarak incelenmesiyle, sömürgeci polisin ideolojik temelleri ortaya konmaktadır. Tezin birinci bölümünde, modern polisliğin teorik ve tarihsel temelleri ele alınmaktadır. Bu bölümde, polisin Avrupa'da (İngiltere ve Fransa) nasıl farklı modellerle kurumsallaştığı ve sömürgeci bir varyantı olan İrlanda modelinin, 1861 Polis Yasası ile Hindistan'a nasıl uyarlandığı gösterilmektedir. Bu yasanın, teşkilatı askeri disiplinli ve merkeziyetçi bir yapıya büründürerek sömürgeci otoritenin bir aracı haline getirdiği vurgulanmaktadır. Tezin ikinci bölümünde, Pakistan'ın 1947'de bağımsızlığını kazanmasının ardından sömürgeci mirasın nasıl devralındığı incelenmektedir. Bu bölümde, devletin federal yönetim yapısı ve ilk reform girişimlerinin neden başarısız olduğu tartışılmakta, ardından 2002 Polis Emiri'nin getirdiği hukuki ve yapısal değişiklikler analiz edilmektedir. Tezin üçüncü bölümünde ise, sömürge mirasından kaynaklanan sorunların güncel yansımaları ele alınmaktadır. Bu bölümde, sömürgeci yapının doğrudan bir devamı olan federe polisleri ile daha reformist bir yaklaşıma sahip federal polis birimlerinin mevcut durumları incelenmektedir. Sonuç olarak tez, Pakistan polisinin mevcut sorunlarının (siyasallaşma, yolsuzluk ve insan hakları ihlalleri) temelinde, sömürge döneminden kalma baskıcı yapının yattığını ve gerçek bir reform için bu kurumsal mirasın kökten ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Pakistan Polis Teşkilatı, Sömürgecilik, 1861 Polis Yasası, 2002 Polis Emiri, Tarihsel Kuramcılık, Polis Reformları
Hukuk devletinde fonksiyonel idarenin rolü: Devlet, medeniyet ve kanuni idare ilkesi
Bu çalışma hukuk devletinde fonksiyonel idarenin rolünü devlet, medeniyet ve kanuni idare çerçevesinde incelemiştir. Birinci bölümde devlet kavramı etimolojik temellerinden yararlanılarak izah edilmiştir. İlave olarak modern devlet, İslam devleti ve Türk devletinin tekamülü açıklanmıştır. Egemenlik kaynakları, iktidar, meşruiyet, rıza ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca medeniyet-kültür ilişkisi, asabiyet teorisi, toplumsal ahlak ve adalet kavramları değerlendirilmiştir. İkinci Bölümde hukuk ve devlet kavramları mukayese edilmiştir. Hukuk devletinin anlamı, içeriksel ve biçimsel unsurlarına değinilmiştir. Hukuk devletini bir gereği olan kanuni idare ilkesi teorik kökenleri ve kanuna dayanma (kanuna aykırı olmama) bağlamında özel olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, fonksiyonel idare kavramı mukayeseli olarak açıklanarak, hukuk devletinde fonksiyonel idareye düşen ödevler irdelenmiştir.
Siyasi partilerde karizmatik liderlik algısının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: kastamonu ilinde bir araştırma
Sosyal bir varlık olarak insana ve davranışlara verilen önemin son yıllarda artması ile birlikte, insanı temel alan araştırmalar da bir hayli artmıştır. Bu süreçte liderlik davranışları da fazlasıyla incelenen bir konu haline gelmiştir. Günümüz rekabetçi ortamında insan kaynaklarını etkin kullanmak isteyen organizasyonlarda liderlik konusu hayati önem taşımaktadır. Özel sektöründen kamu kuruluşuna, sivil toplum kuruluşlarından arkadaş ortamlarına kadar, insanın içinde olduğu her toplulukta liderlik olgusu mevcuttur. Bu hususta tabi ki ülke yönetimine talip olan siyasi partiler için de liderlik konusu çok önemlidir. Bu çalışmada insanların tamamen gönüllülük esasına göre katıldıkları ve hiçbir maddi çıkar gözetmeksizin uğrunda çalıştıkları bir sivil toplum kuruluşu olan siyasi partiler incelenmiştir. Siyasi parti üyelerinin karizmatik liderlik algılarının demografik niteliklerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Ayrıca üyelerin karizmatik liderlik algılarının gösterdikleri örgütsel vatandaşlık davranışlarına etki edip etmediği analiz edilmiştir. Araştırma Kastamonu ilinde il başkanlıkları bulunan ve 2018 Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılan siyasi parti üyeleri üzerinde yapılmıştır. Katılımcılara karizmatik liderlik algılarını ve örgütsel vatandaşlık davranışlarını ölçen anket formları dağıtılmış ve bu formlar SPSS programında analiz edilmiştir. Toplamda 394 kişinin katılım sağladığı çalışma sonucu, katılımcıların karizmatik liderlik algılarının eğitim düzeylerine göre kısmen farklılaştığı ve üye oldukları siyasi partilere göre de kesin olarak farklılaştığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Katılımcıların yaşlarına, cinsiyetlerine ve en uzun yaşadıkları yerleşim birimine göre karizmatik liderlik algılarının farklılaştığına dair bir sonuç elde edilememiştir. Ayrıca katılımcıların karizmatik liderlik algılarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına kısmen etki ettiği saptanmıştır.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yasamanın rolü
Türkiye'de 1924 Anayasası'ndan itibaren yasama organının yürütme organı üzerindeki tahakkümünün azaltılması, yürütme organının güçlendirilmesi yönünde bir eğilim benimsenmiştir. 1961 Anayasası ile benimsenen parlamenter hükümet sisteminin aksayan yönlerinin giderilmesi amacıyla; 1971-73 yılında yapılan anayasal değişikliklerle yürütme organı güçlendirilmeye devam edilmiştir. 1982 Anayasası'yla birlikte yürütme organının güçlendirilmesi eğilimi, Cumhurbaşkanlığı makamı üzerinden devam etmiştir. İlk halinde 1982 Anayasası Cumhurbaşkanlığı makamını tarafsız bir konuma koymakla beraber, yürütme organını dengeleyici çok önemli yetkilerle donatmıştır. Ancak parlamenter hükümet sistemi gereği siyaseten Cumhurbaşkanının sorumsuzluğu devam ettirilmiştir. 2007 yılına gelindiğinde; 1982 Anayasası'nda yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi kararlaştırılmıştır. İlk kez 2014 yılında Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından seçilmiştir. Hem Cumhurbaşkanının hem de parlamento ve dolaylı olarak Bakanlar Kurulu üyelerinin halk tarafından seçilmesi, çifte meşruiyet sorunsalını doğurmuştur. 2014 yılından itibaren Türkiye'de, Anayasa'da parlamenter hükümet sistemi benimsenmesine rağmen fiili olarak hükümet sisteminin yarı-başkanlık sistemine yaklaştığı gözlemlenmiştir. Nitekim 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun referandum ile kabul edilmesi neticesinde yasama ve yürütme organları arasındaki çifte meşruiyet hali sonlandırılmıştır. 1982 Anayasa'sında yapılan değişiklikler neticesinde yasama erki ve özellikle de yürütme erki baştan aşağı değişime uğramıştır. Yürütme kanadının aktif tarafını oluşturan Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır. Parlamenter hükümet sistemi, yerini Türkiye'ye özgü başkanlık sistemiyle benzer yönlere sahip ve literatürde "Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi" olarak adlandırılan, Cumhurbaşkanlığı makamının güçlendirildiği bir hükümet sistemine bırakmıştır. Yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkiler, yasama organının değişen yapısı ile yasama organının yeni hükümet sistemi içindeki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada 1921 Anayasasından günümüze yasama organının geçirdiği dönüşüme ve yürütme organı ile arasındaki ilişkilerin gelişimine yer verilmiş, mevcut konumu incelenmiştir. Yeni hükümet sisteminin beraberinde getirdiği değişikliklere ve sisteme ilişkin doktrinde yer alan olumlu ve olumsuz görüşlere değinilmiştir.
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Cumhuriyet dönemi kamu yönetiminin yapılanmasına etkileri
İttihat ve Terakki hareketinin arkasında "Yeni Osmanlılar" hareketi bulunmaktadır. Yeni Osmanlılar ya da Batı'daki adlandırmasıyla Jön Türk düşüncesi, anayasacılığın yanında, yerli burjuvazinin önünü açacak kontrolü bir iktisadi liberalizm ve bir "Osmanlı vatanı" fikrini esas alır. Cumhuriyetin başındaki düşünce yapısı, özellikle Osmanlı Devletinden, Türkiye Cumhuriyeti'ne gelişimlerle aktarılan, Batılı devletleri örnek alan Batılılaşma/Modernleşme sürecinde şekillenmeye başlamıştır. Genç aydın muhalefeti hareketi olarak ortaya çıkan İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1908 sonrasında tedricen siyasal iktidarı üstlenmiş, Cumhuriyet kamu yönetimine aktardığı politikaları ve fikriyatı ile birçok devlet mekanizmasının dönüşümüne kaynaklık etmiştir.
Toplumsal hareketler ve ideoloji: Kitleleri iknada ideolojinin gücü
Toplumsal hareketler literatürü klasik dönem ve 1960 sonrası dönem olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Literatür incelendiğinde görülmektedir ki toplumsal hareketler teorisi henüz incelemesi bitmiş bir teori değildir. Çünkü toplumların dönüşümü toplumsal hareketlerin örgütleniş biçimleri ve çeşitleri bakımından farklılıklar ortaya çıkarmaktadır. Toplumsal hareketler birçok argümanla oluşabildikleri gibi bu hareketlerin ideolojilerden ve özellikle büyük anlatılara dayanan ideolojilerden etkilenerek ortaya çıkanları, toplumsal hareketler tarihindeki en ateşli kitleleri oluşturmaktadırlar. Bu bağlamda çalışmamızda ideolojik toplumsal hareketler incelenmiştir. İdeolojik toplumsal hareketler üzerine iki farklı sınıflandırma yapılmıştır. Bu sınıflandırmalar: katı ideolojik hareketler ve yumuşak ideolojik hareketlerdir. İki sınıfın arasındaki farklar sonuç bölümünde çeşitli ölçütlerle ortaya konulmuştur. Genel olarak katı ve yumuşak ideolojik hareketlerin; lider, eylem metodu, kamuoyu anlayışı, doktrin, geçmişe dayanma veya belirli bir sınıf ve ırka dayanma, inanç, üyeler, hiyerarşi ve hareketin yapısı, hareketin boyutu ve harekete katılma gibi çeşitli unsurlar bağlamında birbirlerinden ayrıldıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Yeni kamu yönetimi anlayışında kamu hizmeti sunumu ve vatandaş/müşteri odaklılık
Geleneksel kamu yönetimi anlayışı, beklentileri ön plana almadaki yetersizliği ve verimsiz yapısıyla toplumsal sorunlara çare üretememeye ve yeni yönetsel sorunlar doğurmaya başlamış, nihayetinde de toplumlar yeni arayışlara girişmiştir. Bu çerçevede literatüre, 1980'lerde yaygınlaşan Yeni Sağ yaklaşımlarla beraber Yeni Kamu Yönetimi olarak adlandırılan yeni bir yönetim anlayışı yerleşmeye başlamıştır. Bu yeni yönetim anlayışı, serbest piyasa ve özel sektör çalışma prensiplerinin rasyonelliğinden yararlanma argümanına dayanmakta ve devlet etkinliğinin azaltılması, ademi merkeziyetçilik, özelleştirme, rekabetçi, kaliteli ve hızlı kamu hizmeti sunulması ve şeffaflık gibi ilkelere vurgu yapmaktadır. Bunların en önemlilerinden birisi de vatandaş/müşteri odaklılıktır. Özel sektörün müşterisine göre hareket etmesi gibi, kamu örgütlerinin de kamusal hizmetlerin sunumunda vatandaşları bir müşteri gibi görerek talep ve beklentilere göre hizmet politikalarını belirlemesi gerektiğini anlatan bu ilke, toplumsal ihtiyaçların doğru tespit edilerek karşılanabilmesi bakımından olumlu bir yaklaşımdır. Bununla beraber bu yaklaşımın gereği gibi uygulanabilmesi açısından da birtakım faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. İşte bu çalışmada, kamu hizmetlerinin sunumunda vatandaş/müşteri odaklılığın olumlu yönlerine yer verilmekte ve özellikle de bu olumlu sonuçlara ulaşmayı engelleyebilecek potansiyel etmenlerin neler olabileceği tespit edilmeye çalışılmaktadır.
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) pano ayak üretim işçilerinin seçmen davranışlarını biçimlendiren etmenler: 2024 yerel seçimi
Bu çalışmanın konusu, demokrasinin bir parçası olan ve siyasal katılımın yönü ile ilişkilenen seçmen davranışıdır. Kuramsal açıdan sosyolojik, psikolojik ve rasyonel yaklaşımlar çerçevesinde ele alınan seçmen davranışı ve onun yönü; seçmenlerin istek ve taleplerini sahip oldukları tutumlar ve buna bağlı olarak ortaya koydukları eylemler sonucunda tercih etmesi durumudur. Çalışmanın amacı taşkömürü üretiminin merkezinde yer alan Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) pano ayak üretim işçilerinin seçmen davranışını biçimlendiren etmenleri ortaya koymaktır. 2024 Yerel Seçimini konu alan bu çalışma, yöntem olarak yapılandırılmış ankete dayalı istatistiksel veri analizini kapsamaktadır. Sosyolojik, psikolojik ve rasyonel yaklaşımları bütünsel olarak ele alan çalışmada anket çalışmasının evreni, TTK verisine dayalı olarak 2024 yılı, Eylül ayı, toplam pano ayak üretim işçisini kapsamaktadır. Anket çalışmasının örneklemi ise evrenin %10'ununu temsil edecek biçimde Kozlu, Üzülmez, Karadon, Armutçuk ve Amasra Taşkömürü İşletme Müesseseleri olmak üzere beş müessese düzeyinde ağırlıklandırılmış, orantılı rastgele örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda pano ayak üretim işçilerinin seçmen davranışını belirleyen etmenler; psikolojik yaklaşıma göre vatandaşlık duygusu, seçim bildirisi ve parti lideri, sosyolojik yaklaşıma göre; bireyin ikamet ettiği yer, kentin ekonomik durumu ile kişisel deneyim ve kazanımları, rasyonel yaklaşıma göre ise yolsuzlukla mücadele, partinin geçmiş çalışmaları ve parti ideolojisi olarak ortaya konmuştur. Çalışma, siyaset bilimi ve kamu yönetimi alanında maden işçilerinin seçmen davranışına yönelik az sayıdaki araştırmaya nitelikli bir katkı sunması ve maden işçileri ile kent siyaseti arasındaki ilişkiyi kurarak Zonguldak çalışmalarına özgün bir katkı sağlaması açısından değerlidir.
Demokraside bir sınır: Seçme ve seçilme yaşı
Demokrasi kavramı, kimilerine göre ulaşılması hedeflenen birer idealken kimilerine göre ise asla ulaşılamayacak bir kavramdır. Bu yüzden bu kavram ortaya çıktığı günden bu yana hâlâ üzerinde tartışılmaktadır. İçerisinde birçok paradoksu barındırmasına rağmen bugün en çok tercih edilen yönetim modeli olmasının nedeni ise günümüz şartlarında uygulanabilirliği diğerlerinden daha fazla olmasından kaynaklıdır. Doğrudan, katılımcı, temsili gibi aldığı ön ekler sayesinde çeşitlilik sunduğu görülmektedir. Demokrasi kavramını pekiştiren ve hayata geçirilmesini kolaylaştıran kavramların varlığı söz konusudur, bunlardan olmazsa olmaz diye nitelendirilenler; temsil, oy hakkı, seçme ve seçilme hakkı kavramlarıdır. Bireylerin bahsi geçen kavramlara sahip olabilmesi için bir takım ön koşulları yerine getirmesi gerekmektedir. Genel geçer olmamakla birlikte birçok ülkede ortak diye nitelendirilen ön koşullardan biri yaştır. Bu bağlamda, araştırmanın konusu; temsili demokrasinin uygulandığı Türkiye'de seçme ve seçilme kriterlerinden biri olan yaş kavramının zaman içerisinde hangi dönemlerde ne gibi olaylardan etkilenerek hangi yasa çerçeveleriyle değişikliğe uğradığını gerek TBMM tutanaklarıyla gerek ise Türk siyasal hayatı incelenerek ele almaktadır.
Türkiye'de iktidar muhalefet ilişkileri (2002-2010)
Bu çalışma, AK Parti'nin iktidara gelişiyle başlayan iç ve dış politikada yaşanan tüm gelişmeleri iktidar- muhalefet ilişkileri bağlamında inceleyerek yaşanan toplumsal dönüşümleri ve Türk siyasi hayatına etkilerini incelemektedir. Bu tez, Türkiye'de 2002-2010 yılları arasındaki iktidar-muhalefet ilişkilerini incelemektedir. Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) 2002 genel seçimlerinde tek başına iktidara gelmesiyle başlayan bu dönem, Türk siyasal hayatında önemli değişim ve dönüşümlere sahne olmuştur. AKP, demokratikleşme, ekonomik reformlar ve dış politika konularında yenilikçi adımlar atarken, muhalefet partileri bu gelişmelere karşı hem yapısal hem de stratejik tepkiler vermiştir. Çalışmada, bu dönemdeki iktidar ve muhalefet arasındaki ilişkiler, siyasi stratejiler, çatışma dinamikleri ve ortaklaşa hükümet politikaları çerçevesinde ele alınacaktır. Bu çalışmada, 'muhalefet' kavramı, 2002-2010 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde temsil edilen ve dönemin siyasi dinamiklerinde etkin rol oynayan siyasi partileri kapsamaktadır. Bu bağlamda, ana muhalefet partisi başta olmak üzere, mecliste yer alan diğer muhalefet partileri de çalışma kapsamında değerlendirilecektir. AKP'nin "yeni muhafazakâr" ve "liberal demokrat" söylemleri, demokratikleşme süreciyle ilgili atılımları, muhalefetin duruşu, bu çalışmanın başlıca temalarını oluşturmaktadır. Ayrıca, dönemin iç ve dış politika alanındaki gelişmelerin iktidar-muhalefet ilişkilerine nasıl yansıdığı da analiz edilecektir. Bu dönemi araştırmanın öncelikli nedeni, Türkiye'nin demokratikleşme süreci, ekonomik reformlar ve dış politika stratejileri ile ilgili önemli adımların atıldığı, dolayısıyla iktidar ve muhalefet ilişkilerinin farklı yönlerinin gözlemlenebileceği bir zaman dilimi olmasıdır. Ayrıca, 2010'dan sonra, Türkiye'deki siyasal yapı ve muhalefetin durumu, siyasi iklimin hızla değişmesi ve yeni siyasi aktörlerin ortaya çıkması ile büyük ölçüde farklılaşmıştır. Bu nedenle, 2002-2010 dönemi, analiz için özgün bir dönem olarak seçilmiştir. Araştırmanın bu dönemi kapsamasının bir diğer nedeni de iktidarın ve muhalefetin siyasal söylemlerinin, seçim stratejilerinin, toplumsal kutuplaşmanın, hukuk ve demokrasi normlarına etkilerinin bu yıllarda belirginleşmiş olmasıdır. Ayrıca, bu yıllarda Türkiye'nin dış politikada da etkin bir rol oynamaya başlaması ve iç siyasetteki reformlar, iktidar ve muhalefetin birbirine karşı stratejik tutumlarını derinden etkilemiştir. Bu çalışma, iktidarın ve muhalefetin demokratik denetim ve dengeleme işlevlerini yerine getirip getirmediğini, muhalefetin yapısal zorluklarını ve hükümetin politikalarının karşılık bulup bulmadığını anlamaya yönelik bir analiz sunmaktadır. Araştırma, bu dönemde yaşanan önemli siyasi olaylar, toplumsal ve ekonomik dinamikler ışığında, Türkiye'de demokratik temellerin ne ölçüde güçlendiğini veya zayıfladığını tartışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siyasi Parti, İktidar, Anayasa Değişikliği, Referandum
6360 sayılı Kanun sonrasında büyükşehir belediyelerinde kırsal alanlara verilen yerel hizmetlere yönelik bir araştırma: İstanbul ili Çatalca ilçesi örneği
6360 sayılı Kanun ile birlikte büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki idare sınırlarına genişletilmiş; bu kapsamda köyler, belde belediyeleri, il özel idareleri ve köylere hizmet götürme birlikleri kapatılarak köyler mahalle statüsüne dönüştürülmüş ve ilçe belediyelerine bağlanmıştır. Böylece kırsal nitelikli bir yerel yönetim birimi olan köyler, kentsel odaklı belediye yönetimi altına girmiştir. Bu dönüşümle birlikte, geniş kırsal alanlara hizmet götürme sorumluluğu büyükşehir ve ilçe belediyelerine verilmiştir. Ancak belediyeler esasen kentsel alana hizmet götürmek amacıyla yapılandırıldığından, kırsal alanların kendine özgü yapısı ve ihtiyaçları hizmet sunumunda çeşitli sorunları beraberinde getirmiştir. Bu alanlarla ilgili olarak, 15 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe giren "Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği" ile "kırsal mahalle" ve "kırsal yerleşik alan" tanımları uygulamaya girmiştir. Bu çalışmada, söz konusu düzenlemelerin ardından İstanbul ili Çatalca ilçesi örneğinde, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin kırsal alanlara sunduğu hizmetlerin niteliği ve etkinliği nitel araştırma yöntemi olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle incelenmektedir. Elde edilen bulgular, hizmet sunumundaki kurumsal aksaklıkları, mali yükler ile hizmet arasındaki dengesizlikleri ve kırsal kimliğin dönüşümünü ortaya koymaktadır.
Azerbaycan ve Türkiye'nin hükümet sistemlerinin karşılaştırmalı bir analizi
Hükümet sistemleri devletlerin siyasal, ekonomik ve toplumsal özelliklerini yansıtmaktadırlar. Her devlet, kendi toplumsal, siyasal ve ekonomik özelliğine uygun hükümet sistemini belirlemek üzere birçok çalışma gerçekleştirmektedir. Devletler tarihleri boyunca farklı hükümet sistemlerini de kullanabilmektedirler. Nitekim insan hayatı sürekli hareket halinde olduğu için devletler de sürekli hareket halindedir. Çalışmamızda bu bağlamda kültürel ve soy anlamında benzer olan Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti'nin hükümet sistemleri incelenmiştir. İki devletin geçirdiği siyasal aşamalar birbirlerinden farklılıklar arz etmektedir. Ancak hükümet sistemlerinin de birçok benzer noktası bulunmaktadır. Bu anlamda çalışmamızda iki devletin hükümet sistemleri detaylı bir biçimde incelenerek mukayese edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ise her iki devletin kullandığı hükümet sistemlerinin birçok benzer noktası olduğu gibi çeşitli farklılıklar taşıdığı da görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Türkiye, hükümet sistemi, başkanlık, cumhurbaşkanlığı.
Yerelde sosyal hizmet sunumu ve çoklu aktör yapısının karşılaştırmalı analizi: Kastamonu ili örneği
Çalışma çok aktörlü bir süreçle yönetilen sosyal hizmetleri esas almaktadır. Doğrudan insana hitap etmesi ile diğer kamusal hizmetlerden ayırılan sosyal hizmetler aracılığında dezavantajlı grupların topluma yeniden kazandırılması amaçlanmaktadır. Yerel halkla birebir etkileşim gerektiren bu hizmetlerin hızlı, etkili ve verimli sunulması diğer hizmetlere nazaran önem taşımaktadır. İrili ufaklı çok sayıda aktörün hizmet sunum aşamasında yer alması aralarında iş bölümü ve koordinasyon sağlanamadığı takdirde yönetim sorununa yol açabilmektedir. Çalışmanın ana sorunsalını oluşturan bu durumun örneklem alanında bir yönetim sorununa mı sebep olduğu yoksa yönetişimin bir gereği olarak düzen ve etkileşim içerisine mi yer aldıkları öğrenilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın nitel çalışma yöntemi üzerine kurulu olmasının yanı sıra örneklem alanı olarak belirlenen Kastamonu'da sosyal hizmet faaliyetlerinin mevcut durumu ile bu faaliyetlerden sorumlu merkez ve yerel aktörlerde görevli personel ve/ veya yöneticilere uygulanan anketler aracılığıyla hizmet, planlama, koordinasyon, iş birliği, personel, bütçe ve denetim faktörleri değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda aktörlerin kendi içerisinde, merkez- yerel aktörler arasında ve ilçeler arasında karşılaştırılmaları yapılmıştır. Elde edilen veriler orantısal olarak hesaplanmış ve bir nitel çalışma yöntemi olan betimleyici analiz yöntemi ile bulgular yorumlanmıştır.
Sivil asker ilikilerini açıklayan teoriler ve 12 Eylül 1980 askeri darbesi
Sivil ve asker arasındaki ilişki tarihsel olarak 19. Yüzyıldan itibaren siyaset bilimi literatüründe tartışılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda askerin sağlamış olduğu güvenlik olgusu gerek bireylerin gerekse devletlerin kendini savunmaları noktasında önem arz etmektedir. Devlet mekanizması içerisinde yer alan vatandaşlar güvenliklerinin sağlanması adına silah kullanma tekelini ordu kurumuna vermişlerdir. Türkiye gibi demokrasi yolculuğunda olan ülkelerde ordu asli kurucu unsur statüsünde kendini konumlandırmaktadır. Bu nedenle siyasi iradenin görev alanında da söz hakkı olduğu vurgusunu yapmış olduğu müdahaleler neticesinde göstermektedir. Klasik sivil-asker ilişki teorisyenleri Samuel Huntington, Morris Janowitz ve Wright Mills Türkiye literatüründe sivil-asker ilişkilerinin analiz edilmesinde önemli başvuru kaynakları olmuşlardır. Peter Feaver ve Rebecca Schiff ise sayılan sivil-asker ilişkisi hususunda klasik kabul edilen yaklaşımların aksine vatandaşın da sistemin içerisine dâhil edilmesi gerekliliği noktasında görüş beyan etmiş ve çalışmalar yapmışlardır. Bu anlamda da her iki teorisyende modern sivil-asker ilişkileri literatürüne katkı sağlamaktadırlar. Bu durumdan yola çıkarak çalışmanın ana amacını Türkiye'de meydana gelmiş ve toplumun her alanında derin izler bırakmış olan 12 Eylül 1980 askeri darbesinin bu beş farklı teorisyenin sivil-asker ilişkileri kuramları üzerinden analiz etmek oluşturmaktadır. Tez çalışmasında tarihsel analiz yöntemi ve vaka analizi kullanılmıştır. Tezin sınırlılıkları içerisinde yer alan sivil-asker ilişki literatürüne bakıldığında, araştırma bulguları göstermektedir ki, 12 Eylül 1980 askeri darbesi birçok teori ile açıklanmış ve farklı teoriler ile de tekil olarak incelenmiştir. Her ne kadar 12 Eylül 1980 askeri darbesi tarihi bir vaka olsa da yeni yaklaşımlar ile tekrar ele alınması mümkündür.
Siyaset, modernite ve postmodernite bağlamında bir kötülük eleştirisi: Hannah arendt ve Zygmunt Bauman ekseninde bir tartışma
Dünya üzerinde birçok zıtlık bir arada bulunmaktadır. İyilik ve kötülük kavramlarının oluşturduğu zıtlık da bunlardan biridir. Bu çalışmada kötülük kavramının bireysel ve toplumsal yönleri değerlendirilerek söz konusu kavramın siyaset arenasına yansımasına kadar izlediği yolda geçirdiği süreçler açıklanmıştır. İnsan doğasında beliren kötülüğün çevreye yansıtılmasında etkili olan seçimler, bir kötülüğün ortaya çıkmasında etkili olan bireysel etkenler ve durumsal etkenler, söz konusu kötülüğün siyasi arenadaki temel yansımaları Adorno, Milgram ve Zimbardo'nun çalışmaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Arendt ve Bauman ekseninde tartışılan kötülük kavramının kaynakları Arendt'in eserleri üzerinden bireysel ve toplumsal olarak ayrı ayrı ele alınarak üç temel başlık altında belirtilmiş ve Bauman üzerinden modern ve post-modern ayrımı dâhilinde kategorize edilmiştir. Sonuç itibariyle, kötülük kavramının siyasi arenaya taşınması bireysel ve durumsal etkenlerin bileşkesi sonucunda gerçekleşmektedir. Bu sebeple, söz konusu taşınmaya zaman yahut mekân yönüyle bir sınırlandırma getirilememektedir. Dolayısıyla, bu noktada modern yahut post-modern dünyanın hiçbir noktasındaki olası tehlikeler bir diğer noktasındaki olası tehlikelerden ayrı tutulmamalıdır.
Göç politikalarında belediyelerin rolü: Çorum örneği
Bu çalışma, Suriye menşeli kitlesel göçün yerel yönetimlere yansımasının incelemekte ve göç politikalarının etkinliğini değerlendirmektedir. Araştırmanın temel çıkış noktası Suriye menşeli göçü sürecinde merkezi yönetimle kıyaslandığında en yoğun etkiyi yerel düzeyde, özellikle belediyelerin hissetmiş olması oluşturmaktadır. Çalışmada göç politikalarının yerel düzeyde nasıl karşılık bulduğu ve belediyelerin süreçte karşılaştığı zorluklar anlatmaktadır. Hizmet sunumu, uyum ve kentsel yaşamı gibi konular özellikle ön planda tutulmuştur. Araştırmanın temel sorusu, Suriye menşeli kitlesel göçün belediyeye yansıyan başlıca sorunları ve bu süreçte üstlenen sorumlulukları belirlemektir. Bu soruya saha araştırmasıyla nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanarak cevap aranmıştır. Görüşme; Çorum belediye başkan yardımcısı, İl Göç İdaresi müdürlüğü personeli ve şehirde yaşayan sığınmacılarla gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden ve literatürden elde edilen veriler göç politikalarının farklı belediyeler düzeyinde karşılaştırmalı olarak ele alınmasında kullanılmıştır. Bu veriler durum analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Diğer belediyelerden kıyasla farklı olarak göç yönetimi sürecinde elde edilen sonuçları ortaya koymak için de keşfedici yaklaşıma yer verilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve literatür taramasına dayanan iki analiz yöntemi aracılığıyla önce kavramsal çerçeve oluşturulmuş ardından elde edilen verilerle esnek ve derinlemesine bir tez çalışması ortaya koyulmuştur. Elde edilen bulgular belediyelerin giderek artan bir yük ve sorumluluk üstlendiğini ortaya konmuştur. Belediyelerin sorumluluğunun arttığı gözlemlenmiştir. Ancak yetki kısıtlamaları ve mali eksiklikler nedeniyle uygulamada çeşitli sınırlılıklar yaşanmaktadır. Bu durumun belediyelere göre farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Çalışma, belediyelerin göç yönetimindeki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bir Yönetişim Aktörü Olarak Yargı'nın Mega Projeler Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği
Yönetişim, politika sürecinin tek merkezli niteliğini dönüştürerek aktörler temelinde çeşitlendiren bir yönetim anlayışıdır. Bu itibarla kamu aktörlerinin yanında özel sektörü, sivil toplum kuruluşlarını, halkı, medyayı ve uluslararası kuruluşları da kapsayan bir katılım zeminini mümkün kılmaktadır. Bu durum beraberinde farklı toplumsal talep ve beklentilerin dikkate alındığı bir yapı ortaya çıkarırken aynı zamanda çıkar çatışmaları ve uzlaşmazlıkları da getirmektedir. Bu noktada politika sürecinin aksaması ve karar alma mekanizmasının işlevsiz hâle gelmesi söz konusu olmaktadır. Böyle durumlarda herkes üzerinde bağlayıcı bir konuma sahip olan bağımsız ve tarafsız yargının rolü, önemi ve konumunun tespiti önemli bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma "yönetişimin aktörleri arasında yargı nerede durmaktadır" sorusuna bir yanıt bulmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda yönetişimin önemli ilkeleri arasında olan hukuk devleti ilkesini merkeze alarak yönetişimin aktörler bağlamında yeniden tanımlanması ve aktörler arasında bir ayrımın yapılması gerekliliğini vurgulamaktadır. Buna göre yönetişimin aktörlerini birincil (yürütme, özel sektör ve sivil toplum), ikincil (yasama ve yargı organı) ve tamamlayıcı aktörler (halk, medya ve uluslararası örgütler vb.) şeklinde yeni bir sınıflandırma ile ifade edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Çalışma bu yönüyle literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bunu da yönetişimin geniş uygulama alanına sahip olduğu mega projeler üzerinden ele almaktadır. Çalışmada Türkiye'de tamamlanan veya halâ devam etmekte olan 8 mega proje incelenmiştir. Mega projeler, farklı aktörler arasında çıkan uyuşmazlık ve anlaşmazlıklar ile her dönem yargıya taşınmaktadır. Temel karar verme yetkisine sahip olan yürütme, çeşitli gerekçeler ile devlet dışındaki aktörlerle karşı karşıya gelmektedir. Bu noktada yönetişimin ikincil aktörü olarak yargı, yönetişimin birincil aktörleri arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözüme kavuşturarak politika sürecinin sekteye uğramasının da önüne geçmektedir.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin askeri darbelerle ilgili bilgi, algı ve tutumları üzerine bir inceleme
Askeri darbeler, ordunun elinde bulunan güçten istifa ederek var olan yönetimleri baskı ve zor yoluyla iktidardan düşürmesidir. Bu durum, genellikle ordunun anayasal düzen içerisinde kendisine tanımlanan görev alanının dışına çıkması ya da mevcut anayasal ve yasal hükümleri kendi müdahalesini meşrulaştıracak şekilde yorumlamasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede askeri darbelerin yapılış nedenlerinin dönemin şartlarına göre benzerlikler ve farklılıklar gösterdiği görülmektedir. Örneğin, literatürde birçok kaynakta, Türkiye siyasi tarihinin bir askeri darbeler tarihi olarak adlandırılmakta olduğu görülmektedir. Bunun nedeni dönem içerisinde değişen siyasi, toplumsal ve ekonomik koşulların darbe için meşru bir neden sayılmasıdır. Dolayısıyla, neredeyse her 10 yılda bir gerçekleştirilen darbeler, Türkiye'yi siyasi, sosyal, ekonomik bakımdan etkilemiştir. Gerçekleştirilen darbeler sonucu demokratik süreç askıya alınmış, temel hak ve özgürlükler kısıtlanmış, anti demokratik uygulamalar gerçekleştirilmiş, devlet ve toplum düzeninde önemli değişiklikler yaşanmıştır. 1960 yılından başlayarak, askeri darbeler günümüz toplumunun oluşmasında oldukça etkili olmuştur. Oluşan yeni toplum içerisinde en büyük zararlardan birisini siyasi partiler yaşamışlardır. Bu çerçevede, konunun seçilme nedeni Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin askeri darbelerle ilgili bilgi, algı ve tutumlarının incelenmesine duyulan ihtiyaçtır. Çalışmada, öğrencilerin bu konudaki bilgi, algı ve tutumları ölçülerek söz konusu unsurların demografik değişkenlerle ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin büyük bir kısmının demokratik düzen içerisinde askeri darbeleri kabul edilemez bulduğu görülmüştür. Bulgulardan yola çıkılarak öğrencilerin darbelere demokratik süreci kesintiye uğratan ve toplumsal kutuplaşmayı arttıran bir olgu olarak baktıkları görülmüştür. Öğrenciler, Türkiye'nin siyasi tarihiyle paralel olacak şekilde, darbe nedenlerine ilişkin olarak siyasi kutuplaşma, ekonomik kriz ve meşruiyet kaybı gibi unsurlara vurgu yapmışlardır. Son olarak ise siyasetle ilgilenen öğrencilerin darbeyle ilgili bilgi düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Genel olarak bakıldığında, öğrencilerin darbelerle ilgili olumsuz bir tutum sergilediği anlaşılmıştır.
Kamu yönetimi ve etik: Türkiye ve Azerbaycan karşılaştırması
Tez çalışması kamu yönetiminin verimlilik, eşitlik, adalet gibi önemli göstergeleri açısından önemli bir işleve sahip olan ahlak ve etik kavramlarının araştırılmasını kapsamaktadır. Bu amaçla Türkiye ve Azerbaycan`ın kamu yönetiminde etik davranış kurallarını düzenleyen mevzuatı incelenmiş, iki ülkenin kamu çalışanlarının etik davranışlarını denetleyen mekanizmalar araştırılmıştır. Tezin giriş kısmında tezin konusu, bilimsel açıdan önemi, incelenmesi durumu, sınırlılıklar gibi başlıklar bulunmaktadır. Tezin İkinci bölümünde "etik", "kamu yönetiminde etik", "etik ilkeler", "etik dışı davranış çeşitleri" incelenmiştir. Tezin "Türk Kamu Yönetiminde Etik Anlayışi" adlı ikinci bölümünde öncelikle, Türkiye`nin idari yapısı, Kamu personelinin görev ve sorumlulukları incelenmiş, daha sonra ise Türkiye`de Kamu Görevlileri Etik Kurulu, amaç ve kapsamı, görev ve yetkileri, kararları ve yaptırım mekanizmaları tatkik edilmiştir. Tezin "Azerbaycan Kamu Yönetiminde Etik Anlayışı" adlı son bölümünde ise öncelikle Azerbaycan`ın siyasi ve idari yapısı, kamu personelinin görev ve sorumlulukları ile ilgili düzenlemeler incelenmiştir. Bu bölümde aynı zamanda "Etik Davranış Kuralları Hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti`nin Kanunu ve diğer hukuki düzenlemeler gözden geçirilmiş, kamu personelinin etik dışı davranışlarına karşı denetim ve mücadele mekanizmaları incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ise tezin sonuç kısmında sırasıyla gösterilmiştir.
Kamu çalışanlarının yeni kamu yönetimi anlayışına yönelik tutumları: Kastamonu ili örneği
Tüm dünyayı etkisi altına alan küreselleşme birçok gelişmeye sebep olmuş aynı zamanda birçok kavramın da değişmesine öncülük etmiştir. Bahsedilen bu global değişim ve dönüşüm hem idari hem teknik anlamda birçok değişime sebep olmuştur. Bu değişimlerle birlikte ülkelerin kurumları, sistemleri ve anlayışları büyük değişimlere yol açmışlardır. Çalışma genelinde bu değişimlerin yönetim anlayışına nasıl yansıdığı, bireylerin bu değişimleri nasıl benimsediği ve bu değişimlerin kurumlar tarafından nasıl anlaşıldığı detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışma toplamda 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde giriş kısmı yer almaktadır. Çalışmanın 2. bölümünde ise geleneksel kamu yönetimi anlayışının tarihsel süreçte nasıl ortaya çıktığından, hangi yaklaşımlar sayesinde literatüre kazandırıldığından bahsedilecektir. Aynı zamanda geleneksel kamu yönetimi anlayışının özellikleri başlıklar altında ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde geleneksel kamu yönetimi anlayışının açıklanmasının ardından yeni kamu yönetimi anlayışının ortaya çıkmasını sağlayan unsurlar, yeni yönetim anlayışının hangi eleştiriler ve yaklaşımlar neticesinde ortaya çıktığı ve yeni kamu yönetimi anlayışının stratejileri ele alınmıştır. Bu sayede geleneksel ve yeni kamu yönetimi arasında farklar daha net bir şekilde ortaya çıkmıştır. Çalışmanın son bölümü olan saha araştırması kısmında ise Kastamonu ilindeki kurum ve kuruluşlarda yer alan çalışanlara likert ölçekli yeni kamu yönetimi stratejilerini ölçen bir anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak daha önce güvenilirlik ve geçerlilik analizi yapılmış olan yeni kamu yönetimi stratejileri ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda kamu sektörü çalışanlarının yeni kamu yönetimi stratejilerine bakış açıları ve kurumlarında bu stratejilerin benimsenme düzeyi ölçülmüştür. ANAHTAR KELİMELER: Kamu, Yönetim, Yeni Kamu Yönetimi, Kastamonu
Siyasal iletişimde sosyal medyanın kullanımı: Parlamenter danışmanlar üzerine bir araştırma
Tüm dünyada son dönemlerde söz konusu olan küreselleşme kavramı beraberinde birçok gelişmeye sebep olmuş bununla beraber birçok bilim dalının da değişim ve dönüşümler yaşamasına neden olmuştur. Özellikle sosyal bilimlerde küreselleşme, teknolojinin çok hızlı bir şekilde gelişim göstermesi, bireylerin bilgi alma isteklerinin artması, bilgi yayılım hızının teknolojik araçlarla birlikte artış göstermesi yeni kavramların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Günümüzde hemen herkes tarafından sıkça kullanılan ve gündelik hayatın bir parçası haline gelen sosyal medya ise literatüre son 15 yıl içerisinde girmiş olan kavramlardan bir tanesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma özelinde siyaset biliminin konusu olan siyasal iletişim kavramı ile sosyal medya arasındaki ilişki karşılaştırılmış olup, sosyal medyanın seçmenler tarafından siyasal iletişim aracı olarak görülüp görülmediği hususu incelenmiştir. Çalışma toplamda 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde giriş kısmı yer almaktadır. Çalışmanın 2. bölümünde ise siyasal iletişim kavramının tarihsel süreçte nasıl ortaya çıktığından, hangi yaklaşımlar ile savunulduğundan bahsedilmiştir. Aynı zamanda siyasal iletişim içerisinde yer alan aktörler, siyasal iletişim teknikleri ve siyasal iletişim araçları detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde sosyal medya kavramının hangi süreçler sonrasında ortaya çıktığı, ortaya çıkmasını sağlayan unsurlar, sosyal medya araçları, sosyal medyanın iletişim kavramı ile olan ilişkisi, son olarak ise sosyal medyanın siyasal iletişim açısından avantajları ve dezavantajları detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bu sayede sosyal medyanın alan yazın dahilinde siyasal iletişim aracı olarak kabul görüp görmediği anlaşılmaya çalışılmıştır.
Karayolları Trafik Kanunu kapsamında sürücü belgesinin geri alınması
İnsan hayatının önemli bir parçası haline gelen ulaşım genel olarak karayolu, havayolu, deniz yolu, demir yolu ile yapılmakla birlikte en çok kullanılan ve tercih edileni karayoludur. Yayaların, hayvanların ve araçların karayollarındaki hal ve davranışlarına trafik adı verilmektedir. Ulaşımın yaygınlaşması ve bu konuda modern araçların icat edilmesiyle birlikte trafik kazası kavramı ortaya çıkmış, karayolunda sürücülerin ve yayaların hal ve davranışlarının düzenleme altına alınması gereği hâsıl olmuştur. Bu kapsamda birçok kanuni ve idari düzenleme yapılmıştır. Trafik kazası olgusunun ortaya çıkmasından sonra bu kazaların sebepleri araştırıldığında alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma hallerinin; kazaların oluşmasında önemli sebepleri arasında yer aldığı tespit edilmiştir. Alkol, uyuşturucu, uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma trafikte güvenli sürüş yeteneğini azaltan en büyük etkenlerden birisidir. Bu itibarla tüm Dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanımı yasaklanmıştır. Bu yasağa aykırı hareket etmenin gerek hukuki, gerek cezai ve gerekse idari sonuçları bulunmaktadır. İdari anlamdaki en önemli sonucu ise sürücü belgesinin geri alınması yaptırımıdır. Konuyla ilgili çalışmalar incelendiğinde sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımının geniş bir şekilde ele alınmadığı görülmektedir. Bu itibarla çalışmada sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımı ele alınmıştır. Sürücü belgesinin geri alınması yaptırımı, konunun sınırlandırılabilmesi ve uygulamada en çok karşılaşılması nedeniyle alkol ve uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma kabahati bakımından irdelenmiştir. Çalışmada, kabahat niteliğindeki alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma eylemine karşılık, sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımının uygulanması nedeniyle kabahat ve idari yaptırım teorisine yer verilmiş, alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma kabahati ile alkol veya uyuşturucu maddenin tespiti amacıyla teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeme kabahati ele alınmış, sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımına karşı yargısal başvuru yolları incelenmiştir.
Yerelleşme ve yerel yönetim reformlarının Anavatan Partisi (ANAP) ve Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) dönemleri karşılaştırmalı analizi
Yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren kamu yönetimi alanında yaşanmaya başlayan paradigma değişimiyle birlikte; yerel yönetimlerin idari ve mali açıdan güçlendirilmesi, yerel yönetimler üzerindeki merkezi denetimin en aza indirilmesi ve bu doğrultuda özerkliklerinin artırılmasını öngören yerelleşme olgusu önemli bir kamu politikası olarak etkinlik kazanmaya başlamıştır. Yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde kurulan yeni sistemde ön plana çıkan yerel yönetimler, yerelleşme olgusuyla birlikte kamu yönetimi reform sürecinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Yerelleşme politikaları, küresel ölçekte iktisadi ve idari alanda başlayan liberalleşme sürecine paralel olarak Türkiye'de de 1980 sonrası dönemde gelişim göstermeye başlamıştır. 1983'te iktidara gelen Anavatan Partisi (ANAP) döneminde yürürlüğe giren çeşitli yasal düzenlemeler ile başlayan yerelleşme süreci, 2002'de iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)'nin genel politikalarıyla uyumlu olarak yerel yönetim reformları kapsamında yoğunluk kazanmıştır. Her iki siyasal iktidar döneminde de söylem düzeyinde ön plana çıkan yerelleşme politikaları, uygulama noktasında çeşitli açılardan farklılıklar göstermiştir. Bu çalışma, Türkiye'de yakın dönem yerel yönetim reformlarının idari, mali ve hukuksal açıdan gelişim seyrini incelemekte ve bu sürecin en önemli yönlendiricisi olan yerelleşme politikalarının bu süreçteki rolünü ANAP ve AK Parti iktidarları merkezinde karşılaştırmalı olarak ele alıp analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Yoksullukla mücadelede osyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının rolü: Kastamonu ili örneği
Günümüzde kişiler ya da ailelerin hayatlarını devam ettirmek için ihtiyaç duydukları temel gereksinimlere erişememesi halini ifade eden yoksulluk sadece kişileri değil aynı zamanda içinde bulunduğu toplumu da doğrudan etkilemektedir. Yoksulluğun temelinde yatan ekonomik sorunlar başta olmak üzere siyasal, coğrafi, demografik ve sosyal sorunlarda bu durumu tetiklemektedir. Yoksulluk globalleşen dünyada ülke sınırlarını aşarak küresel bir sorun haline gelmiştir. Bu denli önemli ve kapsamlı bir sorunun çözümü için ise yoksulluğun merkezi konumundaki ekonomik sorunlar ile birlikte bu problemi etkileyen faktörleri ortadan kaldıracak kalıcı sosyal politika ve uygulamalar büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, yoksullukla ile mücadelede muhtaç bireylere ulaşmada en yakın kurum olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının yardım faaliyetleri Kastamonu İli özelinde incelenmiştir. Kastamonu ili, Orta Karadeniz bölgesi ile Batı Karadeniz bölgesi arasında geçiş konumunda olması, ilçe sayısının fazla olması, yaşlı nüfusun fazla olması, göç alma-verme hızının yüksek olması vb. coğrafi ve demografik sebeplerle seçilmiştir. Çalışmanın kapsamını Kastamonu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 2012-2021 yılları arasında verilen yardım faaliyetleri oluşturmaktadır. Doküman incelemesi esasına dayanan bu çalışmada 2012-2021 yılları arasında verilen sosyal yardımların içeriği, dağılımı ve yıllara göre değişimi, cari ve reel fiyat düzeyinde değerlendirilmiştir. Kastamonu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından yapılan yardım sayısının ve kapsamının artması, yoksul bireylerin sosyal hayata tutunmaları için önemli olduğu görülmektedir. Buna karşın "yaşlılık aylığı" hariç verilen yardım miktarlarının reel fiyatlar seviyesindeki değerlendirmelerinde önceki yıllara göre azaldığı görülmektedir. Bu durumun ortadan kalkması, yapılan yardımların daha etkin kullanılabilmesi için her yıl enflasyon ve alım gücü dikkate alınarak yardım miktarlarının revize edilmesi gerekmektedir.
Belediye hizmetlerine yönelik memnuniyet algısı: Kastamonu Belediyesi örneği
Bu çalışmada, vatandaşların demografik özellikleri ile belediye hizmetlerine yönelik memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Kastamonu Belediyesi sınırları dâhilinde ikamet eden 18 yaş ve üzeri 429 vatandaşa yüz yüze ve çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler, SPSS 23.00 (Statistical Package of Social Sciences) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ankete katılan vatandaşların demografik özellikleriyle ilgili sorulara verdikleri cevapların frekans ve yüzdeleri hesaplanarak dağılımları tespit edilmiştir. Verilerin analizinde iki küme arasındaki anlamlı farklılıkların tespiti için "t-testi", ikiden fazla kümeler arasındaki anlamlı farklılıkların tespiti için "One-way Anova" testinden yararlanılmıştır. Uygulanan istatistik çözümlemelerinde 0,05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Farklılığın nereden kaynaklandığını ve hangi gruplar arasında olduğunu anlamak üzere Post Hoc testlerinden biri olan LSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, vatandaşların belediyenin sunmuş olduğu hizmetlerden memnuniyetleri ile cinsiyet ve medeni durum arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiş; yaş, eğitim durumları, meslek grupları, gelir durumları ve ikamet sürelerine göre ise anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Sonuç ve tartışma kısmında ise Kastamonu Belediyesi'nin vatandaşların memnuniyetlerini artırabilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Siyasi partilerin seçim beyannamelerinde spor ve gençlik programlarına yaklaşımlarının araştırılması
Siyasi partiler, demokrasi ile yönetilen tüm ülkelerin önemli unsurlarındandır. Bu çalışmanın amacı; TBMM içerisinde grup kurmuş olan beş siyasi partinin, iktidar ve muhalefet partilerinin seçim beyannamelerinde spora yönelik hedeflerinin karşılaştırılmasıdır. Bu bağlamda partilerin spora yönelik seçim beyannameleri incelenmiş ve benzerlikler, farklılıklar belirlenmiştir. Çalışmada içerik ve durum çalışması yöntemi tercih edilmiştir. Türkiye'de faaliyet içerisinde bulunan tüm siyasi partiler içinden TBMM'de grup oluşturan beş siyasi partinin seçim beyannameleri çalışmaya dahil edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinin neticesinde, Türk kültürüne ait "Türk, Türk Milleti" gibi birlik ve beraberliği yansıtan ortak kültürel unsurların siyasi partilerin seçim beyannameleri içerisinde farklı şekillerde yer aldığı saptanmıştır. Çalışma içerisine dahil edilen siyasi partilerin seçim beyannamelerinde vurgu yapılan hususlar; sosyal vatandaşlık, inisiyatif alma becerileri, iletişim, medyatik beceriler, finansal okuryazarlık şeklinde sıralanabilmektedir. Bireylerin sahip olması gereken özellikler dikkate alındığında ise siyasi partilerin birbirlerinden ayrıştıkları görülmektedir. Bu özellikler sosyal ve toplumsal değerler şeklinde vurgulanmıştır. Değerlere en fazla dikkat çeken parti AK Parti iken en az dikkat çeken siyasi topluluk HDP'dir. Değer kaynakları arasında çeşitlilik olması gerektiğini ifade eden ve çeşitliliğe ise en fazla yer veren parti MHP'dir. Çalışma neticesinde siyasi partilerin yayınlamış oldukları seçim beyannameleri, değerler, tutumlar ve değerlerin kaynakları bağlamında bütüncül olarak değerlendirilmiştir. Siyasi partilerin kuruluş aşamasında belli olan en temel amaçları oy çoğunluğunu sağlayarak siyasal iktidarı elde edebilmektir. Birçok siyasi parti kendilerini ifade edebilmek adına halkın anlayacağı vaat ve önerilerini ifade ettiği seçim beyannameleri hazırlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; 24 Haziran 2018 yılı genel seçimlerinde (Cumhurbaşkanı Seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi) yer alan siyasi partilerin seçim beyannamelerinde "spor" konusunda hangi hususlara dikkat ettiklerini ortaya çıkarmaktır. Verilerin elde edilmesinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analiz yönteminin tercih edilmesindeki sebep sistematik ve tarafsız sonuçlar ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. 24 Haziran 2018 Seçim Beyannameleri üzerinde yapılan içerik analizleri sonucunda spor kavramını Adalet ve Kalkınma Partisi 97, Cumhuriyet Halk Partisi 38, İyi Parti 35, Halkların Demokratik Partisi 19, Vatan Partisi 17 ve Milliyetçi Hareket Partisinin 1 kez kullandığı tespit edilmiştir.
Türk siyasal modernleşmesinde ordu siyaset ilişkisinin karşılaştırmalı analizi (1774-1983)
Bu çalışma, Osmanlı Dönemi (1774-1922) ve Cumhuriyet Dönemi'nde (1923-1983) ordunun siyasal modernleşmeye etkisini konu almaktadır. Siyasal modernleşme karar alma süreçlerinin katılımcı ve parlamenter şekilde kurumsallaştırılmasıdır. İki dönemin karşılaştırıldığı çalışmada araştırmaya konu olan temel sorgu, ordu siyaset ilişkisinin siyasal modernleşme sürecinde devleti nasıl biçimlendirdiğidir. 1774'ün başlangıç olmasının gerekçesi devletin modern siyasi kurumlara olan ihtiyacının padişah tarafından ilanıdır. İkinci dönem radikal modernleşme projesi olarak 1923'te cumhuriyetin ilanı ile başlamaktadır. Çalışma modernleşme projesinin birçok alanda ciddi aşınma yaşadığı 1983'te bitirilmiştir. Çalışmada (1774-1922) ve (1923-1983) arası dönemlerdeki ordu siyaset ilişkisi siyasal modernleşme bağlamında karşılaştırmalı siyaset yöntemiyle incelenmiştir. İncelemenin temel konusu siyasal modernleşmenin temel yapı taşları olan yurttaşlığın, sekülerliğin ve demokratikleşmenin gelişiminde ordunun siyasete etkisidir. Bu etki aynı zamanda ordunun modern devlet kurumlarının oluşmasında ve devleti biçimlendirmesindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Temel veri kaynakları basılı ve elektronik ortamdan ulaşılabilen kitaplar, makaleler, belgeseller ve basılmış röportajlardır. Çalışmada eleştirel gerçekçi bir yaklaşım benimsenmiştir. Türk siyasal modernleşmesinde ordu siyasete çeşitli dönemlerde ilerici, tutucu ve gerici nitelikte etki etmiştir. Çalışmanın literatüre yöntem olarak katkısı ordu siyaset ilişkisinin siyasal modernleşme sürecindeki etkisini vaka içi kesitsel karşılaştırma yöntemi kullanılarak incelenmesidir. Çalışmanın özgün katkısı ordunun iktidarla olan ilişkisini ihtilal, darbe, isyan gibi müdahalenin niteliklerine göre ele alınmasıdır. Çalışmanın siyaset bilimi literatürüne katkısı, karşılaştırmalı siyaset yönteminin yaygın kullanım şekli olan iki farklı siyasal sistemin karşılaştırılması yerine, modernleşen bir siyasal sistemin tarihsel kesitlere ayrılarak kendi içinde dönemler üzerinden karşılaştırılmasıdır.
Türk mevzuatında unutulma hakkına ilişkin müstakil bir düzenlemenin gerekliliği
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte artan internet kullanımıyla bilginin kolay ve hızlı bir şekilde aktarılabilir, depolanabilir, çoğaltılabilir ve yayınlanabilir hale gelmiştir. Bu kolaylık bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü açısından bir avantaj olsa da insanların herkes tarafından bilinmesini istemediği mahrem bilgilerin dijital ortamda yayınlanması veya kullanılması ise kişilik haklarını zedelemesi bakımından bir dezavantajdır. Bu bağlamda dijital ortamda kişilik haklarını zedeleyen bilgilerin paylaşılmaması ve kişilik haklarını korumak üzere unutulma hakkı kavramı ortaya çıkmıştır. Çalışmada unutulma hakkı kavramı üzerinde durulup, kavrama ilişkin doktrinde var olan yaklaşımlar incelenmiştir. Hakkın unsurlarının ne olduğu ve bu unsurlar tek tek açıklanmaya çalışılmıştır. Unutulma hakkının hukuki niteliğine değinerek, kişilik hakkı ile olan ilişkisi irdelenmiştir. Ayrıca dolaylı ya da doğrudan unutulma hakkı ile ilgili diğer haklara da değinilmiştir. Özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hakkı ile yakın ilişkisi olduğundan bu kısımlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Unutulma hakkı ile ilişkili olan ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğüne de değinilmiş olup, unutulma hakkı ve özgürlükler arasındaki ilişki çatışma biçiminde olup literatürde eleştiri konusu olan unutulma hakkının kullanılmasının özgürlükleri zedeleyip zedelemediği hususu tartışılmıştır. Çalışmada ulusal ve uluslararası hukukta unutulma hakkının gelişimi gözlemlenecektir. Unutulma hakkının hem uluslararası hem ulusal boyutta yargı kararlarında ve yasal mevzuatlardaki yeri incelenecektir. Yapılan araştırma ve tartışmalar çerçevesinde unutulma hakkının Türk hukukunda müstakil bir düzenlemeye ihtiyaç duyulup duyulmadığı araştırılmıştır
Merkezi idarede yeni kamu politikası aktörleri: Cumhurbaşkanlığı politika kurulları ve ofisleri
Tez çalışmasının amacı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesiyle birlikte merkezi idarede yeni bir politika aktörü olarak ihdas edilen Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları ve Ofislerinin kamu politikaları sürecinde faaliyet noktasındaki rolünün kuramsal ve betimsel bir temel üzerinde inşa edilmesinden oluşmaktadır. Bu amacın belirlenmesindeki temel problem kaynağı ise bu iki aktörün sistem değişikliğinin bir uzantısı olarak gerekli olup olmadığı hususunda değerlendirmeye ihtiyaç olmasından kaynaklanmaktadır. Tez çalışmasının üzerinde durduğu husus ise bu iki aktörün var olan kamu politikaları döngüsünde yer alan aktörlere ilave ne tür bir işlev üstlendiğinin analizine dayanmaktadır. Bu çerçevede yapılan çalışmanın ilk bölümü kamu politikalarının kavramsal bütünlüğü ve çağrışımları esas alınarak çeşitli tanımlamalar ve tartışmalara konu olmaktadır. İncelemenin ikinci bölümü ise araştırmanın merkez odağı olarak Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları ve Ofislerinin faaliyet kapsamını tanımlama çalışmalarına ve birtakım noktalardaki karşılıklı nitelemelere meydan vermektedir. Yapılan çalışmadaki son bölüm ise bir takım Politika Kurullarının güncel bir problem kaynağı olarak Covid-19 sürecinde üstlendiği etkin roller, diğer kamu politikası aktörleriyle işlevlerin ne çerçevede ortaya çıkarıldığı hususları somut uygulamalar üzerinden metne aktarılmaktadır. Dünya'da uzun süredir var olan kamu politikaları yazını ve buna istinaden ülkelerin değişen ve gelişen ulusal ve uluslararası faaliyetlere ilişkin olarak farklı kombinasyon arayışlarının uzantısı olarak Türkiye, 2017 yılı hükümet sistemi değişikliğiyle bütüncül anlamda kamu politikaları perspektifindeki yeni düşünsel açılıma paralel bir uyum sürecinin içerisine dâhil olmaktadır. Cumhurbaşkanlığına bağlı dokuz adet Politika Kurulu ve dört adet Ofisin politika sürecindeki konumunu irdelemek ve kamu politikaları kavramsallaştırması üzerine görev, yetki ve sorumluluklarının işlevleri üzerindeki ağırlığını ortaya koymak temel araştırma konusunu belirtmektedir. Bu kapsamda temel nokta bu yeni aktörlerin sistem değişikliğinin bir getirisi olduğu ve bu noktadan hareketle politika döngüsünde yeni bir konumu oluşturdukları odağından hareket etmektedir. Çalışmadan elde edilen veriler neticesinde kamu politikaları sürecinde yönetişimi artıran bu iki aktörün sistem kaynaklı düzenlemelere ihtiyaç duymakla birlikte var olduğu statüsü gereği yönetsel düzlemde yer alan aktörlerin koordinasyonunu sağlama konusunda önemli bir işlev merkezi olduğu ve politik aktörlerle doğrudan iletişim sağlama konusunda da pozitif dışsallık sağladığı ortaya konmaktadır.
Kadınların siyasal katılıma bakış açısı üzerine bir anket çalışması: İstanbul örneği
Bu tez çalışmasının amacı İstanbul'da yaşayan 18 yaş ve üzerindeki kadınların siyasal katılma davranışlarını incelemektir. Yapılan incelemelerin bilimsel netlik kazanması doğrultusunda İstanbul'daki kadın seçmenler örneklem olarak alınmış ve nicel veri analizlerinden anket yöntemi ile bulgulara ulaşarak sonuçların tutarlı bir şekilde analizi hedeflenmiştir. Kapalı uçlu olarak hazırlanmış anket çalışmasına 250 kadın katılım sağlamıştır. Yaşamın her alanında karşılaşılan yükü en çok kadınlar sırtlanmaktadır. Tarih boyunca hane reisi erkek olmasına karşın savaşlarda, çalışma hayatında, anne ve eş olma konumunda yer alan kadınlar erkeklerden az bir paya sahip değildir. Bu eşitsizliğin kamusal ve siyasi yönü kadınlar tarafından fark edilmiş ve bir halk mücadelesi yaşanmaya başlanmıştır. Bu mücadeleler beraberinde birçok hak temelli başarılar getirmiştir. Ancak yine de kadınlar bugün istedikleri konuma gelememişler, gelseler dahi sorunlarının çözümleri konusunda etkin olmayı başaramamışlardır. Dolayısıyla çoğu kadın eğitimdeki fırsat eşitliğine sahip olamadığı için, maddi anlamda kendi ayaklarının üzerinde duramadığı için, yaşadığı sosyal ve kentsel yapının gelişmişliği elvermediği için, son olarak kararları, düşünceleri ve tabii siyasal davranışları bulunduğu ortamın yaşça büyük olan erkek tarafından belirlendiği için siyasal anlamda orijinal bir duruş sergileyememektedir. Bu duruş sergileyememe durumu da kadın sorunlarının çözülmesini geciktirmektedir. Çünkü merkez ve yerel fark etmeksizin siyasal alanda kadın sorunu ele alınsa da bu sorunlar sayıca çoğunluktaki erkekler tarafından alınmaktadır. Oysa ki kadın sorunlarına hâkim olunsa da kadın sorunlarının kadınların dahil olarak çözülmesi gerekmektedir.
Moral dilemmas in humanitarian aids in civil wars
Throughout history, many concepts have constantly changed with new developments and have taken their current form. The concepts of war and humanitarian aid are also concepts that have changed and transformed over time. Civil wars, which have arisen for various reasons, are among the causes of great humanitarian crises in today's world. In order to prevent humanitarian crises, various humanitarian aid activities are observed in civil war regions. It has been observed that the humanitarian aid activities carried out to prevent humanitarian crises actually deepened the crisis in some cases and increased the duration and severity of the civil war. The deepening of crises and the negative effects of war on humanitarian aid activities are based on moral dilemmas experienced in humanitarian aid activities for various reasons. Even if a humanitarian aid activity is carried out with good intentions and for a good purpose, it can increase the severity of the crisis instead of contributing to the solution of the crisis as a result of moral dilemmas for various reasons. Based on this situation, in this thesis, the moral dilemmas experienced in humanitarian aid activities in civil wars will be examined through the example of the civil wars in Rwanda, Bosnia, Nigeria, Afghanistan and Yemen, and the moral dilemmas and their causes will be determined.
Zygmunt Bauman'da modern ve postmodern kavramları arasındaki gerilim
Bu çalışmada, ünlü sosyal bilimci Zygmunt Bauman'ın "modern" ve "postmodern" kavramları ve bu kavramların işaret ettiği toplumsal süreçlere ilişkin analizleri kuramsal yönleriyle tartışılmaya açılmıştır. Bu amaçla 17. yüzyılda Kuzey Avrupa'da gelişmeye başlayan modern düşünce ve onun varsaydığı toplumsal, siyasal ve ekonomik yapı Bauman'ın perspektifinden analiz edilmiştir. Bauman'ın kitap, makale ve söyleşileri ile konuyla ilgili ikincil kaynaklar yorumlayıcı ve analitik bir perspektifle ele alınmıştır. Bütünlükçü ve içsel bir tutarlılığa sahip bir proje olarak modernliğin hangi dinamiklerle yola çıktığı ve bu projenin amaçlarına ulaşmak için araçsal aklı nasıl kullandığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Modernliğin öngördüğü düzen fikrini hayata geçirmek için panoptik gözetim mekanizmalarından yararlandığı ve seçkin bir entelektüel hareket haline dönüştüğü gözlemlenmiştir. Ütopyalar ve "hazzın ertelenmesi" gibi toplumsal tahayyüller bu projenin diğer noktaları halini almıştır. Ancak modern söylemin attığı adımların öngörülemez bir biçimde insani yaratıcılıktan ziyade yıkım ve asimilasyon gibi olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Bauman "postmodernliği" bu bakımdan, modernliğin kendisini bilmesi süreci olarak değerlendirir. Bauman, postmodern (ya da akışkan modern) söylemi, modernliğin görmezden geldiği ya da baskılamış olduğu çoğulcu toplumsal unsurlarla yüzleşmesinin yanında; tüketim, bireycilik ve esneklik gibi özgün bir yaşam biçimini esas aldığını düşünür. Çalışmanın odak noktalarından birisi de Bauman'ın, modernlik gibi, postmodern toplumun da, sınırlı ve insan var oluşunu eksik bırakan özelliklerini ortaya koyup, ona karşı da eleştirel bir tutum geliştirmiş olmasıdır. Nihayet sonuç kısmında Bauman'ın modern ve postmodern kavramlarından hareketle girişmiş olduğu sosyal analizlerin önemi ve nasıl yorumlanması gerektiği konusunda öneri ve katkılar sunulmaya çalışılmıştır.
İklim değişikliğinin çevresel etkileri ve iklim değişikliği politikalarında yerel yönetimlerin rolü
İklim değişikliği günümüzün en önemli küresel çevre sorunlarından birisidir. İklim değişikliği, başta Sanayi Devrimi'nin getirdiği endüstriyel faaliyetlerin yaygınlaşması, fosil yakıt kullanımının artması, doğal kaynakların bilinçsiz kullanımı gibi nedenlerden dolayı tüm dünyayı etkisi altına alan bir olguya dönüşmüştür. İklim değişikliğinin insan sağlığından, ekosistemlerin tahrip olmasına kadar birçok noktada etkisi bulunmaktadır. Bu etkiler sadece belli ülke ve bölgelerde değil, tüm dünyada gözlemlenmektedir. Böylece dünyanın ortak sorunu haline gelen iklim değişikliğine yönelik uluslararası adımlar atılmaya karar verilmiştir. Bu süreçte küresel düzeyde atılan adımların yanında, ulusal ve yerel düzeyde karar vericiler tarafından konu ile ilgili adımlar atılmaya mecbur kalınmıştır. İklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden sera gazı emisyonlarının kentlerde gerçekleşmesi, kentlerin ve genel anlamda yerel yönetimlerin iklim değişikliği konusunda önemli bir aktöre dönüştürmüştür. Bu araştırmada iklim değişikliğinin etkileri dikkate alınarak, yerel yönetimlerin iklim değişikliği ile mücadelesine, yerel idarelerin üstüne düşen görevlere ve iklim değişikliği ile ilgili ortaya koydukları adımlara ve çabalara yer verilmiştir. Türkiye özelinde, yerel yönetimlerin iklim değişikliği ile ilgili politikaları kapsamında belediyeler ve büyükşehir belediyeleri incelenmiştir. Çalışma, konu ile ilgili literatür taraması yapılarak gerçekleştirilmiştir.
Suriyeli sığınmacıların Türkiye'deki etkileri
İnsanlar tarih boyunca savaş ve savaş yüzünden yaşanan zorluklar nedeniyle kitleler halinde yaşadıkları yerlerden başka yerlere göç etmek zorunda kalmışlardır. Kitleler halinde yapılan bu göçler göçün yaşandığı yerlerde toplumsal yapıyı derinden etkilemiştir. Göç alan yerlerde toplumsal yapıda meydana gelen değişimler beraberinde birtakım sorunların yaşanılmasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Savaşlar ve savaşların neden olduğu yıkıcı etkiler yüzünden göçlerin yaşandığı bölgelerden birisi de Orta Doğu'dur. Özellikle 2010 yılında Tunus'ta başlayan ve Orta Doğu ülkelerini etkisi altına alan Arap Baharı'nın Suriye'de yıkıcı etkileri olmuştur. Arap Baharı, 2011 yılında Suriye'yi etkisi altına almış ve Esad yönetimi giderek büyüyen bu ayaklanmaları şiddet kullanarak bastırmıştır. Suriye halkı ve Esad yönetimi arasında yaşanan bu olaylar giderek büyümüş ve bir iç savaşa dönüşmüştür. Suriye'de yaşanan bu iç savaş yüzünden can güvenliği tehdit altında olan milyonlarca Suriyeli komşu ülkelere göç etmiştir. Suriyelilerin en çok göç ettiği komşu ülkelerin başında Türkiye yer almaktadır. Türkiye, Suriye'de yaşanan iç savaş yüzünden zor durumda kalan Suriyelilere "açık kapı politikası" uygulamıştır. Bu politikanın uygulanması ile birlikte Suriye'de iç savaşın başladığı 2011 yılından günümüze kadar Suriye'den Türkiye'ye yönelik kitlesel göçlerde artış yaşanmıştır. Türkiye'nin zor durumda kalan Suriyelilere kapılarını açması ile birlikte sığınmacı nüfusu her geçen gün artmıştır. Bu durum Türkiye'yi günümüzde en çok Suriyeli ağırlayan ülke haline getirmiştir. Türkiye'de sayıları her geçen gün artan Suriyeliler pek çok alanı etkilemiştir. Türkiye'ye göç eden Suriyeli sığınmacılar ekonomiyi, toplumsal ve kültürel yapıyı olumsuz yönde etkilemiştir. Bununla birlikte Suriyeli sığınmacıların temel hizmetler ve güvenlik alanlarında da pek çok olumsuz etkileri vardır. Suriyeli sığınmacıların pek çok alanda yarattığı bu olumsuz etkiler yüzünden Türkiye'de bir "sığınmacı krizi" yaşanmaktadır.
Cumhuriyetin sürgünleri yüzellilikler
Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini kuran, sınırlarını belirleyen uluslararası bir antlaşmadır. Ankara Hükûmeti, 1919-1923 yılları arasındaki süreçte millî birliğe karşı koyan isyancıları, İstanbul Hükûmeti'nde ileri gelen yöneticileri yeni kurulan devlete kabul etmeme fikrini benimsemiştir. Ülkede yaşanan rejim değişikliğini korumak için; yeni devletin oluşumu esnasında ihanet içinde olduğu düşünülenler yurt dışına sürgün edilmiştir. Bu kişiler, mütareke döneminde İstanbul Hükûmeti tarafında yer almışlar, isyanlara katılmışlar veya işgalci devletlerle iş birliği içerisinde olmuşlardır. Mütareke dönemi boyunca Ankara Hükûmeti ile İstanbul Hükûmeti; birbirlerinden ayrı politikalar izlemişlerdir. İstanbul Hükûmeti, İtilaf kuvvetlerinin işgallerine karşı koyan Kuvayımillîye direnişini engellemek için, çeşitli bölgelerde isyanlar çıkartmış ve Ankara hareketini yok etmeye çalışmıştır. Kuvayımillîye hareketinde yer alanlar, işgalci devletlere karşı savaşmakla beraber isyancılara karşı da mücadele vermiştir. Bu mücadeleden zaferle çıkan Ankara Hükûmeti, İtilaf Devletleri ile Lozan Barış Antlaşmasını imzalamıştır. Ankara Hükûmeti, mücadele sürecinde İstanbul Hükûmeti bürokratlarının ve isyancıların kendilerine çıkardıkları zorlukları cezalandırma kararı almış ve Lozan Antlaşmasına ek bir protokolle Yüz elli kişiye vatandaşlık verilmemesi hususu eklenmiştir. Daha sonra mecliste süren tartışmalarla Yüz elli kişiyi belirlenerek bu kişilerin Türkiye Cumhuriyeti'nden çıkarılması kararlaştırılmıştır. Tezde, ulus-devlet inşa sürecinde devlet aklının ve devletin karar mekanizmalarının hareket ediş süreci izlenmiştir. Devletin kurucuları, yeni kurulan devlete zarar verebilecek kişileri bertaraf etmişlerdir. Devletin kurulmasının üzerinden on dört yıl geçince devletin yöneticileri, eski rejim taraftarlarının devlete artık zarar veremeyeceği düşünmüş ve sürgün edilen kişiler üzerindeki yasakları ortadan kaldırmıştır. Bu tezde Yüzelliliklerin nasıl tespit edildiği, 1924 yılında ülkeden çıkarılışları, gurbet hayatları ve nihayet 1938 yılında affedilmeleri gibi konular devlet, millî kütüphane arşivleri taranarak ele alınmıştır.
Toplumun katılım bankacılığına bakışı
Finansal Dünyada güçlü bir gelişim ivmesi yakalayan "katılım bankacılığı" ilkelerinin uygulamaya başlanılması ile ilgili çalışmalar,1970'lere kadar dayanmaktadır. İslami finans adıyla finans dünyasında yer alan katılım bankaları, ilk etapta Müslüman devletlerde uygulanmışken günümüzde dünya ülkelerinin birçoğunda yer almakta uygulama, birikimlerin değerlendirilmesi açısından her geçen gün önemi artan bir finansal kurum halini almaktadır. İslami finans günümüzdeki tabiri ile katılım bankacılığı dünya finans sektöründen almış olduğu payı her geçen gün artırmaktadır. Katılım bankacılığı öyle cazip hale gelmiştir ki konvansiyonel bankaların bile katılım bankacılığı işlemleri yapmak için mevcut sistem içerisinde faizsiz finans işlemleri için segment açmaya başladıkları görülmektedir. Dünya finans sektöründe İslami bankaların tercih nedenleri üzerine birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen Türkiye'deki katılım bankalarının tercih nedenleri üzerine yapılan çalışma sayısı son yıllarda artmaya başlasa da tatmin edici seviyelerde değildir. Bu çalışmanın amacı katılım bankaları hakkındaki bilgi düzeyi ile katılım bankaları hakkındaki görüşler arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Finansal sistem içerisinde yer alan kullanıcılar bu araştırmanın belirleyici unsurunu oluşturmaktadır. Bu nedenle banka kullanıcıları arasından nicel araştırma yöntemine uygun olarak basit tesadüfü örneklem yöntemi tercih edilmiş ve örneklemden hareketle katılımcılardan gönüllülük esasına dayalı olarak araştırma verileri anket tekniği ile toplanmıştır ve SPSS paket programı ile analiz edilmiştir.Yapılan çalışma sonucunda katılım bankacılığının payını artırması ve etki alanını geliştirmesi, sunduğu finansal ürünlerinin çeşitliliği, katılım bankacılığının tanınırlığı ve müşteriler nezdinde bırakılan olumlu imaj ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.Toplum nezdinde katılım bankacılığı hakkındaki bilgi düzeyi arttıkça tercih eden müşteri sayısı da artmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Bireysel Müşteri, Katılım Bankacılığı, Faizsiz Bankacılık İslami Bankacılık, Türkiye. Temmuz 2022, 80 Sayfa