Türkiye'nin uluslararası e-ticaret pazarlarına erişimi ve e-ihracatın geleceği

Uluslararası hale gelen klasik ticaret gelişen teknolojinin getirdiği adaptasyon sonucu e-ihracat biçimini alarak dünyanın herhangi bir yerindeki ürüne kısa bir sürede tüketicilerin ulaşabilmesini mümkün hale getirmiştir. Günümüz ekonomisinde işletmeler büyümek, uluslararası şirketlerle her koşulda rekabet edebilmek için e-ihracata yönelmekte ve yeni pazar arayışları e-ihracatı cazip hale getirmektedir. İşletmelerin e-ihracat süreçleri ile ilgili kendilerini her yönden geliştirmeleri, karşılaşabilecekleri sorunlara karşı önlem almaları global pazarda yer almak isteyen tüm işletmelere uluslararası pazarlara ulaşabilmenin anahtarını sunacaktır. Bu araştırmanın temel amacı; uluslararası e-ticaret faaliyetleri gerçekleştiren veya gelecek planlamalarında gerçekleştirme hedefi olan küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin, uluslararası e-ticaret pazarlarına erişim sağlayabilme düzeylerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda işletmelerin e-ihracat faaliyetlerinde karşılaşabilecekleri potansiyel engellerin, araştırmaya konu olan işletmeler kapsamında incelenmesi ve bu engeller karşısındaki durumlarının tespit edilmesinin, söz konusu işletmelerin uluslararası e-ticaret pazarlarına erişim sağlayabilmeleri bağlamında değerlendirilebileceği düşünülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Oluşturulan anket formu, Kocaeli ve Yalova illerinde faaliyet gösteren 370 adet ihracatçı işletmeye e-posta ile gönderilmiştir. E-posta aracılıyla geri dönüşlerin az olması nedeniyle, işletmelere telefon ile ulaşılarak anketleri doldurmaları istenmiştir. 370 adet işetmeden 143 tanesi ankete geri dönüş sağlamış ve yapılan incelemeler sonucunda 132 anketin analize uygun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre işletmelerin e-ihracat süreçlerinde pazar ve ürün, lojistik, ülke uygulamaları faktörlerinden kaynaklı sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; İşletmelerin e-ihracat sorunları, bağımsız değişkenlere göre faktör bazında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu faktörler arasında işletmelerin yıllık satış hasılasındaki e-ihracat oranı, uluslararası pazar yerlerinde satış yapma durumu, pazarlama çalışmalarının gerçekleştirdiği kanal ve e-ihracat yapılan veya hedeflenen coğrafya bulunmaktadır. Her bir değişkenin, genel e-ihracat sorunları algısı, lojistik, pazar ve ürün veya ülke uygulamaları gibi alt boyutlarda farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.