Türkiye'de nüfusu 500.000 ve üzeri kentlerin ısı adası etüdü

İklim değişikliği konusunda çalışma yapılırken özellikle sıcaklık verileri üzerinde yapılan istatistik eğilimler önemli bir yer tutar. Uzun zaman içerisinde pek çok faktöre göre değişkenlik gösteren bu verilerin trendlerini saptama aşamasında güvenilir yöntemler kullanılmalıdır. Çalışmada kullanılacak istasyonların seçiminde 2013 yılı itibariyle nüfusu 500.000 ve üzeri olan 17 adet şehir merkezi istasyonu ile kırsal çevreleri konu alınmıştır. Bu bağlamda TÜİK verilerine göre, sayısı çok daha fazla olan kentsel istasyonlar, veri setlerindeki düzensizlikler ve eksiklikler nedeniyle yukarıda belirtilen sayıya düşürülmüştür. Şehirsel istasyonlar ile coğrafî açıdan en az farklılık gösteren ve aynı meteorolojik kütlelerin etkisinde kalan kırsal istasyonların uzun vadeli sıcaklık verileri (en az 41 yıl ile 66 yıl arası) öncelikle parametrik olmayan Mann-Kendall testi uygulanmıştır. İstasyonlara ait trendlerin başlama yılını belirleyebilmek amacıyla ise Sen'in Trend Eğim Metodu tercih edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre 17 istasyon çifti arasından Afyon-Bolvadin, Muğla-Yatağan, Tekirdağ-Çorlu, Aydın-Sultanhisar, Mersin-Silifke, Şanlıurfa-Bozova, Konya-Karapınar, Bursa-M.Kemalpaşa, Ankara-Akyurt ve İstanbul-Şile kentsel istasyonlarında çevresindeki kırsal istasyon verilerine göre şehir ısı varlığı tespit edilmiştir. Buna karşın Trabzon-Akçaabat, Erzurum-Tortum, Samsun-Bafra, Diyarbakır-Ergani, Adana-Yumurtalık ile Antalya-Manavgat istasyon çiftlerinde ise kırsal istasyonların kent merkezinden aylık minimum sıcaklıklarda daha fazla ısındığı ortaya konmuştur. Bu durumun nedenleri çalışma bitiminden sonra detaylı olarak araştırılacaktır. Çalışmada atmosfer olayları kendine özgü yöntemler ile ele alınmış, iklimbiliminin sürdürülebilir yaşama olan katkısı açısından değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilmeye çalışılan bu iklimbilimi araştırması, genel hatları ile ifade edilen gelişmeyi yakalama ve süreç içinde elde edilen bulgulardan hareketle daha sağlıklıya doğru gelişmede katkıda bulunma çabalarının bir ürünüdür. Alınan sonuçlara göre, ülkemizde büyük şehirlerimizde ve çok yakın bir zamanda nüfusu artarak büyük şehir statüsüne kavuşacak olan şehirlerimizde de şehir ısı adaları meydana gelecektir. Bu konuda alınması gereken önlemlerin zaman kaybetmeden belirlenmesi ve bu doğrultuda harekete geçilmesi gerekmektedir.