Türkiye'de organik tarımsal üretim ve pazarlama faaliyetleri yapan üretici örgütlerinin incelenmesi

Türkiye'de 1980'li yılların ortasında özellikle Avrupa ülkelerinden gelen talepler doğrultusunda başlayan organik tarım faaliyetleri aradan geçen yıllar içerisinde inişli çıkışlı da olsa ilerleme kaydederek ticari öneme sahip bir konuma gelmiştir. Günümüzde Türkiye'nin organik tarımsal üretimi hem iç pazar hem de ihracat pazarında kendisine alıcı bulabilmekte ve söz konusu pazarlar çeşitlenerek genişlemeye devam etmektedir. Organik tarım pazarındaki olumlu gidişata rağmen üretici kanadında destekleme yöntemi, politika değişimleri, maliyet artışları, teknik zorluklar ve benzeri gerekçelerle organik tarımdan çıkışlar görülmektedir. Bu tez çalışması Türkiye'de organik tarımsal üretimde yaşanan zorlukların üstesinden gelinmesi noktasında küçük ölçekli üreticileri bir araya getiren kooperatif ve üretici birliklerinin üretim ve pazarlama faaliyetlerinde üstlenmiş oldukları rolleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Organik Üretim Yapan İşletmeler listesinden yararlanarak ulaşılan 29 üretici örgütü ile yüz yüze ve telekonferans yönetimiyle anket görüşmeleri gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. Anket çalışmasından elde edilen sonuçlar Microsoft Excel programıyla analiz edilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda ulaşılan bulgular arasında; organik üretici örgütlerinin %58,72'sinin hiç istihdam yapmadığı veya yalnızca bir personelinin olduğu, %48,28'inin temel gelirinin ürün satışlarından elde edildiği, %55,17'sinin yalnızca ilçe ölçeğinde üretim ve pazarlama faaliyetlerini yürüttüğü, %51,72'si organik tarım için gerekli olan girdi temini konusunda zorluklar yaşadığı yer almaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'deki organik tarım üretici örgütlerinin üretim ve pazarlama aşamalarında ortaklarına/üyelerine hizmet sunarken eksikliklerinin bulunduğu, kamu başta olmak üzere çeşitli fon kaynakları tarafından desteklenmeleri gerektiği görülmektedir. Organik tarım pazarının gelişme sürecinde bulunduğu Türkiye'de, maliyet ve üretim planlaması konusundaki sorunların giderilmesi adına üniversite, kalkınma ajansları ve üretici örgütü koordinasyonunda eğitim ve uygulama programları geliştirilmesi üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması ve iyi uygulama örneklerinin gelişmesi adına faydalı olacaktır.