Türkiye'de ormancılık ve orman ürünleri endüstrisinde sertifikasyon: Sektörel durum ve farkındalık çözümlemesi

Bu çalışma, Türkiye'de devlet orman işletmeleri ve orman ürünleri endüstrisi işletmeleri yönetici ve çalışanlarının orman ve orman ürünleri sertifikasyon farkındalığının çeşitli değişkenlerle incelenmesi amacıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda, devlet orman işletmeleri için 55 ve orman ürünleri endüstrisi işletmeleri için 43 maddelik veri toplama aracı geliştirilmiştir. Veri toplama araçları, 71 adet devlet orman işletme müdürlüğünde 146 ve 377 adet orman ürünleri endüstrisi işletmesinde birer katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, devlet orman işletmelerindeki katılımcıların orman ve orman ürünleri sertifikasyonuna ilişkin görüşlerinde; katılımcıların sertifikasyon sürecinde görev alması ve sertifika belgelerini tanıma durumu ile işletmenin coğrafi bölgesi, sertifika sahipliği ve kullandığı satış yöntemi değişkenlerinde anlamlı farklılıklar olduğu; katılımcının eğitim durumu, görevi ve çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Orman ürünleri endüstrisi işletmeleri katılımcılarının ise orman ve orman ürünleri sertifikasyonuna ilişkin görüşlerinde; katılımcının görevi ve sertifika belgelerini tanıma durumu ile işletmenin coğrafi bölgesi, faaliyet alanı, üretim tekniği, ürün grubu, çalışan sayısı, hedef pazarı, yıllık geliri, sertifika sahipliği, müşteri sertifika talep durumu, müşteri gelir grubu, nihai tüketici hedef kitlesi ve dağıtım kanalları değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu; faaliyet süresi ve yarı mamul tedarik değişkenlerine göre anlamlı farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına bağlı olarak sertifikasyon sürecinde farkındalığın ve etkinliğin artırabilmesi için; devlet orman işletmelerinde sertifikasyon uygulamalarına geçiş öncesinde yönetici ve teknik çalışanların mevcut iş yüklerinin ve sürece ilişkin görüşlerinin dikkate alınması, özelikle küçük ölçekli orman ürünleri endüstrisi işletmelerinde ise işletme sahipleri ve yöneticilerinin bilgilendirilmesine dönük faaliyetlere ağırlık verilmesi önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sertifikasyon, orman ürünleri, farkındalık, devlet orman işletmeleri, orman ürünleri endüstrisi işletmeleri.