Türkiye'de otomotiv sektörünün karbon ayak izi: satış verileri ile gelecek senaryolarının modellenmesi

Bu tez, 2021–2024 dönemine ait Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) satış verilerini kullanarak Türkiye otomotiv sektörünün emisyon profili, marka performansı, teknolojik dönüşüm süreci ve politika etkilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmektedir. Mevcut çalışmalardan farklı olarak, üretim veya tescil verileri yerine satış verilerine dayalı bir yaklaşım benimsenmiş ve böylece piyasa odaklı bir değerlendirme yapılmıştır. Bulgular, elektrikli araç teşvikleri, emisyon standartlarının uygulanması, şarj altyapısının geliştirilmesi, tüketici farkındalığı ve AB mevzuatına uyum süreçlerine ilişkin veri temelli politika önerileri sunarak politika yapıcılar için pratik katkılar sağlamaktadır. Araştırma kapsamında, 919.156 araç satışına ait emisyon verileri incelenmiş, ağırlıklı ortalama CO₂ değerleri hesaplanarak zamansal ve kategorik eğilimler analiz edilmiştir. Araçların 0–120, 121–150, 151–180, 181–200 ve 200+ g/km aralıklarındaki dağılımları değerlendirilerek pazarın çevre dostu araçlara yönelimi ortaya konmuştur. Ayrıca mevsimsel değişimler, aylık dalgalanmalar ve yıllık büyüme oranları analiz edilerek emisyon dinamiklerinin gelişimi açıklanmıştır. Bu kapsamlı analiz, Türkiye otomotiv sektörünün mevcut emisyon durumunu ortaya koymakta ve gelecekte yapılacak araştırmalar için güçlü bir temel sunmaktadır. Son olarak, 2025–2035 dönemi için geliştirilen dört farklı senaryo ile Türkiye'nin emisyon azaltım hedeflerine ulaşma potansiyeli ve alternatif politika yaklaşımlarının etkileri karşılaştırılmıştır.