Türkiye'de pazarlama iletişimi alanında hazırlanmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi

Bilimsel faaliyet kümülatif bir yapıda olduğundan veri üretimi kadar verilerin tasnifi de önem arz etmektedir. Çeşitli veri tabanlarından elde edilen verilerin pek çok parametre bağlamında betimlenmesine ve düzenlenmesine katkı sunan bibliyometrik analizler, bir alandaki yayınların araştırmacıların ihtiyaç duyacağı biçimde tasnif edilmesini de sağlamaktadır. Bu yolla literatürdeki boşluklar fark edilebilmekte ve yeni çalışmalar için yol haritaları üretilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı da 1994-2021 yılları arasında pazarlama iletişimi üzerine yayınlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerinin bibliyometrik analizinin gerçekleştirilmesidir. Çalışmada tezlerin türü, erişilebilirlik durumu, dili, yıllara göre dağılımı, anabilim dalı, üniversite dağılımı, danışman unvanı, araştırma yöntemi, veri toplama yöntemi, veri analiz tekniği ve tezlerde ele alınan konular incelenmiştir. Bu bağlamda 33'ü doktora 130'u yüksek lisans olmak üzere toplamda 163 lisansüstü çalışma ele alınmıştır. Analiz sonucunda lisansüstü çalışmaların %41,9'unda nicel yöntemin tercih edildiği, %39,7'sinde ise nitel yöntemin uygulandığı tespit edilmiştir. Veri toplama araçlarına göre dağılım parametresinde ise çalışmaların %41,9'unda anket, %29'unda ise doküman incelemesi yöntemleriyle veri toplandığı anlaşılmıştır. Görüşme + gözlem ve katılımcı + gözlem tekniklerinin ise %0,6 oranı ile en az tercih edilen veri toplama aracı olduğu görülmüştür. Veri analizi teknikleri açısından ise lisansüstü çalışmaların %11,5'inde t-testi, %10,5'inde içerik analizi, %10,1'inde ise anova kullandığı anlaşılmıştır. 2019 yılından sonra pazarlama iletişimi anahtar kelimesini içeren yüksek lisans tezlerinin sayısında bir düşüş olduğu ortaya çıkmış, bu durumun küresel pandeminin dijital pazarlamaya yönelik ilgiyi arttırmasının akademideki yansıması olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Çalışmamız aracılığıyla ilgili alandaki lisansüstü tezler bibliyometrinin ilkeleri doğrultusunda tasnif edilmiş ve alanda araştırma yapmayı amaçlayan bilim insanlarını yönlendirecek veriler üretilmiştir.