Lisansüstü tezler
73 theses under this subject heading
Türkiye'deki çeviri konulu tezler üzerine bibliyometrik ve tematik bir inceleme (1985-2020)
Bu çalışmada, 1985-2020 yılları arasında Türkiye'de gerçekleştirilen çeviri konulu lisansüstü tezlerin çeşitli parametreler çerçevesinde bibliyometrik ve tematik bir incelemesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın bütüncesini (korpus) oluşturmak için Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp) arşivlenen lisansüstü tezlere Gelişmiş Tarama seçeneğinden herhangi bir filtreleme uygulamaksızın çeviri anahtar kelimesiyle ulaşılmıştır. Yapılan tarama sonucunda 656'sı yüksek lisans, 157'si doktora ve 1'i sanatta yeterlilik olmak üzere toplam 814 tez araştırmanın bütüncesine dâhil edilmiştir. Bütünce kapsamındaki tezler öncelikle akademik düzey, yayın yılı, yayın dili, üniversite, enstitü, anabilim dalı, danışman, araştırma modeli ve veri toplama teknikleri gibi değişkenler açısından bibliyometrik çözümlemeye, sonrasında ise içerdikleri konular (temalar) ve anahtar kelimeleri bakımından içerik çözümlemesine tabi tutulmuşlardır. Anahtar Sözcükler: Lisansüstü tezler, Çeviri, Bibliyometrik ve tematik inceleme, Türkiye
Lisansüstü tarih tezlerinde biyografi çalışmaları
Bu çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde biyografinin tarihi süreci, türleri ve tarihin içinde yer alan bir karakterin biyograf tarafından nasıl kullanılabileceği incelenmektedir. İkinci bölümde Türkiye'de belirli enstitülerde biyografi içerikli hazırlanmış tezlerin değerlendirilmeleri yapılmaktadır. Üçüncü bölümde ise Ulusal Tez Merkezinde anahtar kelimesi biyografi olarak kayıtlı ve erişime açık lisansüstü 140 adet akademik çalışma yer almaktadır. Bu çalışmaların içeriğine müdahele edilmeden fiziki olarak tasnif edilmiş ve konu üzerinde başka çalışmaların olup olmadığına, kullanmış olduğu kaynaklara ve kendinden önceki çalışmalardan istifade edilip edilmediğine bakılmıştır.
Sınıf eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye`de 2013-2018 yılları arasında sınıf eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenerek öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu temel amaç doğrultusunda, tezler yayınlandıkları yıl, yöntemi, veri toplama araçları, örneklem özellikleri, veri analiz teknikleri, konu alanları ve eğitim-öğretim sürecine katkısı açısından değerlendirilmiştir. Öğretmenlere görüşme tekniği yoluyla 5 sorudan oluşan sınıf eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlere yönelik görüşleri sorulmuştur. Tezler betimsel yaklaşım çerçevesinde doküman incelemesi yapılarak incelenmiş ve her bir tez Küçükoğlu ve Ozan (2013) tarafından sınıf eğitimine yönelik olarak geliştirilen "Sınıf Öğretmenliği Alanındaki Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi" makalesinde kullanılan "Tez Sınıflama Formu" kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Daha sonra öğretmenlere görüşme tekniği ile lisansüstü tezlere yönelik görüşleri sorulmuştur. Çalışmada YÖK Ulusal Tez Veri Tabanında yer alan ve tam metin olarak ulaşılabilen sınıf öğretmenliği bilim ya da ana bilim dalındaki tezler çalışma kapsamına alınmış olup, çalışma 2013-2018 yılları ile sınırlandırılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre tezlerin çoğunluğunun nicel çalışmalar olduğu, en çok çalışmanın 2015 yılında yapıldığı, betimsel tarama türünde olduğu, tezlerde çoğunlukla anket ya da likert tipi ölçeklerin kullanıldığı, öğretmenler ve ilköğretim 1-5 öğrencileriyle çalışıldığı ve veri analizi tekniği olarak kestirimsel istatistiklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca incelenen tezlerin sırasıyla en çok öğretmen alan bilgisi, Türkçe eğitimi ve hayat bilgisi alanlarında yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerde öğretmenlerin daha çok sınıf yönetimi ve özel eğitim çalışılması gerektiğini, lisansüstü çalışmaların yöntem geliştirmeye ve eğitim öğretime katkısının çoğu öğretmen tarafından olumlu değerlendirdiği, bilimsel gelişmelere uygunluğu konusunda olumlu olduğunu, sınıf içi uygulamalarda çoğu katılımcının teorik olduğu ve uygulanabilirliğinin olmadığını belirtmişlerdir.
Fen laboratuvarı konulu tezlerin sistematik literatür incelemesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de eğitim ve öğretim alanında gerçekleştirilen fen laboratuvarı konulu tezleri incelemek, bu tezlerin nasıl bir eğilim gösterdiğini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda YÖKTEZ veri tabanından yapılan tarama sonucu ulaşılan 141 lisansüstü tez incelenmiştir. Ele alınan tezler "Tez İnceleme Formu" kullanılarak yıl, araştırma düzeyi, yayın yeri, alan, örneklem seviyesi, örneklem büyüklüğü, örnekleme yöntemi, yöntem, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme araçları ve veri analizi teknikleri bakımından incelenmiştir. Elde edilen veriler frekansa dayalı yorumlanmış, tablo ve grafikler oluşturulmuştur. Araştırmanın geçerliğini sağlamak amacıyla, araştırma sonuçlarının doğruluğu, uzman bir öğretim elemanının görüşü ile kontrol edilmiştir. Bu sayede araştırmanın kapsam geçerliği sağlanmıştır. Güvenirliği belirlemek amacıyla kodlayıcılar arası güvenirlik=(uzlaşılan çalışma sayısı/toplam çalışma sayısı)×100 formülü ile hesaplanmıştır. Araştırmacılar arasındaki uyum % 87 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak eğitim ve öğretim alanında yapılan fen laboratuvarı konulu tezlerin 2005 yılından sonra artış gösterdiği, büyük bir bölümü yüksek lisans tezi olduğu görülmüştür. En fazla tez Gazi Üniversitesinde yapılmıştır. Öğretim kademesi olarak üniversite öğrencileri üzerinde yapılan ve nicel desende yürütülen tez çalışmaları daha fazladır. İncelenen lisansüstü tezlerin örneklem büyüklüğü en fazla 51-100 arasında değişmekte olup rastgele örnekleme tekniği kullanılmıştır. T-testi veri analizinde en fazla kullanılan teknik olmuştur. Alan olarak en fazla fen laboratuvarı dersinde araştırma yapılmış ve argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımı kullanılmıştır. İncelenen lisansüstü tezlerde veri toplama aracı olarak en fazla başarı, bilimsel süreç becerileri ve tutum ölçekleri kullanılmıştır. Elde edilen bu sonuçlardan yola çıkılarak önerilerde bulunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Fen Laboratuvarı, Sistematik Literatür İncelemesi, Fen Eğitimi, Lisansüstü Tez
Türkiye'de eğitim programı alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (1985-2021)
Bu araştırmada Türkiye'de 1985-2021 yılları arasında Eğitim Programı konulu yapılan lisansüstü (yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlik, tıpta uzmanlık) tezlerin çeşitli değişkenlere bağlı olarak incelenmesi ve eğitim programı çalışmalarına katkı sunması amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılırken, veri toplama aracı olarak doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan lisansüstü çalışmalara YÖK tez merkezinden "eğitim programı" kelimesinin aratılması ile ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemi 410 yüksek lisans tezi, 310 doktora tezi, 6 tıpta uzmanlık ve 1 adet sanatta yeterlik olmak üzere 727 çalışmadan oluşmaktadır. Araştırmaya konu olan 727 adet lisansüstü çalışma betimsel analiz yöntemiyle, türüne, yılına, üniversitesine, enstitüsüne, anabilim dalına, konusuna, araştırma yöntemine, araştırma model ve desenine, veri toplama araçlarına, örneklem büyüklüğüne, verilerin kaynağına, danışman unvanına, araştırmacı cinsiyetine, yazım diline ve sayfa sayısına göre incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda; yüksek lisans çalışmalarının daha fazla olduğu, eğitim programı çalışmalarının Gazi Üniversitesinde en fazla olduğu, veri kaynağının daha çok öğrenciler olduğu, eğitim bilimleri başta olmak farklı anabilim dallarında ve konularda çalışmaların olduğu, kadın araştırmacıların daha fazla çalışmada bulunduğu ve profesör unvanına sahip danışmanların daha fazla olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Tüm bu çalışmanın neticesinde eğitim programları konulu çalışmaların daha fazla disiplinde çalışılması, araştırmalardaki odağın öğrencilerden ve eğiticilerle sınırlandırılmadan daha geniş kitlelere yayılması önerilmektedir.
Türkiye'de 2013-2017 yılları arasında sınıf eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu araştırma, Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde tamamlanmış olan 2013-2017 yılları arasında Sınıf Eğitimi alanı kapsamında lisansüstü çalışmaların sistematik bir analizi yapılarak alandaki araştırma eğilimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu gibi çalışmalar mevcut olan araştırmaların incelemesini yaparak, ortaya çıkan sonuçları değerlendirerek yeni yapılacak araştırmalara yön verme açısından önemlidir. Araştırmada, veri toplama aracı olarak TC Yükseköğretim Kurulu Yayın ve Dokümantasyon Dairesi Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanından faydalanılmıştır. Ulusal Tez Merkezi web-otomasyonunda "Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı", "Sınıf Eğitimi Bilim Dalı", "Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı" ve "Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı" seçeneklerinde ayrı ayrı arama yapılarak erişimine izin verilen 354 yüksek lisans, 49 doktora tezi olmak üzere toplam 403 teze ulaşılmıştır. Ulaşılan lisansüstü tezlerinden elde edilen veriler, betimsel ve içerik analizi teknikleriyle bulgulara dönüştürülmüştür. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde sınıf eğitimi alanında araştırmacıların en çok okuma-yazma eğitimi, öğretim yöntem ve teknikleri, değerler eğitimi gibi çalışma konularında yoğunlaştıkları görülmektedir. Araştırma kapsamına alınan bütün tezlerin sınıf eğitimi alanında konu zenginliği sağladığı görülmesine rağmen sınıf eğitimi alanında yeni çalışma konularıyla özgün çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Yenileşme ve değişme kavramlarıyla ilgili 2000-2020 yılları arasında eğitim yönetimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu araştırmada 2000-2020 yılları arasında yenileşme ve değişme kavramları ile ilgili Türkiye'de eğitim yönetimi alanında yapılmış olan lisansüstü tezlerin bazı değişkenlere göre dağılımlarının incelenerek genel eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde bulunan 2000-2020 yılları arasında eğitim yönetimi alanında yenileşme ve değişme kavramlarıyla ilgili hazırlanmış olan izinli 106 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Araştırmada, evrenin tamamının ulaşılabilir olması dolayısıyla örneklem alma yoluna gidilmeyerek evrende yer alan lisansüstü tezlerin tamamı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada doküman incelemesinin aşamalarına uygun ulaşılan tezlerin analizinde içerik analizi uygulanmıştır. Veri analizi sonucunda incelenen 106 tezin 96'sının yüksek lisans, 10'unun doktora türünde olduğu; 2019 yılında 26 tez ile en fazla tezin hazırlanmış olduğu; tezlerin araştırma yöntemlerinin %93,4 oranında nicel olduğu, nitel (%3,8) ve karma (%2,8) yöntemlerin oranının oldukça az olduğu; tarama araştırma deseninin %93,4 oranıyla en fazla kullanılan desen olduğu; veri toplama aracı olarak %55,6 oranıyla en fazla ölçek, %1,3 oranıyla en az doküman inceleme ve gözlemin kullanıldığı elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Eğitim Yönetimi alanında yenileşme ve değişme kavramları ile ilgili hazırlanan lisansüstü tezlerin çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde hazırlanmış olduğu, yine çoğunluğunun nicel yöntemle hazırlandığı ve tarama deseninin en çok kullanılan araştırma deseni olduğu; en fazla çalışılan örneklem türünün öğretmenler olduğu; ilgili olabilecek kavramlardan en fazla değişime direnç gösterme kavramının yer aldığı tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda yenileşme ve değişme kavramlarıyla ilgili ölçek geliştirme çalışmalarının yapılabileceğine, nitel veya karma çalışmalara daha fazla yer verilerek araştırma yöntem çeşitliliği ile veri çeşitliliğinin artırılabileceğine, okul yöneticilerinin yenilik ve değişim yönetimi yeterlikleriyle ilgili araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Yenileşme, Değişme, Eğitim Yönetimi, Lisansüstü Tezler.
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin fen eğitimine entegrasyonuna yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Türkiye'de 2014-2019 yılları arasında fen eğitimi alanında teknoloji kullanımı ile ilgili lisansüstü tezlerin incelendiği bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Bu amaçlardan birincisi, fen eğitiminde teknolojinin kullanıldığı lisansüstü tezlerdeki araştırma eğilimlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın ikinci amacı ise, araştırma ölçütlerine uyan çalışmalar içinde deneysel yöntem ile desenlenen lisansüstü tezlerin bulgularının analiz edilerek, teknolojinin fen eğitimindeki rolü ve potansiyeli konusunda çıkarsamaların yapılmasıdır. Buna göre bu araştırmada sistematik haritalama ve sistematik alanyazın inceleme yaklaşımları takip edilmiştir. Tarama Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezinde gerçekleştirilmiş ve 234 lisansüstü tezi araştırma kapsamına dahil edilmiştir. İncelenen tezlerin 183'nün yüksek lisans, 51'nin doktora tezi olduğu belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerin yıllara göre dağılıma bakıldığında en fazla araştırmanın 2018 yılında (%28,63) yapıldığı görülmüştür. Araştırmalarda en çok ortaokul öğrencilerinin (%46,69) çalışma grubunu oluşturduğu; en çok nicel araştırma yönteminin (%46,15) tercih edildiği, en az çalışmanın yapıldığı yöntemin ise nitel araştırma yöntemi (%11,11) olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalarda en çok kullanılan veri toplama aracının ölçek (%27,98) olduğu görülmüştür. İncelenen lisansüstü tezlerin 151'inde deneysel desenin kullanıldığı belirlenmiştir. Deneysel araştırmalarda en çok "Kuvvet ve Hareket" konusunun ele alındığı (%12,08) ve web teknolojilerinden yararlanıldığı (%14,75) görülmüştür. Bunun yanı sıra yapılan araştırmalarda en çok akademik başarının bağımlı değişken olarak incelendiği tespit edilmiştir. İncelenen deneysel araştırmalarda ileri sürülen 319 hipotezin 115'inin akademik başarı ile ilgili olduğu ve bunların 110'unun desteklendiği belirlenmiştir. Akademik başarı değişkeninin ardından tutum, motivasyon ve ilgi ilgili hipotezlerin frekansının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Problem çözme, yaratıcılık ve bilimsel süreç becerileri gibi beceriler ile ilgili 57 hipotezi ileri sürüldüğü bunların 43'ünün desteklendiği belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları ışığında fen eğitiminde teknoloji kullanımını incelemeyi amaçlayan gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Türkiye'de spor psikolojisi alanında sporcuları inceleyen lisansüstü tezlerin nitel ve nicel analizi
Sporcular, belirli antrenman süreçlerini uygulamakla beraber psikolojik birçok süreci de doğru yönetmek zorundadırlar. Artan rekabet ortamı bu yaklaşımı zorunlu kılmaktadır. Sporcuların zihinsel ve psikolojik süreçleri genellikle spor psikolojisi alanında ele alınmaktadır. Bu bağlamda bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de spor psikolojisi alanında sporcuları inceleyen lisansüstü tezlerin nitel ve nicel özelliklerinin incelenmesidir. Bu tez çalışmasında, doküman tarama yöntemi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimleyici istatistik yöntemleri, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Lisansüstü tezler yüksek lisans tezleri ve doktora tezleri üzerinden incelenmiştir. Araştırmada kriterleri sağlayan 159 lisansüstü tez analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre lisansüstü tezlerin coğrafi bölge, şehir ve üniversite açısından Marmara, Ege ve İç Anadolu Bölgelerindeki yükseköğretim kurumlarında yoğunlaştığı görülmektedir. Konu ile ilgili lisansüstü tez üretiminin son yıllarda içerisinde artmasına rağmen, Covid-19 pandemisinin yaşandığı 2020 yılında ise tez üretim sayılarında önemli oranda düşüş olduğu görülmüştür. İncelenen lisansüstü tezlerde çoğunlukla nicel veya nitel araştırma yaklaşımlarının kullanıldığı görülmüştür. Buna karşılık karma araştırma deseni ile yapılan lisansüstü tezlerin oranının ise sadece %5,03 oranında olduğu görülmüştür. Araştırmada incelenen lisansüstü tezlerde en fazla araştırılan konular kaygı (%10,23), zihinsel dayanıklılık (%5,28) ve psikolojik ihtiyaçlar (%4,62) olarak bulunmuştur. Son yıllarda yazılan lisansüstü tezlerde geçmişe göre çok daha fazla sayıda psikolojik özelliğin incelendiği, daha gelişmiş istatistiksel uygulamaların yapıldığı ve çok farklı ölçeklerin kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca son yıllarda etik kurul izni alma oranının bazı yıllarda %100'lere kadar ulaştığı görülmüştür. Sonuç olarak konu ile ilgili lisansüstü tez üretiminin Türkiye'deki tüm bölgelerde, şehirlerde ve üniversitelerde yaygınlaştırılması gerektiği düşünülebilir. Olumsuz psikolojik özellikleri inceleyen tezlere ek olarak daha fazla sayıda olumlu psikolojik özelliklere odaklanan araştırmalar yapılması önerilebilir. Ayrıca, son yıllarda hızla artan psikolojik ölçüm araçlarının daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için sahada karşılığı bulunan gerçekçi problem durumlarının daha fazla araştırılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Spor, Sporcu Psikolojisi, Lisansüstü Tez, Nitel ve Nicel Analiz, Karma Desen Araştırma
Sürdürülebilir kalkınma konusunda yapılan eğitim araştırmalarına yönelik doküman analizi
Yapılan araştırmada, sürdürülebilir kalkınma kavramı teorik olarak incelenmiş, bu kavramın tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Bu araştırmanın amacı, yurt içinde sürdürülebilir kalkınma üzerine hazırlanan lisansüstü tezlerin analizini yaparak bir bütünlük içinde yansıtmak ve konunun önemine dikkat çekmektir. İlk olarak ülkemizde sürdürülebilir kalkınma üzerine eğitim ve öğretim alanında hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerine ulaşılmıştır. Önceden belirlenmiş tez inceleme formlarından yararlanarak tezlerin düzeyleri, hazırlandığı üniversite, enstitü, yayınlanma yılı, kullanılan anahtar kelimeler, araştırma yöntemleri, veri toplama araçları, çalışma grupları gibi kategoriler belirlenmiş ve tezler analiz edilmiştir. Toplamda 19 lisansüstü tezin doküman analizi araştırmacı tarafından, uzman görüşünden faydalanarak yapılmıştır. Tezlerde en sık "sürdürülebilir kalkınma" anahtar kavramı tercih edilmiş, en fazla "karma araştırma yöntemi" kullanılmıştır. En çok kullanılan veri toplama aracı "doküman", en sık tercih edilen çalışma grubu olarak çeşitli branşlardaki "öğretmenler" seçilmiştir. Gerek verilen açıklayıcı bilgiler gerekse analizi yapılan tezler sayesinde yeni çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Dinleme/izleme becerisi alanında yapılan lisansüstü araştırmalar üzerine bir meta sentez çalışması
Dil, insanların kullandıkları en gelişmiş iletişim aracıdır. Günlük iletişimde, akademik hayatta, sosyal ilişkilerde oldukça önemlidir. Dil dört beceri alanından oluşur. Bunlar dinleme, konuşma, okuma ve yazma alanlarıdır. İyi bir dil gelişimi için bu dört beceri alanının da geliştirilmesi gerekir. Dinleme, dil becerileri içerisinde ilk edindiğimiz, diğer dil becerilerinin edinimine de öncülük eden bir beceridir. Dinlemenin doğuştan getirildiği doğrudur. Ancak dinleme de bir beceridir ve eğitimle geliştirilebilir. Araştırmamızın amacı 2005-2019 yılları arasında Türkçe Eğitimi bölümlerinde dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları çeşitli değişkenlere göre inceleyip bir bütün hâlinde ortaya koymaktır. Dinleme becerisinin önemi, diğer beceri alanlarına göre ihmal edildiği gösterilmeye çalışılmıştır. Dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları bir araya getirip incelemeyi amaçlayan bu araştırmanın modeli nitel araştırma türünde meta-sentez desen olarak belirlenmiştir. Araştırmamızda 2005-2019 yılları arasında üniversitelerimizin Türkçe Eğitimi bölümlerinde yapılmış olan lisansüstü araştırmaların meta sentezlerine yer verilmiştir. YÖK Ulusal Tez Sayfasında ''dinleme'' anahtar kelimesiyle tarama yapılıp Türkçe Eğitimi bölümlerinde toplamda 55 yüksek lisans ve doktora çalışmasına ulaşılmıştır. Bu araştırmalara eskiden günümüze doğru olacak şekilde sırasıyla A1, A2, A3.….A55 kodları verilmiştir. Kodlaması yapılan araştırmaların öncelikle genel bilgileri sınıflandırılmıştır. Bu kapsamda tez yayım yılları, tez türleri, yapıldığı üniversiteler, danışman unvanları, anahtar kelimelerin tekrar etme sayılarına yer verilmiştir. Daha sonra araştırmalar yöntemsel açıdan incelenmiştir. Bu kapsamda da araştırmalarda kullanılan yöntemlere, modellere, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine, örneklem gruplarına ve örneklem sayılarına yer verilmiştir. En son olarak 55 araştırmada yapılan öneriler incelenmiş ve en çok tekrar eden öneriler 27 temaya ayrılarak incelenmiştir. Bu bulgular gerekli tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Araştırmalardan çıkarılan bulgu ve sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.
Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye'de uluslararası göç yazın çözümlemesi
Bu çalışmada, Türkiye'deki uluslararası göç yazın çalışmalarının durum saptayıcı, metin analiz ve içerik analiz çözümlemesi ele alınmıştır. Çalışmada yer alan yazın çalışmaları; tarih, konu, içerik, yayın türü ve yöntemine göre on farklı kategoride çözümlenmiştir. Bu kapsamda, 1925-2020 tarihleri arasında kaleme alınan yüksek lisans ve doktora tezleri, bilim uzmanlık tezleri, makaleler ve kitaplar; tarih, sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki, sağlık, politik ve küreselleşme, yönetimsel, kuramsal ve ülkesel olmak üzere toplamda on alt kategoride sınıflandırılarak uluslararası göç sorunsalıyla ilişkilendirilerek çözümlenmiştir. Bu çalışma çerçevesinde, 200 yüksek lisans tezi, 124 doktora tezi, 21 bilim uzmanlık tezi ve 100 makale ve 63 kitap olmak üzere toplam 508 yazın çalışması incelenmiştir. Çalışmada yer alan yazın çalışmaları, "tarih, sosyal, kültür, ekonomi, hukuk, yönetim, küreselleşme ve politik, sağlık, ülke ve kuramsal boyut" olmak üzere toplamda on kategoride çözümlenmiştir. Söz konusu yazın çalışmaları; konu, yöntem, amaç, sonuç ve anahtar kelimeler düzeyinde incelemiştir. İncelenen çalışmalar sonucu, Türkiye'deki uluslararası göç sorunsalı üzerindeki önemli konu başlık ve içerikleri, ortaya konularak Türkiye'nin göç üzerinde yoğunlaştığı alan, sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm arayışları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Göç, Suriyeli Göçü, Uluslararası Göç Yazını, Uluslararası Göç Sorunsalı, Mülteci, Sığınmacı, Göçmen, Türkiye
Türkiye'de çocuk edebiyatı alanında hazırlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, çocuk edebiyatı alanında hazırlanan lisansüstü çalışmaların belirli ölçütler üzerinden incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de 1987 yılından 2020 yılına kadar çocuk edebiyatı anahtar kelimesi ile yapılmış ve T.C. YÖK Ulusal Tez Merkezi Tez Otomasyon Sistemi'nde kayıtlı olan lisansüstü çalışmalar; yapıldıkları yıl, eğitim kademeleri, konu dağılımları, kullanılan yöntemler, kullanılan veri toplama araçları, elde edilen sonuçlar ve önerileri bakımından incelenmiştir. Araştırmacı ayrıca ilkokul kademesine yönelik tezleri kendi içlerinde konu, yöntem, veri toplama aracı, sonuç ve öneri ölçütleri üzerinden incelemiştir. Nitel araştırma kapsamında betimsel modelde gerçekleştirilen bu çalışma da önce dokümanlara ulaşılmış, ardından dokümanların orijinalliği kontrol edilmiş, sonra belirlenen ölçütler üzerinden dokümanlar analiz edilmiş ve son olarak elde edilen veriler kullanılmıştır. 1989 ile 2020 yılları arasında yayınlanmış 283 lisansüstü çalışma incelenmiş; çalışmaların 2009 yılından sonra ciddi bir artış gösterdiği, okul öncesi ve ortaokul kademelerinde daha fazla çalışma yapıldığı, çalışmaların genelde yazar ve kitap inceleme konularında ilkokul kademesinde ise okuma tutuma ve kitap inceleme konularında yoğunlaştığı, nitel araştırma desenli ve doküman inceleme yöntemli çalışmaların fazla olduğu, sonuç ve önerilerin ise değer öğretimi, yan metinsel unsurlar, hikâye unsurları gibi anahtar kelimeler etrafında yazılmış olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında ilkokul çocuklarını hedef alan çocuk edebiyatı çalışmalarının ve saha çalışmalarının artırılması gerektiği söylenebilir.
2010-2017 yılları arasında Türkiye'de matematik eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin bazı kriterlere göre karşılaştırmalı incelenmesi
Bu çalışma 2010-2017 yılları arasında Matematik Eğitimi alanında yazılan lisansüstü tezlerini üniversite, yıl, cinsiyet, dil, araştırma türü, araştırma modeli, öğrenme alanı, inceleme alanı, veri toplama araçları, kullanılan istatistiksel teknikler, örneklem değişkenleri açısından karşılaştırmalı incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini YÖK veri tabanında bulunan ilköğretim fen ve matematik alanları eğitimi anabilim dalı, ilköğretim matematik eğitimi anabilim dalı, matematik eğitimi anabilim dalı, ilköğretim matematik öğretmenliği anabilim dalı ve ilköğretim anabilim dalı detaylı aramasıyla ulaşılan erişime açık 490 yüksek lisans tezi ve 112 doktora tezi olmak üzere toplam 602 lisansüstü tez oluşturmuştur. Araştırma, yapılan tezlerin bir meta-analitik incelemesi olması nedeniyle genel hatlarıyla nitel bir çalışma olup tarama modelinde bir çalışmadır.Tezleri incelemek üzere araştırmacı tarafından oluşturulup uzman görüşü alınan tez değerlendirme formu kullanılmıştır. Veriler bu form yardımıyla Excel tablosuna işlendikten sonra veri analiz programı olan SPSS üzerinde analize tabi tutulmuştur. Değişkenlere yönelik kategoriler oluşturulduktan sonra güvenirlik ve geçerliliği sağlamak adına yüksek lisans/doktora yapmış/yapan öğretmenler ile birlikte kategoriler gözden geçirilmiştir. Araştırma sonucunda kadın araştırmacıların son yıllarda daha fazla olduğu, yüksek lisans tezlerinde örneklem olarak en fazla öğrencilerin; doktora tezlerinde ise öğrenci ve öğretmen adaylarının kullanıldığı dikkat çekmiştir. Öğrenme alanlarından en fazla geometri ve ölçme alanında çalışmaların yapıldığı fakat veri işleme alanında olan çalışmaların çok az olduğu görülmüştür. Ayrıca eğitim araştırmalarında son yıllarda karma araştırmaların artması durumu bu tez çalışması kapsamında da görülmüştür.
STEM eğitimine yönelik yapılan lisansüstü çalışmaların ölçme değerlendirme süreçlerinin ve fen bilimleri öğretmenlerinin STEM eğitiminde ölçme değerlendirme ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmada, belirlenen kriterler doğrultusunda STEM eğitimine yönelik yapılan lisansüstü tez çalışmalarının ölçme değerlendirme süreçleri açısından değerlendirilmesi ve fen bilimleri öğretmenlerinin STEM eğitiminde sınıf içi ölçme değerlendirmeler ile ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak kriterlerin oluşturulması için alan taraması yapılmış ve kriterler belirlenmiştir. Belirlenen kriterle ilgili daha STEM eğitimi ile ilgili çalışmalar yapan akademisyenlerden uzman görüşü alınarak gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Belirlenen kriterlerin bazıları birinci kısmı oluşturan tez çalışmalarının analizinde kullanılırken bazıları fen bilimleri öğretmenlerine uygulanacak olan yarı yapılandırılmış görüş anketinde kullanılmıştır. Tez çalışmalarının analizinde ve yarı yapılandırılmış görüş anketinde yer alan bazı sorular ortaktır. Bu durum uygulamalar ve görüşler arasındaki ilişkiyi görmek amacıyla sağlanmıştır. Hazırlanan anket soruları konu ile ilgili çalışmış olan iki akademisyene gönderilerek uygunlukları açısından incelenmeleri sağlanmış ve gelen dönütler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Son hali verilmiş olan anket formu 7 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen lisansüstü tez çalışmalarına STEM, FeTeMM anahtar kelimeleri kullanılarak Yüksek Öğreti Kurulu (YÖK) Ulusal Tez merkezinden ulaşılmıştır. Bu kapsamda STEM alanında 2014-2020 yılları arasında yapılmış 166 lisansüstü tez çalışmasına ulaşılmıştır. Analizi yapılan tezlerin 138 tanesi yüksek lisan 28 tanesi doktora tezidir. Çalışmanın her iki kısmında da betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Lisans üstü tez çalışmalarının analizi; yapılan ölçme değerlendirmelerin üç boyutu kapsaması (temel disiplin, mühendislik uygulamaları ve disiplinler arası kavramlar), öğrencilerin ölçme değerlendirme sürecine etkin katılımının sağlanması, tamamlayıcı ölçme değerlendirme araçlarının kullanımı, kullanılan ölçme değerlendirme araçlarının geçerlik ve güvenirlik durumlarının sağlanması kriterlerine yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüş anketi cevaplarının analizi; mevcut değerlendirmelerin STEM eğitimi yapılan öğretim ortamında yetersizliği, ölçme değerlendirme görevlerini tasarımı aşamasında dikkat edilmesi gerekenler, ölçme değerlendirme sürecinde teknoloji kullanımının sağladığı faydalar, mühendislik uygulamaları boyutunda kullanılacak problem veya senaryoların taşıması gereken özellikler ve lisansüstü tez çalışmalarının analizinde de kullanılan öğrencilerin ölçme değerlendirme sürecine etkin katılımının sağlanması, kullanılan ölçme değerlendirme araçlarının geçerlik ve güvenirlik durumlarının sağlanması kriterlerine yönelik yapılmıştır. Çalışma verileri frekanslara dayalı bir şekilde yorumlanarak tablolar halinde sunulmuştur. Analizler sonucunda STEM eğitimi üzerine hazırlanmış olan lisansüstü tez çalışmalarının STEM eğitiminde ölçme değerlendirmelerin üç boyuta (temel disiplin, mühendislik uygulamaları, disiplinler arası kavramlar) yönelik olma kriterini sağlamadığı, özellikle disiplinler arası kavramların bu çalışmalarda göz ardı edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer bir yandan, fen bilimleri öğretmenlerine uygulanan yarı yapılandırılmış görüş anketi sonucunda öğretmenlerin güvenirlik geçerlik sağlanması kriterine yönelik sorulmuş olan soruyu çoğunlukla boş bıraktığı, dezavantajlı öğrencilere yönelik ayarlama yapma ve dil uygunluğu çalışmalarına yönelik görüş bildirmedikleri görülmüştür. Lisansüstü tez çalışmalarının analizinde çalışmalarda çoğunlukla tamamlayıcı ölçme değerlendirme araçlarının kullanıldığı, öğrencilerin değerlendirme sürecine etkin katılımını sağlayacak sınıf tartışmalarının ise kullanımının az olduğu görülmüştür. Birçok kriterin kullanıldığı çalışmada lisansüstü tez incelemeleri ve öğretmen görüşlerinden genel olarak STEM eğitimine yönelik farklı ölçme değerlendirme faaliyetlerinin yapılması gerektiğinin farkında olunduğu ancak belirgin çerçevenin olmayışı sebebi ile uygulamalar kısmında eksikliklerin olduğu düşünülmektedir. Bu durumun giderilebilmesi için STEM eğitiminde ölçme değerlendirme çerçevesinin oluşturulması ve bu alanda çalışma yapacak kişilerin mesleki gelişimlerini sürdürmeleri önerilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: STEM, STEM Eğitiminde Ölçme Değerlendirme
Türk dili alanında Türkiye'de yapılan lisansüstü tezler üzerine bir değerlendirme
Bugüne kadar yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri ışığında bu alanın artı ve eksilerini değerlendiren bir tez konusu oluşturulmuştur. Yapılan tezler dilin çeşitli alanlarını kapsadığı için konulara göre sınıflandırma yapılmıştır. Daha sonra dönemlere ve üniversitelere göre bir tasnif yapılmıştır ve sonuçta tam bir değerlendirme ortaya konmuştur. Çalışmamız giriş, inceleme bölümleri ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Bunun sonucunda dilin hangi alanlarındaki çalışmaların yeterli, hangi alanlarındaki çalışmaların yetersiz olduğu sorularına cevap aranmıştır. Bu anlamda bakıldığında bu tez daha sonraki dönemlerde yapılacak olan araştırmalara bir yönüyle ışık tutacaktır. Tezimizin amacı bugüne kadar Türk Dili alanında yapılan lisansüstü çalışmaları ortaya koymaktır. Türkoloji alanında yapılan ilk çalışmaların genellikle hangi konuları içermekte olduğunu göstermek, günümüze kadar bu konularda ne gibi değişiklikler olduğunu tespit etmek ve bu temelde dil araştırmalarının eksik kalan yanlarını göstermektir. Dilin gelişimini yapılan çalışmalarla desteklemek ve akademik çalışmaları-Türkçe için hayat kaynağı olan çalışmaları-derli toplu bir halde ortaya koymaktır. Yaptığımız çalışmada oluşturduğumuz değerlendirmelerle bazı soru işaretlerini giderebildiğimizi ve belki de dilin aydınlatılmamış alanlarına dikkat çektiğimizi düşünüyoruz.
Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının etkililiği: Bir meta-analiz çalışması
Bu çalışmanın amacı, probleme dayalı öğrenme (PDÖ) yaklaşımının öğrencilerin akademik başarıları ve derse yönelik tutumları üzerindeki etkisini meta-analiz yöntemiyle belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda yurt içinde ve yurt dışında yayımlanmış çalışmalara yönelik alanyazın taraması yapılmıştır. 2010-2020 yılları arasında yayımlanmış, meta-analiz çalışmasına dâhil edilme kriterlerine, araştırma problemine uygun ve yeterli istatistiksel verilere sahip yüksek lisans tezi, doktora tezi ve makaleler çeşitli ulusal ve uluslararası veri tabanlarından taranarak incelenmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından dâhil etme kriterlerine uygun olarak hazırlanmış bir kodlama formu kullanılmıştır. Alanyazın taraması sonucunda akademik başarı ile ilgili 77 adet çalışmanın, derse yönelik tutum ile ilgili 30 adet çalışmanın dâhil etme kriterlerini karşıladığı belirlenmiştir. Yapılan araştırmanın bağımlı değişkenleri PDÖ yaklaşımının akademik başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etki büyüklükleri; bağımsız değişkenleri ise öğrenim düzeyi ve yayın türü olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde, çalışmaların etki büyüklükleri ve genel etki büyüklüğünü hesaplayabilmek için Comprehensive Meta Analysis v3.0 (CMA) İstatistiksel Paket Programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, PDÖ yaklaşımının akademik başarı üzerinde olumlu ve geniş düzeyde (ES=0,979) bir etkiye sahip olduğu; derse yönelik tutum üzerinde olumlu ve düşük düzeyde (ES=0,426) bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca PDÖ yaklaşımının akademik başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etki büyüklüğü değerleri öğrenim düzeyi ve yayın türüne göre karşılaştırılmıştır. PDÖ yaklaşımının akademik başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etki büyüklüğü değerlerinin öğrenim düzeyi ve yayın türüne göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulamaya ve araştırmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Meta-analiz, Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) Yaklaşımı, Tutum.
Matematik öğretiminde öğretmenlerin öğrencilerinin öğrenme gelişimlerini fark etme becerisini inceleyen araştırmaların sistematik incelenmesi
Fark etme becerisi, öğretmenlerin sahip olması gereken temel mesleki becerilerden birisidir ve sınıfta öğretmenlerin öğrencinin matematiksel düşüncelerinden önemli olanlarını, öğrenme öğretme ilkeleriyle ilişkilendirerek, öğretiminde birtakım düzenlemeler yapması olarak tanımlanır. Bu araştırmanın amacı 2002-2022 yılları arasında Türkiye'de matematik öğretiminde fark etme becerisiyle ilgili yapılmış makale ve tezleri sistematik olarak incelemek ve bu konudaki eğilimin yönünü tespit etmektir. Bu bağlamda çalışmaların, amaçları, fark etme becerisi düzeyinin incelenmesinde kullanılan yöntemleri, fark etme becerisi bileşenleri, fark etme analiz çerçeveleri, yöntem bilgisi ve sonuçları incelenmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin, Google Akademik, Taylor Francis, ERIC, Springer veri tabanları taranmıştır. Bu kapsamda 50 tane (20 tez, 30 makale) çalışma incelenmiştir. Çalışmalar yayın sınıflama formundaki temalara (yazarın adı ve yayın yılı, yayın türü, çalışmanın amacı, fark etme düzeyini inceleme yöntemi, fark etme becerisi bileşenleri, fark etme analiz çerçevesi, araştırma yöntemi ve deseni, çalışma grubu ve büyüklüğü, veri toplama aracı, veri analiz türü ve sonuçları) göre kodlanmıştır. Veri toplama yöntemi olarak doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Bulgulara göre video kulüp, öğretmen eğitimi dersleri, fakülte okul iş birliği, modelleme etkinlikleri, eylem araştırması, ders imecesi, Story Circles modeli ve öğrenme yörüngeleri gibi mesleki gelişim uygulamalarıyla fark etme becerisinin gelişiminin incelendiği belirlenmiştir. Fark etme beceri düzeyinin belirlenmesinde daha çok video analiz ve çözüm kâğıtları kullanılmıştır. Araştırmacıların büyük çoğunluğunun fark etme becerisi bileşenlerini bütüncül olarak ele aldığı tespit edilmiştir. Araştırmacılar fark etme becerisinin gelişimini ve düzeyini belirlerken daha çok Jacobs, Lamb ve Philipp'in (2010) ve Van Es'in (2011) analiz çerçevesini kullanmıştır. Ayrıca çalışmalarda çoğunlukla nitel araştırma yöntemlerinin ve durum çalışması deseninin kullandığı tespit edilmiştir. Ortaokul matematik öğretmeni adaylarıyla ve küçük çalışma gruplarıyla yürütülen çalışmaların çoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak daha çok video kaydı, görüşme ve yansıtıcı rapor kullanılmıştır. Çalışmaların sonuçları incelendiğinde öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin fark etme becerisi düzeylerinin düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının öğrencilerin matematiksel düşüncelerine yönelik dikkatlerinin iyi olduğu fakat yorumlama düzeylerinin düşük ve çözüme yönelik önerilerinin yüzeysel olduğu belirlenmiştir. Mesleki gelişim uygulamalarının fark etme becerisinin gelişiminde etkili olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen eğitimi programlarının fark etme becerisinin gelişimini sağlayacak şekilde gözden geçirilmesi önerilmektedir.
An interdisciplinary corpus-based gender analysis in the use of indefinite adjectives
This study had been carried out in order to compare the usage of the indefinite adjectives (INAs) of Turkish speakers (TSs) of English and native speakers (NSs) of English in between ELT and Psychology departments regarding gender. The study also aimed to obtain the results by limiting the comparison with the randomly selected MA theses' findings and the conclusion sections between the years 2016-2020. In order to provide equality in the determination of master's theses, there were 60 native and 60 Turkish writers, each consisting of 30 ELT and 30 Psychology departments, with three female writers and three male writers each year in both fields. A qualitative and descriptive analysis had been done to evaluate the results of the study. Key Word in Context (KWIC) Concordance programme had been used to analyze the collected data. INAs were analyzed in terms of percentages, frequencies per 1,000 words. The significant difference in the INAs usage was calculated by the log-likelihood (LL) value. According to the final results, although the corpus size was almost equal to each other in the findings section, the female writers in the ELT department demonstrated overuse compared to the Psychology department. On the other hand, the conclusion section results differed from the findings section. In the usage of the INAs, a significant difference in the Psychology department was observed. The general comment was that the gender analysis did not make a significant difference in either section.
Değerler eğitimi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de 2016-2019 yılları arasında gerçekleştirilen değerler eğitimi konulu yüksek lisans ve doktora tezlerinin incelenmesidir. Çalışma konu başlığı içerisinde "değerler eğitimi" geçen Türkiye'de yapılmış olan tezlerle sınırlıdır.YÖK Ulusal Tez Merkezinde kataloglanmış olan 250 tez belirlenen kategoriler doğrultusunda incelenmiş ve doküman analizi yapılarak elde edilen bulgulara göre değerlendirilmiştir.Tezler;hazırlandığı üniversite, enstitü, anabilimdalı, yayınlandığı yıl, konu alanı, yöntemi/modeli ve deseni, örneklem türü, örneklem büyüklüğü, veri toplama araçları, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları ve veri analiz teknikleri ölçütlerine göre incelenmiştir. Araştırmada veri analizi içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler yüzde ve frekanslara dayalı bir şekilde yorumlanmıştır. Araştırma sonucuna göre; değerler eğitimi konusunda tezlerle ilgili en çok yayın yapan üniversitenin Gazi Üniversitesi olduğu görülmüştür. Lisansüstü çalışmalar en fazla Eğitim Bilimleri Enstitüsü kapsamında yayınlanmıştır. Çalışmaların en çok Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi anabilim dallarında oluşturulduğu belirlenmiştir. Tezlerin büyük çoğunluğunun 2019 yılında yayınlandığı belirlenmiştir. Tezlerin çoğunluğu niteldir ve doküman inceleme türündedir. Örneklem büyüklüğü olarak çoğunlukla 1-50 arası katılımcıyla çalışılmıştır. Araştırmalarda veri toplama araçlarının büyük çoğunluğunu doküman inceleme ve anket formu oluşturmaktadır. İçerik analizi en çok kullanılan veri analiz tekniğidir.
Sağlık ekonomisi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Sağlıklı bir yaşam her bireyin en temel hakkıdır. Kişi ve toplumlar için büyük önem taşıyan sağlık, devletler için de büyük öneme sahiptir. Çünkü sağlık beşeri sermayenin önemli bir unsurudur. Sağlık alanında yapılan harcamaların bireysel faydalarının yanında toplumsal faydaları da yadsınamaz düzeydedir. Bu sebeple sağlık harcamalarının GSMH içindeki payı her geçen yıl artan bir seyir izlemektedir. Artan bu harcamaların etkinlik ve verimliliğinin analiz edilebilmesi için de ne sağlık bilimi ne de ekonomi bilimi tek başına yeterli değildir, sağlık ve ekonomi biliminin ortak çalışmasına ihtiyaç vardır. Bu sebeple artan sağlık harcamaları sonucunda ekonomi teorilerinin sağlığa uygulanması ile ilgilenen, ekonomi biliminin alt dalı olarak sağlık ekonomisi önem kazanmıştır. Sağlık harcamalarının sağlık üzerindeki pozitif etkileri sonucu beşeri sermayede meydana gelen iyileşme ekonomik büyüme üzerinde de etkilidir. Bu çalışmada YÖK'ün tez veri tabanında "sağlık ekonomisi" başlığı taratılarak ulaşılan tezler incelenmiş, sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin pozitif yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öğrenme stratejileri konulu lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu çalışmada 2000-2014 yılları arasında yapılmış öğrenme stratejileri konulu lisansüstü tezlerin incelenmesi ve genel eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemin kullanıldığı bu araştırma, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nden tam metin olarak ulaşılabilen 114 lisansüstü tez üzerinden yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak yirmi dört maddeden oluşan Öğrenme Stratejileri Konulu Tezleri İnceleme Formu kullanılmıştır. Bu form doğrultusunda araştırmaya dahil edilen tezler, yapıldıkları yıl, üniversite, örneklem, örneklem seçim yöntemi, çalışmanın yöntemi, araştırma deseni, istatistiksel teknik, veri toplama araçları, güvenirlik-geçerlik çalışmaları ve veri analiz teknikleri ölçütlerine göre incelenmiştir. Araştırmada veri analizi içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar özetle aşağıdaki gibidir :En fazla tez 2006 yılında yapılmıştır. Öğrenme stratejilerinin en çok çalışıldığı alanın dil eğitimi olduğu gözlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre çoğunlukla nicel yöntem tercih edilmiştir ve nitel çalışmalara olan ilgi yeterli düzeyde değildir. • Karma metodların kullanımında son beş yılda artış gözlenmiştir. • Araştırmalarda örneklem grubu olarak genelde üniversite öğrencileri kullanılmıştır. • Basit tesadüfi örnekleme en çok kullanılan örneklem metodudur. • Araştırmaların çoğu "201 ve üzeri" kategorisinde örneklem kullanmıştır. • Betimsel istatistik, t-testi ve Anova teknikleri en fazla kullanılan istatistik teknikleridir. • Bulgulara göre en fazla tarama araştırması kullanılmıştır. • Öğrenme stratejilerinin öğretimi ile ilgili yapılan çalışmaların az olduğu anlaşılmıştır. Yapılan çalışmalarda genelde öğrenme stratejilerine bakış açısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. • Çalışmaların yaklaşık üçte birinde güvenirlik ve geçerlik çalışmaları hakkında bilgi verilmediği gözlenmiştir. • En çok tercih edilen veri toplama aracı ölçeklerdir. • Güvenirlik analiz tekniği olarak en fazla cronbach alpha katsayısı kullanılmıştır.
Türkiye' de 2000 – 2016 yılları arasında bağımsız denetim ve iç denetim alanında yayınlanan lisansüstü tezlere yönelik içerik analizi
Bilgi kullanıcıları açısından finansal tablolara olan güvenin zamanla azalması nedeniyle denetime olan ilgi artış göstermiştir. Dolayısıyla, bilgi kullanıcıları, doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak için denetimden yararlanarak doğru kararlar alabilmekte ve yatırımlarını ona göre yapmaktadırlar. Bu araştırma, Türkiye' de 2000 – 2016 yılları arasında bağımsız denetim ve iç denetim alanında yayınlanan lisansüstü tezlere yönelik içerik analizini gerçekleştirerek ulaşılan tezlerin zamanla değişimlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yöntemi olarak, özetleyici içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki verilere, " Bağımsız Denetim " ve " İç Denetim " anahtar kelimelerini kullanarak YÖK' ün Ulusal Tez Merkezi'nden ulaşılmıştır. " Bağımsız Denetim " ile ilgili erişime açık olarak 58 adet lisansüstü teze, " İç Denetim " ile ilgili olarak da 104 adet lisansüstü teze ulaşılmıştır. Erişim izni olan 162 adet lisansüstü tez, veri tabanından indirilerek Microsoft Excel programı aracılığıyla " Bağımsız Denetim Tablosu " ve " İç Denetim Tablosu " olarak, iki ayrı tabloya denetim türlerine göre kaydedilmiş ve bu tezler " Yayınlanan Tezin Tarihi" , " Yayınlanan Tezin Türü " , " Yayınlanan Tezin Üniversitesi " , " Yayınlanan Tezin Anabilim Dalı " , " Yayınlanan Tezde Kullanılan Yöntem " ve " Yayınlanan Tezin Çalışma Alanı " olarak kaydedilmiştir. Araştırma kısıtı olarak, erişim izni olmayan tezler araştırmaya dahil edilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetim, İç Denetim.
Türkiye'deki üniversitelerde 1989-2017 yıllarında iç mimarlık ve çevre tasarımı alanında yapılan tez çalışmalarının konu ve içerik açısından incelenmesi
Türkiye'deki Üniversitelerde 1989-2017 yılları arası, iç mimarlık / iç mimarlık ve çevre tasarımı alanında yayımlanan lisans üstü tez çalışmaları incelenmiştir. Çalışmalara, "Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı" Tez merkezinden ulaşılmıştır. Türkiye'deki tüm üniversitelerin yayımladığı lisans üstü çalışmaların genel durumlarına bakılmıştır. Lisans üstü çalışma yapılan üniversiteler daraltılarak; Hacettepe, İhsan Doğramacı Bilkent, Mimar Sinan Güzel Sanatlar ve Marmara Üniversiteleri belirlenen kriterler altında incelenmiştir. Birinci bölümde; tezin amacı, alt amaçları incelenmiş, çalışmanın sınırlılığı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde; iç mimarlık / iç mimarlık ve çevre tasarımı alanında yapılan çalışmaların gelişim süreçlerine değinilmiş, lisans üstü programlara tanımlamalar getirilmiştir. 1989-2017 yılları aralığında lisans üstü programlarda yayımlanan çalışmaların gelişim süreçleri üniversiteler ve enstitüler altında detaylandırılmıştır. Üçüncü bölümde; Hacettepe, İhsan Doğramacı Bilkent, Mimar Sinan Güzel Sanatlar ve Marmara Üniversiteleri istatistiksel değerlendirmeler altında incelenmiştir. Yapılan değerlendirmede; lisans üstü tezlerin program dağılımları, yıl aralıklarında değerlendirilerek sayısal verileri ortaya konmuştur. Yayımlanan lisans üstü tezlerin başlıkları ve kullanılan anahtar kelime ilişkisi değerlendirilmiştir. Anahtar kelime kullanım oranları üniversitelerde ayrıca incelenerek değerlendirmeye alınmıştır. Sonuç bölümünde ise; üniversitelerde yayımlanan lisans üstü çalışmaların gelişim süreçleri açıklanmış, istatistik veriler değerlendirilerek, araştırma yapılan yıl aralığında iç mimarlık / iç mimarlık ve çevre tasarımı üzerine yapılan çalışmalar incelenerek sayısal değerlendirme verileri elde edilmiştir.