Türkiye'de serbest bölge uygulamaları sorunları ve Avrupa Birliği uygulamalarıyla karşılaştırma

Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Türkiye'de serbest bölgeler konusunda yaşanan gelişmeler; Türkiye ile Avrupa Birliği arasında sağlanan Gümrük Birliği sonrasında ve günümüzde ülkemizdeki serbest bölgelerin statülerinde bir değişikliğe gerek olup olmadığı, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de serbest bölgelerin gelişimi, Avrupa Birliği ve Türkiye'de serbest bölge uygulamaları, Türkiye Serbest Bölgelerinin ticaret istatistikleri ve Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde Türk Serbest Bölgeler Mevzuatının Avrupa Birliği Serbest Bölgeler Mevzuatı ile karşılaştırılması konuları tartışılmıştır. Bu çerçevede, Türkiye'de serbest bölgeler konusunda yaşanılan gelişmeler, serbest bölge kurulması fikrini gündeme getiren olaylar, serbest bölge kurulması için yapılan yasal düzenlemeler, bu konudaki başarısızlıklar ve nedenleri ve hâlihazırda uygulanan ve temelleri 1980'lerde atılan mevzuatımızın nasıl oluştuğu anlatılmıştır. Ülkemizde 2006 yılı itibarıyla faaliyet gösteren serbesAvrupa Birliği mevzuatında serbest bölgeler ile ilgili kurum olarak Gümrük İdaresi yetkili kılınmışken, Türkiye'de serbest bölgeler ile ilgili yasal düzenlemeler Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı tarafından yapılmakta, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile bunlara bağlı yönetmelikler serbest bölge uygulamalarını düzenlemektedir. 4 Şubat 2000 tarihinde yürürlüğe giren Gümrük Kanunu ile serbest bölgeler konusunda Avrupa Birliği mevzuatına paralellik sağlanmışsa da, tam uyum için, Ulusal Programda da belirtildiği gibi, özellikle 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununda bir takım değişiklikler yapılması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen bilgiler sonucunda, Topluluk ve Türkiye'de serbest bölgelerin temel farklılıkları ortaya konmuş ve sonuç bölümünde de elde edilen veriler değerlendirilerek önerilerde bulunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER 1. Serbest Bölgeler 2. Avrupa Birliği Serbest Bölgeler Mevzuatı 3. Türkiye Serebest Bölgelerinin Sorunları 4. Serbest Bölgeler Ve Gümrük İdarelerit bölgelerimiz istatistiki açıdan değerlendirilmiştir. Ayrıca, Türkiye'de ve Toplulukta serbest bölgelerin işleyişi incelenmiş, sırasıyla Almanya, Belçika, Danimarka, Fransa, Hollanda, İngiltere, İrlanda, Polonya, İspanya ve İtalya serbest bölge rejimleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir.