Türkiye Türkçesinde parçalar üstü sesbirimler

Çalışmada, Türkiye Türkçesinde parçalar üstü sesbirimlerin ne kadar etkili olduğu, anlam ayırt edici olup-olmadığı incelenmiştir. Parçalar üstü sesbirimler, dilbilimde görevsel ses biliminin konusuna girer. Konuşma dilinde etkin olan parçalar üstü sesbirimlerden sadece durak yazı dilinde işaretlerle gösterilebilmektedir. Vurgu; ekte ve kelimede anlam ayırt edici, söz diziminde odak belirleyici olabilmektedir. Vurgu, yer adı/ tür adı ayrımında etkilidir. Süre, uzunluk-kısalık ilişkisine göre belirlenir. Günümüz Türkiye Türkçesinde uzun ünlü tamamen yoktur denilemez. Sınırlı olarak kullanıldığı yerler vardır. Ton heceye özgüdür. Türkiye Türkçesinde anlam ayırt edici bir sesbirim olarak kullanılmaz. Ton, söz dizilerinde etkili olmaktadır ki buna tonlama (ezgi) denir. Tonlama; ana hatlarıyla biten, süren ve soru tonlamaları şeklinde ayrılır. Kavşak, sınırlı da olsa Türkiye Türkçesinde anlam ayırt edici sesbirimdir. Durak, Türkçede anlam ayırt edici sesbirimdir.