Türkiye'de uluslararası koruma altındaki Afganların çalışma-yaşam koşulları: Yalova ili örneği

Türkiye'ye yönelik Afgan göçü yeni bir olgu değildir. Türkiye, 1970'li yıllardan itibaren Afgan göçmenler tarafından transit ve hedef ülke olarak görülmektedir. Türkiye'ye yönelik bu göç hareketliliği, 2021 yılından itibaren Taliban'ın Afganistan'da etkinliğini arttırması, şiddetli kuraklık ve sel gibi doğal afetlerin de etkisiyle görünürlük kazanmıştır. Türkiye özelinde Afgan göçünü merkezine alan çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Türkiye'nin hemen hemen her ilinde Afganlara rastlamak mümkündür. Afganistan'dan Türkiye'ye göç eden Afganların yaşadığı şehirlerden bir tanesi de Yalova'dır. Yalova'da ikamet eden uluslararası koruma altındaki Afganların neden Yalova'yı seçtikleri, işgücü piyasasını ne yönde etkilediklerini öğrenebilmek kanaatimizce önemlidir. Buna ilaveten çalışmamızda uluslararası koruma altındaki Afganların Türkiye'ye ve de Yalova'ya yönelik göç kararı almalarında etkili olan nedenlerin araştırılması da hedeflenmektedir. Yalova ilinin uluslararası koruma altındaki Afganların ekonomik, sosyal, kültürel beklentilerini karşılayıp karşılamadığı da çalışmamızda araştırılan sorular arasındadır. Bu tez çalışmasıyla Afganistan'dan Türkiye'ye göç eden ve uluslararası koruma altına alınan yabancıların çalışma hayatındaki mevcut durumlarının ortaya koyulması ve konuya ilişkin çalışma yapanlara katkı sağlayabilmek amaçlanmaktadır. Buna ek olarak uygulanacak politikalara da yol göstermesi açısından konunun önemli olduğunu düşünmekteyiz. Bu amaçla Yalova ilinde yaşayan uluslararası koruma altında ve çalışma çağındaki 33 Afganistanlı ile 10.07.2024-15.09.2024 tarihleri arasında yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilen MAXQDA Analytics Pro (24.6.0) programı ile kodlanarak analiz edilmiştir. Bu aşamadan sonra da bulgular değerlendirilmiştir. Değerlendirme neticesinde Yalova'ya gelen katılımcıların önemli bir kısmının düşük eğitim düzeyine sahip genç ve bekar erkeklerden oluştuğu görülmektedir. Katılımcılar Yalova'yı çoğunlukla akraba/arkadaş tavsiyesiyle tercih ettiği, akrabalarıyla kurdukları bağlantılar sayesinde Yalova'daki yaşama daha çabuk uyum sağladıkları anlaşılmaktadır. Genellikle düşük ücretli, güvencesiz işlerde çalıştıkları ve yaşamlarını zor şartlar altında sürdürdükleri tespit edilmiştir. Katılımcıların geneli Yalova'daki yaşamlarını Afganistan'a göre oldukça güvenli bulmakta ve şehirdeki yaşamlarını sürdürme eğilimindedir. Türkiye'den ayrılma konusunda ise katılıcıların önemli bir kısmı Yalova'yı bir geçiş durağı olarak görmekte ve daha müreffeh bir yaşam amacıyla Avrupa ülkelerine gitmeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Düzensiz Göç, Uluslararası Koruma, Afganistan, Yalova, Türkiye