Türkiye'de vatandaşlık konumuna gelen İranlıların oy verme davranışı üzerine sosyolojik bir inceleme: İstanbul örneği

Bu çalışmada, Türkiye'de vatandaşlık statüsü kazanmış İranlı göçmenlerin oy verme davranışları analiz edilmektedir. Küresel ölçekte yoğunlaşan göç hareketliliği, göçmenlerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi yönelimlerini de anlamayı gerekli kılmaktadır. Özellikle Türkiye, coğrafi ve politik konumu itibarıyla Orta Doğu merkezli göç dinamikleriyle uzun süredir iç içe bulunmaktadır ve bu nedenle geniş çaplı göç dalgaları için önemli bir hedef ülke hâline gelmiştir. Bu çerçevede, vatandaşlık hakkı elde eden göçmenlerin oy verme davranışlarını incelemek, onların yeni toplumsal ve siyasal bağlamda nasıl konumlandıklarını anlamak açısından önem arz etmektedir. Araştırma, Türkiye'de vatandaşlık kazanmış 20 İranlı göçmenle derinlemesine ve yüz yüze gerçekleştirilen mülakatlara dayanmaktadır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışmada, katılımcılara kartopu örnekleme tekniği aracılığıyla ulaşılmaktadır. Seçmen davranışını açıklamaya yönelik kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde; rasyonel tercih modeline göre bireyler, kendi çıkarlarını maksimize edecek biçimde bilinçli ve hesaplı tercihlerde bulunmaktadır. Sosyolojik modele göre ise seçmenler, içinde bulundukları toplumsal grupların kültürel değerleri, kimlikleri ve ortak çıkarları doğrultusunda oy kullanmaktadır. Psikolojik model ise bu iki yaklaşım arasında bir ara pozisyon benimseyerek, seçmenlerin aile gibi aidiyet grupları üzerinden siyasal partilere duygusal bir bağlılık geliştirdiklerini öne sürmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de vatandaşlık statüsü elde etmiş İranlı göçmenlerin oy verme davranışlarının hem rasyonel çıkar hesaplarına hem de kültürel geçmişlerinden gelen değer ve kimlik unsurlarına dayandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, katılımcıların sahip olduğu sosyal sermaye düzeylerinin, oy verme eğilimleri üzerinde etkili olduğu da gözlemlenmektedir. Anahtar Kavramlar: Oy verme davranışı, Seçmen, Siyasi tercih, Göç