Türkiye voleybol 1. 2. liglerinde oynayan voleybolcuların doping bilgi seviyeve eğilimlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Türkiye birinci ve ikinci liglerinde oynayan kadın ve erkek voleybolcuların doping bilgi seviye ve eğilimlerinin değerlendirilmesidir. Çalışmanın örneklemi ise Türkiye voleybol Federasyonunun 2017–2018 sezonunda mücadele eden Efeler ligi 12 takım ve sultanlar ligi 12 takım 144 sporcu ile 1. Lig Erkek –Kadın A ve B grubunda bulunan 56 takımda mücadele eden 672 sporcudan rasgele seçilmiş 173 sporcudan oluşmaktadır Bu amaç doğrultusunda veri toplama aracı olarak anket uzman görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Anket 30 kişilik bir voleybolcu grubuna uygulanmış, doldurulan anketlere göre sorulardaki eksiklikler giderilerek yeniden düzenlenmiş ve anketin geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmış, Cronbach's Alpha kat sayısı 0.743 ve madde sayısı 17'di olarak bulunmuştur. Çalışma için ilgili literatür taranarak, tarihi süreç içerisinde dopingin gelişimi incelenmiş, bazı sayısal verilerle desteklenmiştir. Seçilen 173 voleybol oyuncusu arasından, %53,8'i"erkek"(N=93), %46,2'si (N=80)"bayan"85'i üniversite mezunu, 81' i 1.liğ 92' si 2.liğ oyuncusudur. Sporculara diüretikler ve peptit hormonları ile ilgili bilgi düzeyi açısından yöneltilen sorularda kadın ve erkek voleybolcular arasında anlamlı bir farklılığın olduğu (p<0.05); stimülanlar, anabolik androjenik steroidler, narkotik analjezikler ve genel doping bilgi düzeyi açısından sorulan sorularda ise ise kadın ve erkek voleybolcular arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmektedir (p>0.05). Sporcuların Oynadıkları Lige Göre Doping Bilgi Düzeylerinin dağılımına bakıldığında. stimülanlar ile ilgili bilgi düzeyi açısından 1.ligde oynayan voleybolcular lehine anlamlı bir farklılığın olduğu görülmekteyken (p<0.05); anabolik androjenik steroidler, beta blokerler ve genel doping bilgi düzeyi açısından ise 2. ligde oynayan voleybolcular lehine anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir. Sporcuların oynadıkları pozisyona göre stimülanlara ilişkin bilgi düzeyi açısından liberolar ile pasörler, smaçörler ve orta oyuncular arasında anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir (p<0.05). Doping bilgi düzeyine ilişkin ortalama değerler incelendiğinde stimülanlar ile ilgili en düşük bilgi düzeyine liberoların sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca anabolik androjenik steroidlere ilişkin bilgi düzeyi açısından smaçörler ve liberolar arasında liberolar lehine; beta blokerlere ilişkin bilgi düzeyi açısından ise pasörler ve liberolar arasında yine liberolar lehine anlamlı bir farklılığın olduğu anlaşılmaktadır (p<0.05). Araştırma sonuçlarına göre; voleybolcuların oynadıkları pozisyona göre oyuncuların doping bilgi düzeyi açısından liberolar ile pasörler, smaçörler ve orta oyuncular arasında anlamlı bir farklılığın olduğu görülmektedir (p<0.05). Doping bilgi düzeyine ilişkin ortalama değerler incelendiğinde en düşük bilgi düzeyine liberoların sahip olduğu görülmektedir. Buradan da anlaşılacağı gibi maç içerisinde daha aktif pozisyonda olan sporcuların doping bilgilerinin anlamlı oranda olması başarı için doping kullanabilirim ile eş değer olmaktadır.