Türkiye'de yabancı işgörenlerin kültürel uyumlarının iş başarımına etkileri (Turizm sektöründe bir uygulama)

Uluslararası rekabetin arttığı günümüzde kültürel etkileşim, farklı kültürlerin en iyi biçimde yönetilmesi ve böylece kültür farklılıklarından doğabilecek sorunların en uygun biçimde çözülmesi kültürler arası çalışan barındıran ve hizmet veren işletmelerin başarısında önemli bir rol oynamaktadır. Bu durum Türkiye?nin son yıllarda ekonomik olarak en önemli girdi kaynaklarından biri olan emek-yoğun turizm sektöründe daha da önem kazanmaktadır. İşletmelerde yabancı işgörenlerin kültürel uyumuna yönelik uygulamaların yetersizliği ve çalışanların iş başarımı üzerinde önemli ölçüde etkisinin bulunmasına yönelik ilgili literatürdeki görüşler, yabancı işgörenlere yönelik turizm sektörü açısından ayrıntılı bir biçimde incelenmesini gündeme getirmektedir. Bu kapsamda, gerçekleştirilen araştırmanın amacı, yabancı işgören barındıran bir çevrede mevcut durumu saptamaya yönelik bir çaba yanında kültürlerarası uyumlu, potansiyel bir çalışan adayı seçiminde başarılı olabilecek bir profil ve geliştirmek ve önermektir. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için, konuyla ilgili ayrıntılı literatür taraması yapılmış ve söz konusu işgören profiline sahip işletmelerde işgörenlere Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği (ISS) ve Sosyo-Kültürel Adaptasyon (SCAS) ölçeklerini sırasıyla kullanarak iş başarımı beklenen bireyin bilişsel tarzı tanımlanmaya, sonrasında ise basit performans değerleme yöntemi ile mevcut başarı durumları belirlenmeye çalışılmıştır ve sonuç olarak uluslararası insan kaynakları yönetimi alanı için yabancı işgören seçim ve değerlendirme sürecine ek bir boyut sağlayarak katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Çok aşamalı örnekleme yöntemi kullanılarak yabancı işgörenlerin yoğun olarak istihdam edildiği işletmelerindeki toplam 416 işgören üzerinde, söz konusu ölçekler kullanılarak bilgi toplanmıştır. Çalışmada, kullanılan ölçeklerin, genel geçerlik ve güvenirliğine ilişkin, gereken analizler de gerçekleştirilmiş olup, 1 Temmuz 31 Ağustos 2011 tarihleri arasında örneklem gruba uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, yüzde, frekans, bağımsız örneklemler için t-testi, ilişkili ölçümler için t-testi, tek faktörlü varyans (Anova) analizi, Tukey (HSD) testi, korelasyon, ?basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, işgörenlerin; gerek iş başarım durumlarının gerekse kültürel uyum düzeylerinin bazı bireysel özelliklerine (yaş, çalışılan eğitim düzeyi, sektörde çalışma süresi), departmanlarına göre anlamlı farklılıklar taşıdığı yapılan analizler sonucu belirlenmiştir. Araştırmaya ilişkin geliştirilen hipotezlerin testine yönelik gerçekleştirilen analizler sonucunda ise, kültürel duyarlılık ve adaptasyon düzeylerinin, işgörenlerin iş başarımları üzerinde önemli etkisi olduğu, diğer taraftan kültürel uyumun bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu bu etkinin daha fazla olduğu yapılan korelasyon ve regresyon analizleriyle ortaya konulmuştur. Araştırma bulgularının sonucunda, kültürel uyuma ilişkin, özellikle bir hizmet işletme türü olan turizm işletmeleri açısından, söz konusu bu etkinin önemi vurgulanmış ve konuya ilişkin öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancı İşgören, Kültürel Adaptasyon, İş Başarımı, Turizm Sektörü