Türkiye' de yabancı portföy ve diğer yatırımların büyüme üzerine etkisi

Dünya'da finansal serbestleşme hareketlerinin hızlanması ile birlikte uluslararası sermaye hareketleri çok büyük boyutlara ulaşmıştır. Bunun sonucunda temel ekonomik göstergelerin oluşumunda uluslararası sermaye hareketlerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Birçok ülkede ekonomik büyüme süreçlerinin global sermaye hareketlerinin etkisi altında kaldığı görülmektedir. Öyle ki, günümüzde ekonomik büyüme hedefine ulaşmak için yabancı sermaye girişleri önemli bir kaynak haline gelmiştir. Bu çerçevede uluslararası sermaye hareketleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler önemli bir araştırma alanı oluşturmuş ve çok değişik boyutlarda analiz edilmeye başlanmıştır. Çalışma kapsamında Türkiye'ye yönelik portföy ve diğer yatırımlar şeklindeki sermaye girişlerinin ekonomik büyüme üzerine etkileri araştırılmıştır. Hisse senedi ve borç senedi şeklindeki portföy yatırımları ile kısa ve uzun vadeli diğer yatırımların büyüme üzerine etkileri 2003 ile 2022 yılları arasındaki çeyrek dönemlik veriler kullanılarak Johansen Eşbütünleşme ve Granger Nedensellik testleri ile analiz edilmiştir. Ampirik bulgular sadece kısa vadeli diğer yatırımlar şeklindeki sermaye girişlerinden büyümeye doğru nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Türkiye'ye yönelik diğer yabancı finansal sermaye girişlerinin ekonomik büyümeye etkisi belirlenmemiştir. Türkiye'de sadece kısa vadeli yabancı diğer yatırımlardan ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisinin bulunması kısa vadeli sermaye hareketleri yönetiminin önemini ortaya koymuştur. Buna göre bir yandan ekonomik büyüme için kısa vadeli sermaye girişleri teşvik edilirken öte yandan bu tür sermaye girişlerinin uzun vadede yaratacağı olumsuzlukların azaltılması için gerekli tedbirler alınmalıdır. Bu bağlamda kısa vadeli sermaye girişlerinin yerel paranın aşırı derecede değerlenmesi ve cari açığı büyütmesine karşı politika önlemleri geliştirilmelidir.