Türkiye'de yerel yönetim şirketleri: Yapısı, hukuki dayanakları ve sorunları

1980'li yıllardan itibaren belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve il özel idareleri tarafından kurulan ya da iştirak olunan şirketlerin sayısında hızlı bir artış olmuştur.Bu çalışmada, yerel yönetim şirketlerinin kurulma nedenleri, yapıları ve hukuki dayanakları incelendikten sonra, şirketlerin sorunlarını ve özellikle de denetim sorunlarını tespit edip değerlendirmek, sorunların giderilmesine ve çözümlenmesine ilişkin olarak uygulanabilir öneriler sunmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, tezin ismine bağlı olarak, sadece belediyeler tarafından kurulan şirketler değil, aynı zamanda il özel idareleri tarafından kurulan şirketler de incelenmiştir. Son yıllarda yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda, yerel yönetim şirketleri ile ilgili olarak yapılan düzenlemelerin ihtiyaçlara cevap verip vermediği ayrıca ortaya konulmaya çalışılmıştır.Yerel yönetim şirketleri genellikle piyasa koşullarına göre değil, yerel yönetimlerin politikaları, telkin ve yönlendirmeleri doğrultusunda faaliyet göstermektedir. Adeta birer holding yapısına dönüşen yerel yönetim şirketlerinde yaşanan istihdam, denetim, hukuki altyapı, yönetim, yatırım ve finansman gibi sorunlar, şirketlerin zarar etmesine sebep olmaktadır.Mevcut sorunlardan hareketle, yerel yönetim şirketlerinin kuruluş esasları, teşkilat yapısı, organları, görevleri, denetlenmeleri, yöneticilerin nitelikleri, şartları, hakları, yetkileri, mali ve cezai sorumlulukları, çalışanların hukuki statüsü konularını ihtiva eden münhasır bir yasal düzenleme yapılmalıdır.