Türkiye'de yetişen bazı fiğ (Vicia L.) türlerinin moleküler filogenetik analizi ve dünya'daki türleri ile karşılaştırılması

Fabaceae familyasının gıda ve yem sanayisinde kullanılan ekonomik öneme sahip en önemli cinslerinden birisi olan Vicia L., toplam 102 takson (63 tür, 22 alttür, 17 varyete) ile ülkemizde temsil edilmektedir. Tarımı yapılan çok az türü bulunmaktadır. Özellikle bazı türler besin değeri açısından önemli yem bitkisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez kapsamında ülkemizde doğal yayılış gösteren ve ticari öneme sahip türler (6 tür, 1 alttür ve çeşitleri) arasındaki moleküler filogenetik ilişkilerin belirlenmesi amacıyla nükleer ribozomal genlerin iç transkribe boşluklarındaki ITS gen bölgesi (ITS1+5.8s +ITS2) kullanılmıştır. Yapılan PZR çalışmaları ile elde edilen verilerle cins içerisindeki filogenetik ilişkiler Maksimum Likelihood ilişkisindeki GTR (General Time Reversibl Model) parametresinde Gamma dağılımı ile çizdirilmiş ve moleküler filogenetik ağaç elde edilmiştir. Aynı familyaya ait Astragalus mongolicus ve Lupinus luteus türleri ile başka çalışmalarda verileri olan Vicia cinsine ait çalışılan türler NCBI veri bankasından alınmış ve analize dahil edilmiştir. Ayrıca ITS2 gen bölgesine ait sekonder yapıların çizdirilmesi ile de moleküler veriler 2 boyutlu hale getirilerek görselleştirilmesi sağlanmıştır. Gibbs serbest enerji değerleri de çıkartılarak türler arasındaki farklılıklar gösterilmiştir. Sonuç olarak Vicia cinsine ait türler filogenetik çalışmalarda yaygın olarak kullanılan ITS gen bölgesine dayalı ilişkilendirmelerde birbirleri ile morfolojik verilere paralel olarak moleküler filogenetik ağaçta yer almıştır. Anahtar Kelimeler: Fabaceae , Vicia L., ITS, filogenetik, Gibbs serbest enerji