Türkiye'de yetiştirilen merinos melezi koyunlardan elde edilen yapağıların bazı fiziksel ve morfolojik özelliklerin analizi

Bu çalışmada, ülkemizde yetiştirilen merinos melezi ırkların bazı yapağı özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla, Ankara bölgesinde Orta Anadolu Merinosu, Balıkesir bölgesinde Karacabey Merinosu ve Eskişehir bölgesinde Ramlıç koyunlarının yapağıları kullanılmıştır. Araştırmada, her ırktan aynı sürüden 30'ar baş olmak üzere, kuzu (3-6 aylık), 1-1.5 yaş (toklu), 2-2.5 yaş (1. doğumunu yapmış), 3-3.5 yaşlı (2 ve daha fazla doğum yapmış) koyunların, omuz, kaburga ve but bölgelerinden toplam 360 adet yapağı örneği alınmıştır. Alınan bu örneklerde, incelik, uzunluk, randıman, elastikiyet ve mukavemet değerleri tespit edilmiştir. Ayrıca her bir yaş grubunda kırkım sonu canlı ağırlık ve kirli yapağı ağırlığı belirlenmiştir. Çalışmanın istatistik analizleri SPSS paket programı ile yapılmıştır. Normallik varsayımı Kolmogorov- Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri, homojenlik varsayımı Levene testi ile test edilmiştir. Değişkenlere ait açıklayıcı istatistikler ortalama ± standart hata şeklinde verilmiştir. Araştırma sonunda ortalama kirli yapağı ağırlığı Karacabey Merinoslarında, 3.6±0.09 kg, Orta Anadolu Merinoslarında 2.5 ± 0.09 kg, Ramlıç koyunlarında ise 2.2 ± 0.08 kg, Karacabey merinoslarında genel ortalama olarak yapağı inceliğini 23.9 ± 0.11 µ, uzunluğu 59.2 ± 0.64 mm, randımanı %56.2 ± 0.35, elastikiyeti 20.2 ± 0.23 cN/tex, mukavemeti 12.6 ± 0.09 cN/tex olarak tespit edilirken, aynı özellik sıralamasına göre Orta Anadolu Merinoslarında 24.7 ± 0.12 µ, 50.6 ± 0.71 mm, %55.2 ± 0.60, 21.6 ± 0.23 cN/tex, 13.8 ± 0.14 cN/tex; Ramlıç koyunlarında ise 24.1 ± 0.12 µ, 53.2 ± 1.05 mm, %62.9 ± 0.53, 22.3 ± 0.26 cN/tex, 13.4 ± 0.12 cN/tex olarak belirlenmiştir. Elde edilen bu bilgiler ışığında her üç ırkın da yapağı özelliklerinin tekstil endüstrisinin tercih ettiği kalite standartları içerisinde olduğu söylenebilir. Bu özelliklerinden dolayı bu ırklarımızın tekstil/dokuma endüstrisinde yeniden değerlendirilmesi için tarım politikaları geliştirilmeli, üreticiler bilinçlendirilmeli, birlikler ve kooperatifler aracılığıyla yapağının satışı için gerekli tedbirler alınmalıdır.