Türkmence Varka ile Gülşah metni esasında bir gramer incelemesi

Türkmen Türkçesi genel Türkçenin Oğuz (Güneybatı) grubunda yer alan bir lehçedir. Uzun ünlüler, ünlü yuvarlaklaşmaları, /s, z/ ünsüzlerinin sızıcı olması gibi bazı tipik ve belirleyici ses özellikleri bakımından diğer Türk lehçelerinden ayrılmakta ve Türkoloji alanında çalışanların dikkatini çekmektedir. Türkmenler yakın tarihe kadar konargöçer yaşamış bir Türk topluluğudur. Bu hayat biçimleri edebiyatlarına da yansımış; böylece Türkmen edebiyatında sözlü edebiyat yazılı edebiyattan daha gelişmiştir. Sözlü edebiyat ürünleri arasında en başta destanlar gelir. Türkmenler 1990lı yıllarda bağımsızlığını kazanarak sözlü gelenek ürünlerini derleme ve yayınlama sürecine hız vermiştir. "Varka ile Gülşah" destanı da bu sürecin sonucunda ortaya konulan bir Türkmen destanıdır. Bu çalışmada "Varka ile Gülşah" adlı Türkmen destanın üç ayrı nüshası Türkiye Türkçesine aktarılıp nüshalar arasındaki benzer ve farklı yönler giriş bölümünde değerlendirilmiştir. Tez; "Giriş", "İnceleme" ve "Metin" olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca Türkmenler ve Türkmenistan üzerinde durulmuş ve Türkmenlerin konuştuğu Türkmen Türkçesi hakkında bilgi verilmiştir. "İnceleme" bölümünde "Varka ile Gülşah" destan metninin ses ve şekil bilgisi bakımından bir gramer incelemesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkmen Türkçesi, Varka ile Gülşah destanı, Türkmence, Ses ve Şekil Bilgisi, Oğuz grubu Türk lehçeleri.