TUSAGA-AKTİF istasyon verileri ile İzmir ve çevresi için blok hareketlerinin belirlenmesi

GNSS (Global Navigation Satellite System) ile konum belirleme, modern jeodezi, navigasyon, haritacılık ve birçok bilimsel araştırma alanında kritik bir öneme sahiptir. Yüksek doğruluklu mühendislik amaçlı çalışmalarda, tektonik plakaların hareketleri ve deprem aktivitelerinin sürekli olarak izlenmesi, zamansal çözünürlüğü yüksek veriler sağlayarak yer kabuğundaki değişiklikleri izlemek ve dinamik jeolojik olaylar hakkında detaylı bilgilere sahip olmamızı sağlamaktadır. Bu izleme ile fay hatlarındaki gerilim birikimlerini, deformasyon miktarlarını, depremlerin önceden tahmin edilmesi ve afet yönetimi stratejilerinin geliştirilmesine büyük katkı sağlamaktadır. Türkiye ve çevresinde tektonik hareketler nedeniyle oluşan deformasyon ve depremsellik nokta koordinatlarında zamana bağlı değişimler meydana getirmektedir. Bu hareketler ise sürekli gözlem yapan istasyonlar kullanılarak hassas ve yüksek duyarlıklı bir şekilde ortaya koyulmaktadır. Bu hareketlerin takip edilmesi amacıyla GNSS verilerinin analizi büyük önem taşımaktadır. GNSS verilerinin analizi için bilimsel yazılımlar ile hedeflenen yüksek doğruluklarda sonuçlar elde edilebilmektedir. İzmir ili ve çevresindeki blok hareketlerinin incelenmesi amacıyla çalışma bölgesi ve çevresinde bulunan TUSAGA-Aktif istasyonları (AYD1-AYD2, AYVL, CESM, DIDI, IZMI, KIKA, SALH) seçilerek bir GNSS verilerinin analizi planlanmıştır. Bu amaçla 2009 -2023 yılı zaman aralığında, veri sıklığı 30 sn olan 24 saatlik gözlemler kullanılmıştır. GNSS gözlem verileri akademik bir değerlendirme yazılımı olan GAMIT/GLOBK yazılımı ile değerlendirilmiş, sonuçlar aynı yazılım ile birleştirilmiş ve gözlem yapılan noktalara ait uzun dönemli zaman serileri ve ITRF20 datumunda hız değerleri elde edilmiştir. Blok hareketlerinin incelenmesi amacıyla ITRF2014 datumu ile Avrasya plakası, Arap plakası, Anadolu Bloğu ve Ege Bloğu sabit alınarak yer değiştirme değerleri TUSAGA-Aktif istasyonları için hesaplanmıştır. Sonuç olarak bu noktalarda hız kestirimleri yapılmış ve Kuzey (N), Doğu (E) ve Yükseklik (U) bileşenlerine ait doğruluk değerleri elde edilmiştir. Baz, koordinat ve hızlara ilişkin doğrulukların birkaç milimetre civarında olduğu ve beklenen sınır değerler içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hız vektörleri değerleri ve yönler bölge için yapılan diğer araştırmalarla karşılaştırılmış ve uyum içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.