İşe tutkunluk ve işkolikliğin iş yükü, iş otonomisi ve iş-aile dengesi değişkenleri ile ilişkileri üzerine bir araştırma

Bu tezin amacı; işkoliklik ve işe tutkunluk kavramlarını, iş-aile dengesi, iş yükü ve iş otonomisi ile ilişkileri bakımından incelemektir. Araştırma kapsamında hali hazırda geliştirilmiş ve uygulanan ölçme araçları kullanılmıştır. Tezin amacı doğrultusunda öncelikle pilot çalışma yapılmış, ardından anketler ortak varyans yönteminden kaçınmak amacıyla iki oturum halinde birer ay arayla uygulanmıştır. Veriler Google Forms aracılığıyla internet üzerinden toplanmış, analizler SPSS programında yapılmıştır. Belli bir işte çalışmakta olan 154 katılımcı ölçeklerin tümünü doldurmuş olup, bir yaşam partnerine sahip olan katılımcıların partnerleri de (N=102) iş-aile dengesini kendi bakış açılarından doldurarak araştırmaya katkıda bulunmuşlardır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, hipotezde de belirtildiği gibi, işkoliklik ve işe tutkunluk arasında pozitif yönde fakat anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır. Ek olarak işkolikliğin iş yükünü, katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesini ve partner tarafından algılanan iş-aile dengesini; işe tutkunluğun ise iş otonomisini ve katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesini yordadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, işe tutkunluk partner tarafından algılanan iş-aile dengesini anlamlı şekilde yordamamıştır. Ayrıca iş yükünün; hem katılımcı işkolikliği ile katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide hem de katılımcı işkolikliği ile partner tarafından algılanan iş-aile dengesi arasında kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. İş otonomisinin ise, katılımcı işe tutkunluğu ile katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide ve katılımcı işe tutkunluğu ile partner tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü doğrulanmamıştır. Bu çalışmada son olarak analiz bulguları kavramsal çerçevede tartışılmış, ardından araştırma kısıtları, araştırmanın güçlü yönleri ve gelecek araştırma önerilerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: işe tutkunluk, işkoliklik, iş-aile dengesi, iş yükü, iş otonomisi