Modeling tobacco control policies: A case study in Turkey

Tütün kullanımı, dünya kamu sağlığını tehdit eden ölümcül bir salgın haline gelmiştir. Bu salgının önlenebilir olduğu iyi bilinen bir gerçek olmasına rağmen, çok sayıda ülke, hala bu salgının yol açtığı yıkıcı sonuçlarla yüzleşmek zorunda kalmaktadır. Türkiye yüksek tütün tüketim oranı ile bu ülkeler arasında yer almaktadır. Bu durum, Türkiye'yi tütün kullanımını kontrol altına almaya yardımcı olacak politikalar uygulamaya yönlendirmiştir. Türkiye, uygulanan politikaların yardımı ile tütün kontrolü konusunda büyük ilerleme kat etmiştir. Uygulanan politikaların olumlu sonuçlarının görünür olmasına rağmen, bu politikalardan hangilerinin tütün kullanıcılarına bırakmayı düşündürme konusunda daha etkili olduğundan emin değiliz. Bu açıdan, bu araştırma tezinin amacı 1) Türkiye Küresel Yetişkin Tütün Araştırma'sında yer alan tütün kontrol politikalarını ve tütün kontrolü ile ilişkili diğer faktörlerin (insanların tütünün insan sağlığına olan zararları hakkındaki inançları ve sağlık personellerinin tütün kullanımını bırakmaya yönelik tavsiyeleri) etkilerini sistem dinamikleri yöntemi ile modellemek, 2) modellenen politikaların ve faktörlerin Türkiye'deki tütün kullanıcıları üzerindeki etkilerini analiz etmek ve 3) 2016 yılında, tütün kullanımının Türkiye'deki durumunu tahminlemektir. Sistem dinamikleri modeli kurulduktan sonra,sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma sonuçları tütün kullanıcılarını tütün kullanımını bırakmaya yönlendiren en etkili faktörlerin: kişilerin tütün tüketiminin insan sağlığına olan zararları hakkındaki inançları, vergilendirme ve tütün karşıtı bilgilendirme politikaları olduğunugöstermiştir. Ayrıca, 2016 yılında Türkiye'de tütün kullanım oranının 2012 yılına kıyasla düşüş göstereceği ön görülmüştür.