Tuvalet kağıtlarının fiziksel özellikleri ile atıksu sistemlerinde parçalanma davranışları arasındaki ilişkilerin araştırılması

Tuvalet kağıtları gibi bireysel hijyen ürünleri kullanıldıktan sonra çöp kutularına veya tuvaletlerden kanalizasyon sistemlerine bırakılarak bertaraf edilmektedir. Bu atıklar kanalizasyon sisteminde bulunan atık-yağlar gibi hidrofobik maddelerle veya kum gibi inroganik atıklarla birleşerek bir atık yığını oluşturmaktadır. Bu yığınlar zamanla kütle ve hacim açısından büyüyerek kanalizasyon sistemlerinde problemlere nede olmaktadır. Kısaca, bu yığınlar su akış hızının ve debisinin düşük olduğu yer ve zamanlarda birikimler yaparak tıkanmalara neden olmaktadır. Tıkanmaların sonucu olarak, atıksu idareleri ve halkımız finansal maliyetler, mal ve işgücü kayıpları, ve sağlık tehditleri ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu çerçevede, bu çalışmada, tuvalet kağıtlarının fiziksel özellikleri ile kanalizasyon sistemlerindeki parçalanma davranışları arasındaki bağlantılar araştırılmıştır. Bu doğrultuda, farklı özelliklere sahip tuvalet kağıtları farklı ülkelerden ve yerel marketlerden temin edilmiştir. Bu ürünlerin yaprak ağırlığı, kalınlığı, hacmi, gramajı, özgül hacmi ve gofraj özellikleri belirlenmiştir. Daha sonra, temsil edici nitelikteki numuneler ile sularda fiziksel parçalanma deneyleri International Water Services Flushablity Group tarafından geliştirilen test metodlarına göre gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar ilgili numunelerin atıksu sistemlerindeki parçalanma davarnışları hakkında bilgi vermiştir. Elde edilen sonuçlara göre, tuvalet kağıtlarının yaprak kütleleri ile sularda parçalanma hızları arasında belirgin bir ilişki olmadığı anlaşılmıştır. Kağıtların kalınlığı ve özgül hacimleri ile parçalanma oranları arasında doğrusal bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kalınlık değerleri <165 μm ve özgül hacimleri <3.5 (dm3/kg) olan ürünlerin deneylerde hızlı şekilde parçalandığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, yaprak kalınlığı artarken parçlanma hızının düştüğü gözlemlenmiştir. Kağıtların yaprak hacimleri ile parçalanma hızları arasında belirgin bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Buna göre, yaprak hacimleri arttıkça parçalanma hızlarının yavaşladığı gözlemlenmiştir. Kağıtların gramaj değerleri ile parçalanma hızları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Kağıtların gofraj derecesi ile parçalanma hızları arasında doğrusal bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bunların yanısıra, kağıt hamurunda kullanılan fiber türleri, boyutları ve kimyasal katkıların da parçalanma hızını etkilediği gözlemlenmiştir. Bu nedenle, kağıtların parçalanma davranışlarının değerlendirilmesinde sadece fiziksel özellikler değil, aynı zamanda kağıt hamurunun bileşenlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Tuvalet kağıtları, fiziksel özellikler, parçalanma, kanalizasyon