Üç aşığın dilinde 1974 Kıbrıs Barış Harekatı

Bu çalışma, 1974'te Kıbrıs coğrafyasında gerçekleşen Kıbrıs Türk Barış Harekâtı ya da Kıbrıs Savaşı olarak isimlendirilen harekâtın üç âşık ve saz şairleri tarafından şiirlere ve destanlara yansımasını araştırmak, bu vesileyle tarih bilimi için destanın sosyal tarihe kaynaklık eden en önemli belgelerden biri olduğunu belirtmek amacıyla düzenlemiştir. Bu çalışmada yapılması planlanan araştırmalar sonrasında elde edilecek veriler, tarih bilimi ile destanın yakın ilişkisinin daha iyi anlaşılmasına vesile olacak ve bu ilişkinin ortaya koyulmasının gelecekte bu harekâtı konu edinecek tarihçiler için de katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Tarih ve destanın birbirleri ile yakın bir ilişkisinin varlığı aşikârdır. Tarihe sirayet eden her olay beraberinde olayın ardından yakılan bir ağıtı, yazılan bir destanı getirmektedir. Bu çalışma, tarihi bir olaydan yola çıkıp ortaya konmuş bu ürünleri inceleyerek yaşanılanların hem coğrafya ve çevresine hem de topluma yansımasını göstermiştir. Aynı zamanda destanların tarihi bir nitelik taşıdığını ortaya koyacak ve sosyal tarihe kaynaklık ettiği bilincinin oturmasını sağlamıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde konunun kavramsal ve kuramsal arka planını oturtmak amaçlı Türk destan geleneğine ilişkin bilgilendirme yapılmış ve âşık edebiyatının tarihsel süreci mercek altına alınmıştır. Edebiyat ve tarih disiplinlerinin birbiri ile olan ilişkisi üzerine durulacak ve Kıbrıs Barış Harekâtı özelinde bu ilişkiselliğin yansımalarından örneklerle savımız desteklemiştir. Tarihsel anlamda önemli kırılma noktalarından biri olan Kıbrıs Barış Harekâtı'nın toplumsal düzeyde bir yankı uyandırmış olması kaçınılmazdır. Söz konusu yansıma çeşitli sanat disiplinlerinde görünür hâle gelmiş, bu görünürlüğün en yoğun ve net biçimde tespit edilebildiği edebî örneklerde de kendini göstermiştir. İkinci bölümde üç âşığın şiirleri edebiyat metodolojisi ile incelenmiş ve tarihsel gerçeklik noktasındaki karşılıkları tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılmış, tespit ve analizlere yer verilmiştir. Çalışmada uygulanacak yöntem literatür taraması olmuştur. Üç âşık ve saz şairinin 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı konulu ürünleri ile ilgili yazılmış kitap, makale, tezler incelenmiştir. Ayrıca 1974 yılı ve sonrasındaki yıllar içerisinde gazete, dergi gibi süreli yayınlarda da yer edinmiş şiirlerin taraması yapılmıştır.